İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch) geçen Cuma günü, Pekin’deki diplomatlara, düşünce özgürlüğünün sınırlarının sınanmasında dikkatedeğer gördükleri, Çinli webmaster Huang Ki’nin duruşmasını izlemeleri için istekte bulundu.
Bilgisayar mühendisi olan Huang Ki, “devletin iktidarını yıkmaya teşvik” siyasi suçundan yargılanıyor. 21 Ağustos 2000 tarihinde, Çengdu şehrinin emniyet amiri Li Ciyan tarafından kaleme alınan iddianamede; Huang Ki, kendisine ait olan “Tiyanvang Kayıplar Web Sitesi”ne yasaklanmış konularla ilgili materyal göndermekle suçlanıyor. Bunlar arasında demokrasi hareketi, Şincan (Doğu Türkistan) bağımsızlık hareketi, Falun Gong ve “4 Haziran”daki resmi konuma geri dönülmesine yönelik talepler var. Huang Ki’nin gözaltına alındığı tarih de 3 Haziran 2000.
İnsan Hakları İzleme örgütünün bir konuşmasında Van der Made, Huang Ki davasının, sadece diplomatik toplumu değil, aynı zamanda, Çin’de işleyen web siteleri bulunan ya da internet gereçleri ve yazılımı satışı yapan uluslararası şirketleri de ilgilendirdiğini ifade etti.
Demecinde: “Bu dava interneti ‘hassas’ materyal iletmek için kullanan herkese bir uyarı niteliğinde” diyen Van der Made, yabancı kuruluşlar tarafından kaygıların dile getirilmesinin, internette sansür uygulamak için didinen Pekin’e, güçlü bir mesaj yollanmasına yardımcı olacağını, aksi halde, kısıtlanmış düşünce özgürlüğünün yatırım ortamına yıkıcı etkisinin olabileceğini ifade etti.
“Kentte yaşayan, tahsilli, orta sınıf bilgisayar kullanıcısı olan Huang Ki, tam anlamıyla Microsfot’un, Sun Microsystems’in, Motorola’nın ve diğerlerinin Çin’de ulaşmak istediği insan tipi.” diyen Van der Made, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bu şirketlerin, Huang Ki’nin duruşmasındaki savunmasına gelmekte çok iyi nedenleri var.”
İnsan Hakları İzleme Örgütü, internetle ilgili eylemlerinden dolayı, gözaltına alınan 20 kişinin davalarını belgelediklerini ifade etti. Çin’de internet, 1995’te ticari hale geldiği için, Çinli yasakoyucular, 60’ı aşkın yasal düzenlemeye giriştiler ve interneti devlet denetimine sokmak açısından büyük oranda başarısız oldular.
(Çeviren: Burçin Aydoğdu)
Kaynak : 