Adil Rekabet

Kağıt üzerinde 1 Ocak’ta özelleşeceği açıklanan sektörde, Uzun Mesafe Telefon Hizmetleri (UMTH) lisansları almaya hak kazanan firmalar 17 Mayıs tarihinde duyuruldu. Fakat bugüne kadar lisans alan firmalar piyasada etkin olarak yer alamadı. Çeşitli nedenlerden dolayı bu alana yatırım yapmış olan ve hizmet vermek isteyen firmalar Türk Telekom ile gerekli anlaşmaları sağlayamadılar. Telekomünikasyon Kurulu da duruma müdahale etmeyince veya etmekte geç kalınca, sektör dinamikleri gerektiği gibi çalışmaya başlamadı. Bu gelişmelerin tek bir faydası oldu: Türk Telekom, tarihinde ilk defa rekabet gereği büyük bir fiyat indirimi yapmak zorunda kaldı. Türk Telekom tarafından daha önce verilmekte olan telefon hizmetlerindeki maliyet yapısı değişmediği halde, bu indirim ile uygulanan kâr marjlarının enteresan boyutları ortaya çıkmış oldu. Yine de Batı ülkelerindeki gibi liberal uygulamaların başlaması ile, iletişim sektörünün her noktasında yeni bir hareketlenme yaşanması umudunu halen taşıyoruz.

2004 için diğer bir beklenti, ADSL servisinin başlaması idi. Türk Telekom tarafından talep edilen “satıcı” modelinin kârsız ve hiçbir katma değer içermemesi nedeniyle İnternet Servis Sağlayıcılar (İSS) bu konuda gerektiği kadar ilerleme kaydedemediler. Üstelik Türk Telekom, Telekomünikasyon Kurumu’nun öngördüğü “bit stream access” modelini uygulamadığı için, Türkiye’deki bütün İSS firmaları Türk Telekom’un bayisi konumunda kaldı. Serbest rekabetin ve yaratıcılığın olmadığı her noktada olması bekleneceği gibi, resmi olarak yılbaşında 1 milyon ADSL abonesi olması hedeflenirken, 2004 yılı sonunda muhtemelen bu rakamın yarısına bile ulaşılamadı.

İSS’ler kanadına bakıldığında, firmalar kurumsal ve bireysel alanlarda rekabetlerini sürdürdüler. Türk Telekom’un maliyet yapısı, uyguladığı tarifelerin yüksekliği ve haksız rekabet uygulamalarına rağmen, yaratıcılığımız, yeni servislerimiz, katma değerli hizmetlerimiz ve müşteri ilişkileri yönetimimiz sayesinde abone sayımızı önemli ölçüde artırmayı başardık. Keza, şemsiyemiz altında bulunan 17 adet portaldaki ziyaretçi trafiğimiz, bu portallar üzerinden yaptığımız mal ve hizmet satışlarını önemli ölçüde yükseltti. Bu, bilişim sektörü için olumlu bir gelişmedir. Çünkü, e-kolay.net, tek çatı altında en fazla Türkçe servis ve içerik sağlayan marka olarak, dijital içeriğin ve İnternet üzerinden servislerin geleceğine inanıyor. Bu alanlardaki kullanımın ve talebin artması, bilişim toplumu olma yönünde olumlu bir gelişmedir. e-kolay.net olarak bu alandaki liderliğimizi, yeni servislerimizle, www.pazaryerim.com gibi yeni portallarımızla, www.cnnturk.com gibi desteklediğimiz iş ortaklarımızla devam ettirmek istiyoruz.

Donanım alanında belli bir hareketlenme yaşanmakta. Bunun temelde iki nedeni var: 2001 yılından beri düşük seyreden donanım yatırımları sonucunda mevcut kapasite eskimeye başladı, bunun yenilenmesi gerekiyor. Diğer neden ise ekonomideki olumlu kıpırdanmalar. Bu kıpırdanmalar neticesinde bazı hazırlıklar ve yatırımlar yapılıyor. Kişisel gelir düzeyinin ve ekonominin genel yapısının iyileşmeye devam etmesi ile birlikte bu trendin süreceğini düşünüyoruz.

Yazılım alanında ise, özellikle güvenlik paketlerinin ve oyun yazılımlarının öne çıktığını gözlemliyoruz. Güvenlik alanında yapılacak çok iş bulunuyor. Özellikle İnternet üzerinden servislerin kullanımının artması ile bu alana daha çok ihtiyaç duyulacaktır. Bu konuda Türkiye’de ilk defa güvenlik paketini kullanıcılarımıza sunmaya başladık. Oyun ise başlı başına bir dünyadır. Türkiye’de bir oyun milli takımı oluşturuldu. Ne yazık ki kopya ve korsan yazılım engelleme konusunda uygulamalar yeterli değil, halen çok geri düzeydeyiz. İnternet kafeler kullanım olarak çok yaygınlaştılar. Bunun sonucunda, bu noktalar için düzenleme ve yönetmelik ve belli standartların getirilmesi de söz konusu olmalı.

BT ve telekomünikasyon sektörlerinin bundan sonraki yıllarda gelişebilmesi için öncelikle firmalar, rekabette eşitlik ilkesini gözetmelidir. Bunun için Telekomünikasyon Kurulu’nun gerekli düzenlemeleri zamanında yapacağına ve uygulayacağına inanmak istiyoruz. Kurul içerisindeki özel sektör temsilcisinin daha etkin rol almasında da fayda vardır. Devlet ve özel sektör kuruluşlarının Türkiye’de bilişim alanındaki az gelişmişliği kırmak için çeşitli programlar ve eğitimler düzenlemesi önemli bir adım olacaktır. Avrupa Birliği’ne girmeyi planladığımız bu günlerde, oradaki firmalar ve çalışanlar ile buradaki firmalar ve çalışanlar olarak rekabet edebilmemizin yolu, onlar kadar eğitimli ve yetişmiş olmamızdan geçmektedir. Bilişim ve telekomünikasyon sektörlerindeki gelişmelerin hızlanması için yapılması gereken değişikliklerden en önemlisinin, bu sektördeki haksız rekabet ortamının kaldırılması, buna bağlı olarak da etkin piyasa gücündeki Türk Telekom’un düzenleyici kurul olan Telekomünikasyon Kurumu kararları çerçevesinde hareket etmesi olduğunu belirtmekte yarar bulunmaktadır. Bu konuda gösterilecek kararlılık sayesinde sektörün gelişmesinin önündeki en büyük zorluk aşılmış olacaktır.