Elektrik Mühendisleri Odası 47. Dönem Yönetim Kurulu, EPDK kararı ile Gün Öncesi Piyasası (GÖP) ve Dengeleme Güç Piyasasında (DGP) elektrik tavan fiyat limitinin artırılmasına yönelik basın açıklaması yaptı. “Siyasi iktidar kömür ve doğalgaz lobilerinin oyuncağı haline düşmüştür; ya özel üretim şirketlerinin her isteğine boyun eğerek pahalı elektrik ya da tekrar enerji kesintilerine başlamak ikilemi içerisindedir” denilen açıklamada, başarısızlığı ortada olan özelleştirme politikalarına son verilmesi ve bütüncül bir kamulaştırma yapılması gerektiği vurgulandı. Açıklamayı aynen yayınlıyoruz;
“Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), 15 Ekim 2021 tarihinde yayımlanan Kurul Kararı ile Gün Öncesi Piyasasında (GÖP) ve Dengeleme Güç Piyasasında (DGP) elektrik tavan fiyat limitini %50 oranında artırarak megavatsaat başına 1078.-TL’ye çıkartmıştır. GÖP’te sunulan tekliflerin saatlik olarak arz ve talebe göre eşleşmesiyle elektrik enerjisi Piyasa Takas Fiyatı (PTF) oluşmaktadır.
Yeni tavan fiyat; 2.000 TL’yi aşmamak üzere içinde bulunulan takvim ayı esas alınarak 2 ay önceki takvim ayından itibaren geriye dönük 12 aylık GÖP’te oluşan elektrik enerjisi PTF ağırlıklı ortalamasının 3 katı olarak belirlenmiştir. Bu kural 2020 yılı için aynı hesaplama yöntemi ve üst sınır ile PTF ortalamasının 2 katı olarak saptanmıştı. Üstelik bu tavan fiyat sadece 16-31 Ekim 2021 dönemini kapsamaktadır. Bu hesaplama yöntemine göre 1 Kasım tarihinden sonra tavan fiyat otomatik olarak artmaya devam edecektir.
PTF azami fiyat limiti 1 yıl öncesine göre %91.5, 14 Ekim 2021 tarihine göre de %50 oranında artmıştır. Acaba ne değişti de AKP iktidarı güç kaybettiği bu dönemde, elektrik fiyatının artmasına neden olacak, böyle bir artışa razı olmuştur?
Bir süredir ithal kömür ve doğalgaz santrallarının artan enerji fiyatları ve döviz kurları nedeniyle kârlılık oranlarının azalması üzerine, tavan fiyat artışı için lobi faaliyetleri yürüttükleri biliniyordu. Siyasi iktidar kömür ve doğalgaz lobilerinin oyuncağı haline düşmüştür; ya özel üretim şirketlerinin her isteğine boyun eğerek pahalı elektrik ya da tekrar enerji kesintilerine başlamak ikilemi içerisindedir. 2021 yılı için elektrik tüketimimizin şimdilik %51 oranında doğalgaz ve ithal kömür santrallarından karşılandığı göz önüne alındığında, 98 bin 788 megavat (MW) kurulu gücümüz olmasına rağmen, 50.000 MW tüketimin üstünde neden enerji kesintileri yapıldığı daha net ortaya çıkmaktadır.
Bu düzenleme ile elektrik üretmekten ve dolayısıyla Gün Öncesi Piyasasına katılım sağlamaktan kaçınan doğalgaz ve ithal kömürlü lisanslı elektrik üretim şirketlerini ikna etmek için PTF tavan fiyat limitlerinin %50 artırıldığı anlaşılmaktadır. Bu durum AKP iktidarı döneminde elektrik arz güvenliğimizin özel şirketler eline bırakıldığının da resmidir.
Kullandığımız elektriğin fiyatını oluşturan iki temel ayaktan biri olan PTF bileşeni bu hesaplama yöntemi ile artacaktır. İkinci bileşen Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) katkısı zaten dolar-$ bazlı ödendiğinden, elektrik birim fiyatlarının zamlanması otomatik hale getirilmiştir.
Elektrik sektöründe üretim, dağıtım ve perakende satış faaliyetlerinin özel şirketlerin eline ve insafına terk edilmesiyle içine sokulduğumuz durum ortadayken bir de kamu kurumu olan Türkiye Elektrik İletim A.Ş.’nin (TEİAŞ) özelleştirilmesinin konuşulması bile elektrik arz güvenliğimizin riske sokulması demektir.
Şimdi EMO’nun yıllardır söylediği, enerjinin tek elden ve kamu eliyle yürütülmesi gerçeğiyle yüzleşme zamanıdır. Artık başarısız olduğu açıkça ortada olan özelleştirme politikalarına son vermenin, kamusal planlama anlayışı ile bütüncül bir kamulaştırma yapmanın zamanıdır.”
ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI
- DÖNEM YÖNETİM KURULU
Kaynak : 