Günümüzde birçok şey bilgisayarlar aracılığıyla internet üzerinden kolaylıkla yapılabiliyor. Fikri hakların korunması da benzer şekilde internetten gerçekleştirilebiliyor. Barış Ciner, kurucusu olduğu Sahiplen.com ile her türlü eserin veya elektronik verinin, bilgisayar ortamında, zaman damgası ile onaylayarak, üzerindeki hakkın koruma altına alındığını anlatıyor. Ciner, platform üzerinden en fazla onaylanan materyal ve eserleri; müzisyenlerin ürettikleri beste ve şarkı sözleri, yazarlara ait senaryo, bloglar, şiirler, logo ve web tasarımları, programlar, moda ve grafik tasarımları, tercümeler, mimari eserler ve bilimsel araştırmalar şeklinde sayıyor.
Web yayıncılığının hız kazandığına dikkati çeken Ciner, burada içeriklerin site üzerinden sahiplenilmesinin mümkün olduğunu belirtiyor. Ciner, herhangi bir program kullanmadan, site içeriğini bilgisayara indirdikten sonra onay işleminin kolaylıkla gerçekleştirilebildiğini ifade ediyor. Herhangi bir hak iddia edildiğinde, içeriği onaylayan kişinin, aynı zamanda o sitenin alan adı sahibi olduğunu da kanıtlaması gerektiğini hatırlatan Ciner, 2.5 yıldır hizmet veren sitenin yaklaşık 14.000 üyesinin olduğunu açıklıyor.
İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi amacıyla 5651 nolu kanunun oluşturulduğunu anlatan Ciner, yasal gereklilikleri şu şekilde özetliyor:
“Bu kanuna göre yer sağlayıcı trafik bilgisini altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar muhafaza etmekle; bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü zaman damgası ile birlikte saklamak ve gizliliğini temin etmekle yükümlüdürler. Bu kapsamda, sitede yer alan blogların kanunen zaman damgası ile damgalanması zorunludur. 5651 nolu kanunla birlikte içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı ve toplu kullanım sağlayıcıların sitelerinde yayınladıkları içerikleri zaman damgası ile damgalama zorunluluğunun gelmesi ile birlikte, Web sitesi sahibi kurum ve kişilerin Sahiplen.com’a üye olma sayılarında hızlı bir artış gözlenmekte. Burada site yetkililerinin yapmaları gereken, veritabanlarını düzenli bir şekilde tescil edip, işlem sonucunda verilen .tst uzantılı zaman damgası dosyası ile birlikte altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere arşivleyip muhafaza etmeleridir.”
İçinde bulunulan şartlarda, eser üretenlerin emek kaybının çok fazla olduğunu ve bu durumun da eser sahiplerinin yaratıcılığını olumsuz etkilediğini ifade eden Ciner, bu nedenle sahiplenme bilincini yaymak istediklerini söylüyor. Ciner, 2011 yılı itibariyle 4.000’i aşkın yeni üye kazandıklarını ve tüm üyelerin yaklaşık % 40’nın amatör ve profesyonel müzisyenlerden (şarkı sözü yazarı, beste, aranjor gibi) oluştuğu bilgisini veriyor. Platformda yer alan diğer üyelerin demoğrafisi ise; yazarlar (yüzde 20), bloggerlar(yüzde 10), web sitesi sahipleri(yüzde 10) ve tasarımcılar, programcılar, tercüme büroları, yayınevleri(yüzde 10) şeklinde oluşuyor.
Önceden kolaylıkla kopyalanabilen emeğin, zaman damgasıyla güvence altına alındığını anlatan Ciner, şu anekdotu aktarıyor:
“Tasarım işi ile uğraşanlar yakından bilirler. Müşterilerine tasarımlarını gönderirler, müşteri teşekkür eder ve beğenmediğini ifade eder. Ancak daha sonra birebir kopyalanarak o tasarımın kullanıldığı anlaşır. Bu noktada tasarımcıların tescil işlemi yapamamalarından dolayı haklarını koruyamamaları sebebiyle emek hırsızlığının önüne geçilemiyordu. Tasarımcı bir kullanıcımız, hazırlamış olduğu tasarımı müşterisine e-mail yolu ile göndermiş. Göndermiş olduğu e-postaya da ekteki tasarımın Sahiplen.com tarafından koruma altında olduğunu ve izinsiz kullanılması halinde yasal yollara başvurulacağını söylemiş. Müşterisi de bizi inceledikten ve verdiğimiz hizmeti anladıktan sonra kendisinin de böyle bir ihtiyacı olduğunu ve sistemi kullanmak istediklerini ifade ederek üyemiz oldu. Ayni zamanda kullanıcımızın tasarlamış olduğu çalışmayı da satın alarak kendi firma logosu olarak kullanmakta. Tasarımcılardan bu yönde çok olumlu geri dönüşler almaktayız. Ayni şekilde albüm hazırlığında olan bir müzisyen kullanıcımız, albümde yer alan eserlerin noter üzerinden tescil edilmesi durumunda yaklaşık 3500 TL civarında bir maliyetin altına gireceğini, ancak Sahiplen.com üzerinden tescil işlemini çok ekonomik bir şekilde halledip, bu kaynağı da albümün kapak ve bir miktar CD basımında kullandığını bize iletmiştir. Bu ve bunun gibi yaşanmış örnekler çokça karşımıza çıkmaktadır.”
Barış Ciner, platformu kullananlar arasında internet camiasının yakından tanıdığı isimler bulunduğunu belirtiyor. Ciner, 2006 yılından beri haftalık ekonomi dergisi Para’ya bilişim ekonomisi konularında yazılar yazan, Türkiye Bilişim Derneği (TBD) tarafından 2006 ve 2007’de iki defa “Yılın Bilişim Yazarı” seçilen ve halen “Serbest” Bilişim Yazarlığı yapan Musa Savaş’ın musasavas.com.tr adresindeki blogundaki tüm içeriklerin Sahiplen.com üzerinden tescil edildiğini sözlerine ekliyor.
Kaynak : 