Etik Değerler Merkezi Derneği (EDMER) gençler arasında etik algısını, duyarlılık ve farkındalığını ölçmek üzere 18-24 yaş arası 400 gence yönelik internet üzerinden ‘online’ bir araştırma yaptı. Xsights Araştırma tarafından yürütülen “Gençlerin Gözüyle Etik” isimli araştırmanın sonuçları, Türkiye’deki gençlerin etik konusunda değer algısı ve haritasını çıkartırken, çarpıcı sonuçlar da ortaya koyuyor.
Gençlerin 3’te 1’inin etik kavramı konusunda fikri yok
Araştırmada, gençlere etik kavramı sorulduğunda yüzde 24,8’inin aklına ahlak ve erdem kavramları gelirken, katılımcıların yaklaşık 3’te 1’inin etik kavramı karşısında bir saptama yapamaması dikkat çeken ve düşünülmesi gereken bir sonuç olarak ortaya çıkıyor. Fikri olanlar içerisinde ahlak ve erdem kavramlarını; doğruluk-dürüstlük, kurallar ile örf-adet-gelenek-kültür seçenekleri takip ediyor. Gençlere göre en önemli etik değer ise “Adil davranma.”
Ayrımcılık ve haksız kazanç en büyük etik sorunlar
Araştırmanın sonuçları, ayrımcılık konusunun gençlerin gündeminde önemli bir yer tuttuğunu gösteriyor. Katılımcıların yüzde 22,7’si Türkiye’nin en önemli etik sorununu “ayrımcılık” olarak tanımlıyor. Yüzde 19,9’luk önemli bir oran ise “Haksız kazanç” olduğunu düşünüyor. “Yolsuzluk” yüzde 17’lik dilimiyle üçüncü sırada yer alırken bunu “Aldatıcı reklam-tanıtım”, “Rüşvet”, “Yanlı habercilik”, “Bilgi hırsızlığı”, “Haksız rekabet” ve “Dezenformasyon” olduğunu düşünenler takip ediyor. Araştırmaya sadece üniversite öğrencileri ekseninde bakıldığında ise eşit derecelerde olmak üzere yolsuzluk ve haksız kazanç ilk iki sırayı paylaşıyor.
Gençlerden Türk toplumuna düşük etik notu
Araştırmaya katılan gençlerin Türk toplumuna 5 üzerinden verdiği etik not 2,6. Araştırmaya katılan gençlerin Türkiye’de etik ile ilgili geleceğe dair beklentileri de mevcut algılarıyla paralellik gösteriyor. Gençlerin %41,3’ü Türkiye’de etik değerlerin iş hayatında ve toplumsal-sosyal ilişkilerde hakim kılınabilmesi için yapılacak çalışmaların başarılı olacağına inanmadıklarını belirtiyor. Bu çalışmaların başarılı olacağına inananların oranı ise %24,8 ile sınırlı kalıyor.
En etik kurumlar üniversite ve uluslararası şirketler
Araştırmanın bir diğer çarpıcı sonucu ise “etik kurumlar” üzerine yapılan çalışmada ortaya çıkıyor. Araştırmaya katılan gençlerden Türkiye’de farklı kurumlara, etik değerlere bağlılık açısından 0 ile 10 arasında bir puan vermeleri istenmiş. Verilen puanların ortalamasına (4,01 puan) bakıldığında araştırmada yer alan kurumların hiçbirinin etik değerlere bağlılık açısından gençlerden geçer not alamadığı görülüyor. Gençlere göre ülkemizde en yüksek etik puanı almayı hak eden kuruluş ise 4,7 puan ile üniversiteler. “Uluslararası şirketler” 4,5 puanla etik değerlere en bağlı ikinci kurum tipi olurken bunu sırasıyla “Yerel yönetimler”, “Ordu” ve “Ulusal şirketler” izliyor. Yerel yönetimler seçeneğinin de en etik kurumlar içerisinde 3. sırada yer alması diğer bir dikkat çekici sonuç olarak ortaya çıkıyor.
ABD toplumu en etik toplum olarak görülüyor
Gençlere hangi ülke toplumlarının en etik toplumlar olduğu sorulduğunda akıllarına ilk gelen ülke ise yüzde 11,3 oran ile ABD. Bu ülkeden sonra ilk 5’e giren toplumlar sırasıyla Almanya, Türkiye, İngiltere ve Norveç.
Kariyer yolunda ve okulda etik değerlerin önemi değişiyor
Araştırmaya göre gençler kariyer yolunda amaçlarına ulaşmak için etik olmadığını bildikleri-düşündükleri davranışları uygulamaktan genel olarak çekiniyorlar. Öte yandan araştırmaya katılan ve azımsanamayacak bir oran olan yüzde 32,8’si ise amacına ulaşmak için etik olmayan davranışları uygulamaktan çekinmeyeceğini belirtiyor. Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri de gençlerin önemli bir çoğunluğunun (%40,1) okul hayatında amaçlarına ulaşabilmek için etik olmayan davranışları uygulamaktan çekinmeyeceğini belirtiyor olması.
Kaynak : 