Hindistan’da, son dönemde hatırı sayılır sayıda şirketin ve bireyin yalan beyanları tespit için kullanılan yalan makinesi testine rağbet ettikleri belirtildi. Bireyler eşlerinin yalan söyleyip söylemediğini anlayabilmek, şirketler ise çalışanlarının beyanlarının doğruluğunu bu yöntemle test ediyor.
Hindistan’da giderek yayılan yönteme sivil hakları savunan kişi ve kuruluşlardan tepki var. Çevreler, “poligrafik test” olarak da bilinen yalan makinesi testinin kişileri yargılama anlamına geldiğini belirtiyorlar. Ancak testleri yapan firmalar durumdan oldukça memnun. Bombay merkezli Helik Advisory isimli firma bir kişinin yalan söyleyip söylemediğini anlamak için 150 ila 300 dolar arasında ücret talep ediyor.
Yalan testiyle açıklığa kavuşturulmak istenen konular arasında bir kişinin hırsızlık olayına karışıp karışmadığı, eşini aldatıp aldatmadığı gibi farklı durumlar bulunuyor. Firmaların, işe alacakları kişileri yalan testine sokarak güvenilirliklerini test etmeleri ülkede giderek bir eğilim halini alıyor.
Her geçen gün talebin daha da arttığını ifade eden Helik Advisory yetkilileri, kişisel mahremiyete riayet edildiğini belirtiyorlar. Yapılan açıklamalara göre şirketler içlerinde meydana gelen hırsızlık ve benzeri adi olayların açığa kavuşturulmasında polis yerine yalan makinesi daha fazla tercih ediliyor. Yetkililer bunda adli yetkililer aracılığıyla olayların çok daha gecikmeli olarak açığa kavuşturulmasının etkisini olduğunu belirtiyor.
Teste giren kişilerin bunun bilinciyle işleme dahil olduklarını ifade eden Helik Advisory yetkilileri, yalan makinesinin yüzde 80 doğrulukla bir kişinin doğruyu söyleyip söylemediğini gösterdiğini dile getiriyor. Hindistan polisi cihazı bir kaç yıldan bu yana kullanıyor ancak ülkedeki en üst yargı kuruluşu olan Anayasa Mahkemesi 2010 yılında cihazla alınan beyanın delil kabul edilemeyeceği yönünde bir karar almıştı.
1917 yılında Amerikalı psikolog William Marston tarafından geliştirilen yalan makinesi, uzunca yıllar Amerika’da kullanıldı. Marston’un yöntemi, kan basıncındaki değişikliklerin tespit edilmesini gerektiriyor. Modern test yöntemleri, daha fazla biyolojik veriyi standart değerlerle karşılaştırıyor. ABD’de, bir dönem adli delil olarak bile değerlendirilen yalan makinesi testleri, daha sonraları tarafsız uzmanların görüşlerinin doğrultusunda, makinenin doğruluğunun %50 ye %50 olarak değerlendirilmeye alınmasıyla devam ettirildi.
Kaynak : 