Yapay zekanın, bir çok başka şeyin yanında, casusluk ve siyasi güvenlik kurallarını da hızla değiştirdiği anlaşılıyor. Financial Times’ın kaynaklarına göre, Rus güvenlik servisleri, İsrail istihbarat operasyonunun İran’ın Yüksek Lideri Ayetullah Ali Hamaney’i ölümcül bir saldırıdan önce bulmak için İran trafik kamerası görüntülerinin yapay zeka destekli analizini kullandığı iddiasının ardından, Başkan Vladimir Putin ve en yakın yardımcılarını korumak için kullanılan özel bir gözetim sisteminin bazı bölümlerini geçici olarak devre dışı bıraktı.
Haber, Rus yetkililerin üst düzey liderleri korumak için tasarlanmış gözetim sistemlerine düşmanların erişebileceği endişesi duyduğunu iddia ediyor. Çünkü video akışlara ulaşılırsa, yapay zeka analizi sayesinde çok önemli bir güvenlik açığı meydana gelebilecek. Hatta kaynaklara göre, mühendisler gözetim ağını internete bağlı sistemlerden tamamen izole etmeye çalışırken, ağ kendi kendine geri yüklendi.
Güvenlik Kameraları mı, İstihbarat Silahları mı?
Olayı önemli kılan şey, sadece hacklenmiş kameraların iddia edilen kullanımı değil, yapay zekanın artık video verilerini işleyebileceği ölçek de. Financial Times’ın haberine göre, İsrail istihbaratı, Tahran’ın trafik kamera ağından elde edilen devasa miktardaki görüntüleri analiz etmek için yapay zekayı kullandı ve bu sayede İran liderliğiyle ilişkili toplantı yerlerini, hareket kalıplarını ve zamanlamasını belirleyebildi.
Operasyon, yapay zeka çağının bir gerçeğini gösteriyor. Kameralar artık sadece olayları kaydetmekle kalmıyor. Tüm şehirlerde insan davranışını yeniden yapılandırabilen istihbarat sistemlerini besleyen sensörler haline gelebiliyorlar.
Binlerce saatlik videoyu manuel olarak incelemek yerine, modern yapay zeka sistemleri, davranışsal tanımlamaları kullanarak görüntüleri arayabiliyor, kalıpları belirleyebiliyor, konumları ilişkilendirebiliyor ve hareket profillerini daha önce gereken sürenin çok daha kısa bir bölümünde oluşturabiliyor.
Gözetim Devletleri İçin Küresel Bir Uyarı
Rus tepkisi dikkat çekici çünkü Rusya’nın kendisi dünyanın en büyük gözetim altyapılarından birini işletiyor. Moskova uzun zamandır kapsamlı CCTV ağlarına, yüz tanıma sistemlerine ve merkezi güvenlik veritabanlarına güveniyor. Rusya’nın daha geniş gözetim mimarisi, SORM (Sistema Operativno-Rozysknykh Meropriyatiy) müdahale çerçevesini ve yapay zeka tabanlı analizlerle entegre edilmiş büyük ölçekli kamera konuşlandırmalarını içeriyor.
Financial Times’ın haberi doğruysa, Kremlin, tehditleri izlemek için kullanılan aynı gözetim altyapısının, tehlikeye atılması durumunda korunan kişilerin hareketlerini de ortaya çıkarabileceği sonucuna varmış gibi görünüyor.
Haber Doğrulandı mı?
Haber, öncelikle Rus güvenlik önlemlerine aşina olan isimsiz kaynaklara dayanıyor. Kremlin de Rus güvenlik kurumları da, kamuoyuna geçici kapatmayla ilgili bilgi vermedi. Benzer şekilde, Hamaney’e yönelik saldırıyla ilgili birçok operasyonel ayrıntı gizli veya tartışmalı durumda.
Ancak, haberde açıklanan teknolojik eğilim, istihbarat ve siber güvenlik uzmanları tarafından yaygın olarak makul kabul ediliyor. Modern yapay zeka sistemleri, bireyleri tanımlamak ve davranış kalıplarını tahmin etmek için büyük miktarda gözetim görüntüsü, sosyal medya içeriği, konum verileri ve diğer dijital izleri analiz etme konusunda giderek daha yetenekli hale geliyor.
Yapay Zeka Casusluğu Dönüştürüyor
On yıllardır istihbarat teşkilatları daha fazla veri toplamaya odaklandı. Günümüzde asıl zorluk artık veri toplamak değil, yorumlamaktır. Yapay zekâ şunları mümkün kılıyor:
- Milyonlarca saatlik videoyu analiz etmek,
- Birden fazla kaynaktan gelen verileri ilişkilendirmek,
- Olağandışı davranışları belirlemek,
- Sosyal ağları haritalamak,
- Geniş coğrafi alanlarda hedefleri izlemek.
İran’a karşı yürütülen suikast operasyonu, gelecekteki istihbarat savaşlarının en çok kameraya sahip olmaktan ziyade, bu kameraların gördüklerini yorumlayacak en güçlü yapay zekâ sistemlerine sahip olmaya bağlı olabileceğini gösteriyor.
Bu anlamda, Rusya’nınkararı, izole bir güvenlik önlemi olarak değil, hükümetlerin kendi gözetim ağlarından korkmaya başladığının ilk görünür işaretlerinden biri olarak hatırlanabilir.
Olaydan çıkan ders çarpıcı: Yapay zekâ çağında, başkalarını izlemek için kurulan sistemler kendileri de hedef haline gelebilir ve potansiyel olarak yükümlülük oluşturabilir.
Kaynak : 