Bu yazının önceki bölümlerini
başlıkları altında okuyabilirsiniz.
Kablo fiyatları neden ADSL ile aynı değil diye soran okuyucularımıza cevap vermeden önce 2 gündür, yine bizzat kullanıcı mailleri ile size ADSL ve kablo durumunu aktardım. Şimdi sorunuzun cevabını verelim..
Kablo mu? ADSL mi? Neden her ikisi de aynı fiyat değil?
Aynı fiyat olmamasının en büyük nedeni, birisinin tamamıyle “Türk Telekom hizmeti” oluşu (ADSL), diğerinin ise (Kablo) “gelir paylaşımlı iş ortakları” ile yapılıyor oluşu. Kablo internet firmalarının özelleştirme kapsamında, ayrı omurga olarak Türk Telekom’dan tamamen ayrılacağını da hesaba katarsak, fiyat farklılığının nedeni daha iyi anlaşılır.
Türk Telekom, yıllarını tekel oarak geçirdikten sonra, bu yıl karşısına yeni çıkan telekom şirketlerine ve yeni ortama ayak uydurmaya çalışıyor.
Serbestleşme henüz tam başlamadı. Hala telekom alanında hizmet vermeye soyunan firmalar (cep telefon firmaları hariç), tüm telefon hizmetlerinin bir yerlerinde Türk Telekom’a bağımlı.
Türk Telekom bir yandan özelleştirme, diğer yandan sektörün serbestleşmesi ile uğraşırken, diğer yanda yılların tekel olmasının verdiği alışkanlıklardan sıyrılmaya çalışıyor. Modern bir şirket olma (hem içerde, hem dışarıda) kavgasını varmeye başladı ama bu kavgayı verirken elindeki olanakları ve müşteri portföyünü kaybetmemeye de uğraşıyor.
İşte bu nedenle de elindeki hizmetlerin ücretlerini mümkün olduğunca düşürüyor. Yine bu nedenle Call Center hizmetlerine olabildiğince önem veriyor. Halen zaman zaman -eski alışkanlıkla sizi tersleyen ya da ne yapalım bu kadar diyen- tekel zamanı kalıntısı elemanlarla da karşılaşıyorsunuz; “İyi günler efendim. Ben bilmem kim. Size nasıl yardımcı olabilirim” diye başlayıp sonuna kadar sizi dinleyen ve sorununuzula uğraşanlarla da.
İşte Türkiye Telekom pazarı böyle bir geçiş döneminde. Bu geçiş dönemindeki fiyatlar sizi sakın yanıltmasın. Herkes aşırı indirim yapıp müşteri kapmak ya da mevcut müşteriyi tutmak derdinde. Bu dönemi eğer diğer servis şirketlerinin yokolması ve Türk Telekom’un piyasada tekel olarak kalması şeklinde kapatırsak, sonrasında yine aynı şey yani düşük fiyatlar söz konusu olacak mı? Sanmıyoruz. Rekabet olmayan bir piyasada fiyat düşürmenin de anlamı kalmaz. Üstelik Türk Telekom’un geçmişte uyguladığı fiyat politikası da bunun tersini, yani rekabet olmaması durumunda fiyatların yükselebileceğini gösteriyor.
Bu noktada dikkatimi çeken başka bir hususu daha vurgulamak istiyorum. Bu da doğrudan kullanıcılarla ilgili. Türkiye henüz telekom hizmetlerini almak konusunda acemi (hizmeti verenlerin ya da vermeye başlayacakların da acemiliği de var çünkü yeni bir sektör ve yeni bir ortama alışmaya çalışıyorlar ama bugünkü konumuz bu değil, bir başka yazımızda anlatırız) .
Özetle Türk telekom kullanıcıları yıllardan bu yana “tekel” hizmetler yani bir tek firma tarafından verilen hizmetler kullandıkları için hizmetlerin de standart olmasını istiyor ya da bekliyor.
Oysa.. dünya böyle değil.. ve sayın internet-telekom kullanıcıları, artık yeni bir dönem geliyor. Bu dönemi kendiniz için en iyisi olacak şekilde değerlendirmeyi bilmelisiniz. Turk-internet.com da size yazıları ile bu konuda yol gösteriyor.
Diyeceksiniz ki.. 2004 başında bu dönem başladı. Aslında değil. Devamlı yazdığımız sorunlar işte bunlar… yani telekom düzenlemelerinin (regülasyon) tamamlanmamış oluşu nedeniyle, Türk internet kullanıcıları, telekom hizmetlerinin pek çok farklı şekilde ve fiyatta olabileceğini düşünemiyor.
Bugün Türkiye’de serbestleşme* sancıları yaşanıyor. Bu sancılar sanıldığı gibi 3 tane özel telekom** firmasının ya da 5 tane ISS’in sorunu değil. Bu aslında bizzat kullanıcıların da geleceği ile ilgili. Bugüne kadar tekel piyasalar yaşadığımız için henüz haklarımızı, seçim şansımız olduğunu ve servis isteyebileceğimizi bilemiyoruz. Ben size serbestleşmenin ilk işaretleri olan 2 konuyu hatırlatacağım.
- Türkiye 2004 temmuza kadar, bugünkü fiyatın 5 katı yani, % 500 pahalıya yurtdışı görüşmesi yapıyordu. Peki temmuzda bu fiyat neden bu kadar indi? Maliyetlerde azalma mı oldu? Hayır sadece rekabet yani serbestleşme tehditi işin içine girdi (Bkz : Türk Telekom’an % 80’lere Varan İndirim)
- Turkcell sabit telefon aramalarında ağustos ayında sessiz sedasız 2/3 yani % 300 indirim yaptı. Yine aynı soruyu soralım. Maliyetler mi azaldı? (Bkz : Turkcell Sabit Hat Aramalarında İndirim Yaptı)
Yani.. Geniş bant kullanımında önünüzde 2 seçenek var. Birisi kablo, diğeri ADSL. Türk Telekom kablo ile ilgili fiyatları ADSL seviyesine çekti. Ancak, kablo servisi veren firmaların tabi ki bu rakamın üstüne koyacakları bir rakam var –eleman, yatırım, işletme vsvs—masrafları ve üstüne kar–. İlk günkü bölüme bakarsanız zaten bu firmalardan birisinin Genel Müdürü de bunları anlatıyor.
Ancak bundan sonra nasıl bir telekom sektörünün müşterisi olmak istediğinizi belirlemek, hükümetin olduğu kadar sizlerin de elinde. Bunun için seçimlerinizi yaparken,
- Hamasi muhaliflik –yani her önüne gelen konuda bilinçsiz karşı çıkmak—yerine bilinçli muhaliflik geliştirmelisiniz.
- Telekom hizmetlerinin detaylarını öğrenip, doğru karşılaştırma yapabilmelisiniz
- Cebinizdeki paranın önemini biliyoruz ama bu geçiş döneminde bugün kadar, ileride cebinizden çıkabilecekleri de hesaba katmanızda yarar var
Herneyse, ne olacaksa ülkemiz için en iyisi olsun. Bakın ABD Başkanı Bush diyor ki, “ülkemizin, vatandaşlarımızın diğer ülkelerden daha ileri gitmesi için, 2006’ya kadar her eve genişbant götürmek zorundayız” Evet sonuçta bu geniş bant konusu önemli. Bu konuda kullanıcıların bilinçlenmesi ve talepkar olması lazım.. (Bkz : Eller Aya, Biz Yaya, Bush Geniş Bant İstedi)
* Serbestleşme ile özelleştirme farklı kavramlar. Özelleştirme Türk Telekom’un hisselerinin bir kısmı ya da tamamının devlet elinden özel sektöre geçmesi (blok satış) anlamına geliyor. Serbestleşme ise, telekom sektöründe Türk Telekom dışında hizmet veren firmalar olması demek. Bu firmalar internet servisi sağlayabilecekleri gibi, mobil telefon yada normal telefon hizmeti de sağlayabilirler.
** Telekom sektöründe, mobil alanda serbestleşme gerçekleşti. ISS ve Uzun mesafe telefon hizmetlerinde de henüz serbestleşme tam anlamıyla gerçekleşemedi (örneğin firmalar kendi omurgalarını bağımsız kuramıyorlar)



Kaynak : 