Türk Telekom geçen yıl çıktığı ihale ile 60 bin port ADSL satışında çözüm ortaklarıyla çalışmayı planlamış, ancak 200 bin port ADSL’in satışında bunu sağlayabilmişti. (Bkz : ADSL Hizmetlerinde Çözüm Ortaklığı Modeli) Türkiye’nin her ilinde organize olmayı ve gelecek talepleri karşılamayı şart koşan Türk Telekom, üç firmayı çözüm ortağı olarak seçti. Bunlar; Elkotek, Datateknik ve Sentim’di. (ADSL’de Çözüm Ortaklığı Modeli Başladı)
Rekabet Kurumu, son dönemde yapılan 20+ şikayeti değerlendirerek söz konusu çözüm ortaklarına yönelik inceleme başlattı. İncelemenin, yapılan şikayetlerin toplandığı “ADSL modem fiyatlarının yükselmesi” ve “belli marka modem yönlendirmesi” konularında yapılacağı belirtiliyor.
Rekabet Kurumu’na şikayette bulunan “bir vatandaş” konuyla ilgili şikayetinin gerekçesini şöyle anlattı:
“Bazı firmalarla, Türk Telekom ile çözüm ortaklığı anlaşması imzalanmadan önce modem fiyatları 50 dolar seviyesindeydi. Çözüm ortaklığı anlaşmaları imzalanınca modemler 100 dolara yükseldi. Çözüm ortakları, Türk Telekom’dan abone kaydı başına çok az bir ücret alıyorlar. Bu nedenle modem fiyatları aşırı yükseldi. Ben de bu konuda yasal hakkımı kullandım. Bir vatandaş olarak beni ilgilendiren ve rekabeti kendi lehine çeviren bu durumu kuruma bildirdim”
Elkotek yetkilisi, modem piyasasında söylendiği gibi bir fiyat artışının olmadığını belirtti. Elkotek şu açıklamada bulundu:
“Elkotek 6 Nisan 2004 tarihinde Çözüm Ortaklığı sözleşmesini imzalamıştır. O tarihten bugüne kadar Elkotek olarak yaptığımız toplam abone sayısı 17,587’dir. Üç Çözüm Ortağının toplam abone sayısını tam bilmemekle birlikte, Elkotek’in oransal payına göre bir hesap yaparak toplam rakamın 36,000 civarında olduğunu tahmin ediyoruz.
Türk Telekom A.Ş. ise dün saat 13.00 itibari ile ADSL hizmetinin Türkiye’de başladığı ilk günden bugüne toplam 300,144 abone kaydetmiştir. Çözüm Ortaklığından bu yana ise yaklaşık 205,000 abone kaydetmiştir. Dolayısıyla abonelik kaydı rakamlarında Çözüm Ortaklarının toplam oranı aynı çalışma süresinde yaklaşık %17.5 civarındadır ki yalnızca bu sayıya bakarak bile Çözüm Ortaklarının pazara bir yaptırımının olamayacağı kolayca anlaşılabilir.
Elkotek olarak ADSL modem fiyatlarımızda Çözüm Ortaklığını imzaladığımız tarihten itibaren iki kez fiyat indirimi uygulamış durumdayız, kesinlikle bu tarihten itibaren fiyatlarda yükselme olmamış, tersine fiyatlar hep düşürülmüştür. Örnek olarak Alcatel Thompson SpeedTouch Model 330’un liste satış fiyatlarına bakarsak şu tabloyu görürüz. Aralık 2003’te bu ürün 90 Euro+KDV, iken şu anda 63 Euro+KDV olarak satılmaktadır.
Öte yandan Çözüm Ortaklığının başladığı tarihten bugüne Elkotek olarak sattığımız modem sayısı 19,752’dir ve yapmış olduğumuz toplam abone sayısı olan 17,587’nden yüksektir. Bu sayıyla da yalnızca Çözüm Ortaklığı kapsamında çalışmayıp, serbest pazara da modem satışı yaptığımız kolayca görülebilir. Bu rakamların tam tersine ADSL Satış ve Servis Noktası olarak çalışan bayilerimiz arasında sattığı modem sayısının, yaptığı abonelik kaydından çok düşük olan bayiler bulunmaktadır. En çok hat tesis işlemi yapan ADSL Satış ve Servis Noktalarımızın kayıtları incelendiğinde %12-%33 arasındaki oranlarda kendi ürünümüz dışında ürün satıldığı görülmektedir. Bu da göstermektedir ki, modem satışı ve abonelik kaydı arasında birebir ilinti kurmak mümkün değildir. Çünkü zaten ADSL hat tesis başvurusu yapan abone adaylarının hiçbir şekilde ADSL Satış ve Servis Noktalarından modem alma zorunluluğu yoktur, Çözüm Ortaklığı sözleşmesi gereğince herhangi bir ADSL
Satış ve Servis Noktamızdan hat tesis talebi yapılabilmektedir.
Yani hat tesisini Çözüm Ortaklarının ADSL Satış ve Servis Noktasından alan aboneler modemlerini istedikleri yerden alabilirler, bu konuda herhangi bir yaptırım kesinlikle söz konusu değildir.
Bütün bunlara rağmen herhangi bir abone adayı, herhangi bir ADSL Satış ve Servis Noktamıza başvurduğunda o ADSL Satış ve Servis Noktamızın bireysel tasarrufu ile belirli bir marka modem almaya zorlanırsa dahi, bu konunun basit bir çözümü vardır, söz konusu abone bu bayiden işlem yapmaktan vazgeçerek en yakın Türk Telekom Merkezi’ne giderek abonelik işlemini yaptırabilir ve istediği marka ve model modemi alarak kullanabilir.
Şu anda şebekenin sahibi olan Türk Telekom’un web sitesindeki listeye de bakılırsa piyasada çok çeşitli modem markasının satılmakta olduğu görülmektedir. Dolayısıyla modem satışında herhangi bir kısıtlama olmayıp bu konuda bizlerin de bilgisi ve uygulaması yoktur.
Bu arada Türk Telekom Çözüm Ortaklığı esaslarına göre kendi sattığımız modemlere de, o modemlerin dışındaki markalara da müşteri talep ettiği takdirde ücreti karşılığı kurulum mecburiyeti bulunmaktadır.
Sonuç olarak aynen dayanıklı tüketim malları üreticilerinin bayilerinde başka marka ürün satma serbestliği olmadığı gibi, Çözüm Ortaklarının da bayilerinin kendi ürünlerini satması yönünde teşvik edici çalışmaları vardır; ancak bu hiçbir şekilde bir vatandaşın belli bir marka modem satın almadan ADSL abonesi olamayacağı sonucunu doğurmamaktadır. Bu konuda pazar tamamıyla serbest piyasa şartlarında yürümektedir.”
Çözüm ortaklarından Datateknik yetkilisi ise yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
“Müşterilerimize herhangi bir marka modem empozesi yapmıyoruz. Bizim ithal ettiğimiz modemin kurulum tarifesi var. Kendi modemimiz ise x liraya bağlıyoruz. Farklı bir model ise bağlama fiyatımız farklı oluyor.
Türk Telekom, modemlere herhangi bir test yapmadığı için bunu biz yapıyoruz.
Türkiye’de 300 den fazla modem markası var. Bu modemlerin çoğu problemli ve telekom alt yapısı ile uyumlu değil. Yazılım, uyumsuzluk problemleri oluyor. Bu modemleri de kuruyoruz ama biraz farklı fiyat uyguluyoruz. Her halükarda açık bir pazar var Türkiye’de. Herkes istediği modemi istediği yerden alır. Modemlerin yüzde 85’i açık pazarda satılıyor.”
Haberi hazırladığımız süre içerisinde Sentim yetkililerinden yanıt alamadık.
Bu konunun çoktandır kritik olan ve modem ithalatçı-satıcılarını ilgilendiren tarafı var. Yaklaşık 6 aydır takip ettiğimiz bu tarafı yarın sizlere onların açısından ve şikayetlerini de ileterek sunacağız.
Ayrıca fiyat yükselmesi ya da belli marka modem zorlaması konularında tecrübeleri olan okurlarımızın da şikayetleri varsa yayınlamak isteriz.
Kaynak : 