İlk önce BSA Türkiye’yi (Business Software Alliance) kurarak Türkiye içinde kopya yazılım kullanımını engellemeye çalışan ve bu amaçla şirketlere baskın düzenleyen Microsoft Türkiye, bu yöntemin yasal boşlukları ve sektörde tepki toplaması nedeniyle sorun yaşayınca, önlemlerini başka şekillerde uygulamaya çalışıyor.
Microsoft Türkiye Hatırlayacaksınız bir müddet önce de, “Markasız Bilgisayara Hayır” Kampanyasını düzenleyen BKB platformunun kurulmasına öncülük etmişti. Ancak BKB’nın “ismi cismi olmayan bilgisayar almayın” kampanyası Sanayi Bakanlığı Tüketiciyi Koruma ve Reklam Kurulu tarafından durdurulunca bu kampanya da başarısızlığa uğramıştı.
BKB Kampanyası özellikle büyümekte olan “ısmarlama bilgisayar” sektöründe kopya yazılım kullanıldığı şüphesi nedeniyle oluşturulmuş ama sektörün derneği Tübider tarafından çok büyük birtepki ile karşılaşmıştı (Bkz : OEM & Toplama Bilgisayarcılar BKB’den Özür İstiyor)
İşte Microsoft şimdi de farklı bir kampanya oluşturdu. Bu kampanyada lisansız yazılım alan kişi ya da firma bu yazılımı lisansız olarak aldığı yeri şikayet ederse, yazılımın lisansını bedava alabiliyor. Bu kampanya ile ilgili olarak Ankara Üniversitesi’den Prof.Dr.Ethem Derman bir çok kişinin tepkisini dile getirdi. Biz de kendisine tepkisinin nedenini sorduk;
turk-internet.com : TBD mail Listesinde Microsoft’un son kampanyasına karşı tepkinizi dile getirdiniz. Bu konuyu biraz açar mısınız?
Prof.Dr.Ethem Derman : Ne zaman bir Microsoft kampanyası başladığını okusam, içim cızzz eder. Muhakkak bunun arkasında bir şeyler vardır derim. Çünkü bugüne kadar o kadar çok güzel kampanyalar yaptı ki, en son aklımda kalanlar Adalet ve Milli Eğitim Bakanlığına Bakanlığına binlerce Windows ve Office paketlerini neredeyse bedavaya verdi. Duyan duymayan da bu firma Türkleri ne kadar çok seviyor dedi. Çünkü mal o şekilde pazarlanıyordu. Hiç kimse “bayram değil, seyran değil, eniştem acep beni niçin öpüyor” diye düşünmedi. Şimdi hediyeyi verenler MEB’den 20 milyon dolar istiyormuş diye kulağıma geldi, ne kadar doğru olduğunu bilmiyorum ama acaba Milli Eğitim Bakanım şu anda ne düşünüyordur diye merak ediyorum.
turk-internet.com : Bu son kampanyası hakkında ne düşünüyorsunuz?
Prof.Dr.Ethem Derman : Son kampanyanın haberini bilişim basınından okuduğunuz zaman önce “bu Microsoft gerçekten bizleri çok seviyormuş” dersiniz, bir yerlerde yetkililerini görseniz teşekkür etmek istersiniz.
Aldığınız bilgisayarda kopya yazılım varsa MS’e hemen başvuruyorsunuz size lisanslı orijinal yazılımını veriyor. Micosoft’un Halkla İlişkiler Ajansı da haberi böyle geçiyor.
Ancak daha fazla bilgi almak için haberin sonundaki Microsoft linkini tıkladığınızda okuduklarınız aklınızı başınızdan alıyor.
turk-internet.com : Sizi bu denli kızdıran nedir?
Prof.Dr.Ethem Derman : Nasıl kızmayayım ki.. İşlem aldığınız bilgisayarın faturasını, size verilen kopya CD’yi, hüviyet fotokopisini ve bilgisayarı satan firmayı ispiyonladığınıza dair belgeyi MS’e gönderdiğinizde başlıyor.
Bu son belge, işini gayet iyi yapan avukatlar tarafından çok güzel hazırlanmış, sadece boşlukları dolduruyorsunuz, dava açılınca mahkemede bu belge delil olarak kullanılıyor. İşlem başlıyor ama hemen lisanslı yazılım sahibi de olamıyorsunuz, mahkeme süreci bitinceye kadar sanırım bekliyorsunuz. Haberin verilişine bakın, bir de içeriğine bakın?
turk-internet.com : İspiyon sözcüğü biraz ağır kaçmıyor mu?
Prof.Dr.Ethem Derman : Hayır hiç de ağır değil, daha ağırı varsa onu kullanmalıyım aslında. Neden derseniz? Bilgisayar almaya giden vatandaş çatır çatır pazarlık yapıyor, satıcı toplam 30-40 $ kazanç karşılığı bilgisayarı satıyor. Müşteri yalvarıyor bir de benden 400 $ alma şunu yükleyiver, vallahi param yok diyor (ki ABD’de aynı yazılımın fiyatı 100 $ civarı).
Sonra da bu müşteri gidecek satıcıyı (kendi istediği iyiliği, aslında yapmak istemediği halde, sadece mal satmaya çalıştığı için yaptığından dolayı) şikayet edecek, öyle mi? Bu millet bu kadar karaktersiz mi? Onuruna bu kadar düşkün halkımız o kadar yalvarmanın karşılığında 30$ kazanmış satıcıyı jurnalleyecek mi? Benim kızdığım nokta burası.
Yine başka bir takım arkadaşlar soruyorlar.. “evinize hırsız girince polise onu ispiyonlamayacak mısınız?” Benzetmenin ne denli yanlış olduğunu görüyor musunuz? Aslında tam aynı olay değil ama kısaca benzetmenin yanlışlığını şöyle izah edeyim. Bir tarafta evinize hırsız sizin haberiniz olmadan giriyor. Tabi ki polise haber vereceksiniz. Diğer tarafta ise eğer benzetme yapmak gerekirse, “hırsızı siz eve davet ediyorsunuz, şu eşyaları lütfen çalar mısınız, sigortadan para alacağım” diyorsunuz.
Ha bir de ispiyon ile ihbar kelimelerini karıştıranlar için notum var. İhbar çok asil bir davranış, ispiyon onun aşağılanmış şekli gibi bakılıyor.
Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe sözlükden: http://tdk.org.tr/tdksozluk/sozara.htm
İSPİYON : Birinin sırlarını, davranışlarını, düşüncelerini gözleyip başkalarına bildirerek çıkar sağlama.
İHBAR : 1. Bildirme, bildirim, haber verme. 2. Suçlu saydığı birini veya suç saydığı bir olayı yetkili makama gizlice bildirme, ele verme.
Bu tanımlardan hareketle Microsoft kampanyasının “ihbar” mı yoksa “ispiyon” mu olduğuna siz karar verin.
turk-internet.com : Özet olarak yönteme itirazınız var
Prof.Dr.Ethem Derman : Bu ABD’de ya da Avrupa ülkelerinde geçerli bir yöntem olabilir ama bizim gibi az gelişmiş ülkelerde ispiyonculuğun halk arasında çok büyük bir suç olduğunu Microsoft nereden bilsin? Böyle bir kampanyaya bakınca sanırsınız ki, Microsoft Türkiye’de hiç Türk ya da Türkiye’yi bilen insan çalışmıyor! Bir kere bu suçtan mahkum olanı hapishanede temizlerler, o derece önemlidir. Yani müslüman mahallesinde salyongoz satmaya çıkmışlar gibi bir izlenim doğuyor.
İnsan merak ediyor bir aydır devam eden bu kampanyaya kaç kişi başvurdu diye? Microsoft Türkiye lütfederse ya da bilen birileri varsa öğrenmek isterim.
Ben bir tane dahi olacağını düşünmüyorum, belki satıcısına iyice kızmış birileri olabilir bir ihtimal. Bu şekilde ne yapılmaya çalışılıyor? Vatandaşları, şirketleri birbirine düşürmek mi isteniyor?
Yöntemin bence bir de çok ters bir yönü var. Rekabet hukukçuları daha iyi bilir ama; bence rakibinizi alt etmek istiyorsanız bu oyunu rahatlıkla oynayabilirsiniz.
Özetlersek kampanyanın amacı son kullanıcıya lisanslı yazılım vermek değil, bir başka deyişle “amaç üzüm yemek değil, bağcıyı döğmek”.
turk-internet.com : Bilişim dünyasındaki sivil toplum kuruluşlarına da tepkilisiniz.
Prof.Dr.Ethem Derman : Evet tepkiliyim, çünkü ülkemizi ilgilendiren bir çok konuda kamuyu aydınlatmıyorlar.
Bazıları zaten sivil toplum kuruluşu değil, patronlar kulübü, onları saymıyorum ama örneğin 150’den fazla Bilişim firmasının oluşturduğu TÜBİDER nerede? Bu kampanya firmaları birbirine düşürmek için yapılmış, neden üyelerini korumuyorsun? Bir filmde yasadışı davranışları olan bir doktor çıktığında Tabib odaları demeç üstüne demeç verir, bana göre gülünç bir tepkidir o, gerçek değil. Ama burada tüm TÜBİDER üyelerinin ayağa kalkması
gerekirdi.
Belki TÜBİDER’den daha önemlisi Türkiye Bilişim Derneği. Hemen dernek adına açıklama yapılmalıydı, kamuoyu aydınlatılmıydı. Benim inancım, hala sivil toplum kuruluşu kavramını anlamış değiliz.
Dernek veya kişisel menfeatler düşünülerek, sponsorluk alırız denilerek hiç bir tepkide bulunulmuyor. Vatandaşın ve ülkenin menfeatlerı ilk öncelikte değil. Bu bir süreç, bir gün bunlar da yapılacak, bekleyip görmemiz gerekiyor ama benim ömrüm yeter mi bilmem…
Kaynak : 