Bu sabaha ülkemizin en büyük sitelerinden biri olan Sahibinden.com’un ortadan yokolmasıyla uyandık.
Ortalık birbirine girdi herkes tartışıyor. Ne mi diyorlar? Mesela “acaba domain başkasına geçti de, milyonlarca $ mı istenecek?” ya da “acaba siber saldırı mıydı?”
Buna karşılık, Sahibinden.com -yukarıda gördüğünüz– şeffaf olmayan açıklamayı yaptı. Neden şeffaf olmayan diyoruz? Çünkü açıklamanın içinde domain firmasıyla teknik bir sorun yaşandığı kaydediliyor ama teknik ne tür sorun yaşandığına dair bir bilgi yok. Bu nedenle de uzatılmasının unutulduğunu düşünüyoruz.
Onlar açıklamasa da, olayın ne olduğuna dair bilgi zaten internette mevcut. En alta koyduğumuz domain alan adı detay resminde, sahibinden.com domain’inin kime ait olduğu görülüyor. Herhangi bir domain araştırma sitesinden bulabileceğiniz bu detayda şunlar var;
- Sahibinden.com domaini 30 aralık 1999 tarihinde Network Solutions isimli domain satan firmadan satın alınmış.
- 2 ocakta domain (muhtemelen parası ödenmediği için) hold’a alınmış (daha önce alınsaydı, hepimizin haberi olurdu). Farkedildiğinde muhtemelen 2 senelik ödenmiş.
- Gizlilik talebi olsa gerek çünkü temas noktalarına ait adresler Network Solutions’ın alt şirketi olan Florida merkezli Perfect Privacy firması olarak gözüküyor.
- Domain üzerinde “Transfer yasağı” var (ICANN tanımı)
Burada olmayan ama gün içinde fazlaca konuşulan 2 konuyu biz aktaralım;
- Domain’ler boşa düşse bile hemen satılamaz. Kayıt firmasından firmasına değişmekle birlikte, 90 günlük bir süre bulunur. Hala ödenmemişse, ondan sonra satılabilir. Çünkü bugünkü örnekten de görüldüğü üzere, bu bir ticarethane. Bu ticarethanenin adresi sahibinden.com. Bunu bir kayıt (registrar) firmadan yıllık olarak kiralarsınız ama kira dönemini atladığınız zaman, registrar firma “hadi bakalım kapı dışarı” diyemez. Uluslararası kuralları ve anlaşmazlıkta başvurulacak kurullar var (Ripe.net). Eğer bir domain’i (alan adı) bilmemkaç yıldır kullanıyor iseniz, onun üzerinde sizin de haklarınız var.
- Süreyi Aşsanız da ödeyeceğiniz para milyon $ olmaz. Domain’in kalitesine ya da başka bir şey göre değişmez. Aldığınız adres uzantısına (yani com, net, org, Tv vs) göre değişmekle birlikte 15-30 $’lık bir kira bedeli vardır. Geciktiğinizde buna bir gecikme bedeli eklenir ama o da 3-5 $’dır.
Firmalara Domain Alan Adlarını Bir Kişinin Hesabı Değil, BT Grup Hesabı üzerinden Yönetmeli
Bugünkü olay çok sorunlu değil ve ABD’de mesailerin açıldığı saat (TSİ 16:00 civarı) sonrasında yani 1 gün içinde çözüldü. Ama domain adlar konusunda başka firmaların başına gelen olaylar var. Sırası gelmişken firmalara bir uyarıyı hukukçu Mehmet Ali Köksal üzerinden verelim;
“Bize gelen bir çok olayda, domain alan adı hesaplarının eski IT çalışanları tarafından yönetildiği, üstelik kurumsal hesaplar yerine, şahsi mail adresleri üzerinden yönetildiği gibi sorunlarla karşılaştığımız için bu vesile ile şirketlere herhangi bir çalışanın şahsi adresi ile bu domain hesaplarını yönetmemelerin hatırlatmak isterim. Eğer böyle bir durum varsa bunu hemen değiştirmelerini ve hatta, bunu X çalışana tahsis edilen [email protected]gibi bir adres yerine[email protected]gibi BT’deki yetkili birden fazla kişinin erişebileceği bir grup adresine bağlamalarının ve oradan yönetmelerinin daha sağlıklı olacağını ifade edebilirim.Aksi takdirde hem eski çalışana ait bir adrese bakmak/incelemek ve kişisel veri / mahremiyet sorunlarına neden olmak veya eski çalışana ait, belkide kapatılmış bir hesabı tahmin etmek, yeniden canlandırmak zorunda kalmak gibi sorunlarla karşılaşabilirler.”
Kaynak : 