Dünyadaki en büyük mobil operatör olmak zor. Pazartesi günü, Vodafone, ilk 6 aylık 18.3 milyar ₤’lik gelirinde 4.1 milyar ₤ vergilendirilmemiş kar elde ettiğini açıkladı. Bu hisselerini, hissedarlarına 1.4 milyar ₤ olarak yansıyacak şekilde %15 oranında arttırdı ve nakit rezervlerinin her gün 20 milyon ₤ arttığını açıkladı.
Muhteşem karlılık oranına rağmen, yatırımcılar bu durumdan etkilenmeyerek Vodafone’un hisse senetlerini, şirket değerini 10 milyar sterlin tutarında azaltacak şekilde, ucuzlatarak %11 oranında düşürdüler.
Yönetim Kurulu Başkanı Arun Sarin tarafından idare edilen Vodafone’un bazı sorunları var. Mesela muhtemelen Alman Grubu Mannesmann’ın 2000 yılındaki 120 milyar sterlinlik devrinden kaynaklanan bir 5 milyar sterlinlik vergi faturası. Mesela, büyüme yavaşlamış durumda ve yatırımcılar tedirgin. Örneğin Almanya’da sadece 1.35 milyar sterline tekabül eden %2.7 büyüme gerçekleşerken, İngiltere’de kazanç %8.2 düşerek 781 milyon sterlinde kaldı.
Sesli aramaların fiyatları hızla düşüyor ama yeni nesile geçenler ya da görüntülü arama, müzik indirme ve oyunlar gibi 3G veri servisleri alanlardan gelen gelirler, bu düşüşü karşılayacak düzeye henüz ulaşmadı.
Vodafone’un 3G başarısızlığının en açık örneği Japonya
Şirket, yıllar önce hızla büyümeye başlayan Japonya 3G pazarında, lider 3 Japon operatör arasında pazar payı edinmek için çabalamaktaydı. Vodafone, teknolojik değişime ayak uydurmak için gerekli olan büyük harcamaları gözünde küçümsedi ve şimdi rakiplerine yetişmek için çok fazla harcama yapmak zorunda kaldı.
Vodafone, başlangıçta, global ayar ve etki alanından yararlanmak için,Avrupa’da kullanmakta olduğu ahize takımını kullanmak istedi. Ancak kritik bir hata olan bu hantal cihazlar teknoloji ustası Japon tüketicilerin ilgisini çekmedi.
Şu an, Japon pazarı için özel cihazlar üretiliyor olmasına rağmen, ilk hata Vodafone Japan’ın çok düşük bir gelir ve gerileyen marj değerlerine sahip olmasına yol açtı. 2004’ün aynı dönemine kıyasla 3.çeyrek dönemi servis geliri büyüme oranı %6 azaldı. James Barford’un Enders Analizi’ndeki bir araştırma raporunu göre Vodafone, büyümeyen müşteri tabanına rağmen neden daha yüksek üye kazanım bedeli ödemekte olduklarını açıklamakta zorlandı. Barford ekliyor:
Sebep 3G. Vodafone halihazırdaki Japon müşterilerini kaybetmemek için onlara daha ucuz 3G cihazlar sunmakta. Nakit akışı sıkışmış durumda; daha kaliteli olan NTT DoCoMo network ile rekabet edebilmek için sermaye giderleri arttırılmış durumda, müşteri kazanım tutarı yükselmekte, diğer giderler durağan durumda ve gelir azalmakta.
Vodafone’un 3G ile Avrupa pazarına girişi de bazı sorunlar taşıyor. Şirket dünya çapında toplam 171 milyon müşteri tabanının 4.9 milyonunu 3G kullanıcıların oluşturduğunu ve bu %3’lük müşteri kesiminin gelirlerin sadece %7’sini oluşturduğunu açıklıyor. 3G’ye geçen müşterilerinin sonuç olarak %10 ila 15 daha fazla harcama yaptıklarının da altını çiziyor.
Yöneticiler mobil TV ve 3D oyunları da içeren 3G servisleri müşterilerin sevdiğini ve bu hizmetler için ödeme yapmakta istekli olduklarını söylüyor. Ancak analizciler buna inanmıyor. Barford: “Şirket 3G hakkında kendi aldatmacısına inanmış gözüküyor. Biz 3G servislerin genel gelir etkisinin düşük olacağını beklemeye devam ediyoruz.”
Aslında, analizciler kontrat süresince ellerinde tutamayabilecekleri bir müşteriyi 3G’ye çekmenin Vodafone’a 50 ila 100 sterline mal olduğuna inanıyorlar.
Informa Telecoms & Media’nın baş araştırma sorumlusu Mark Newman: “Problem şu ki operatörlerin bu yeni servislerden elde edilen gelirleri daha yüksek sübvansiyonları desteklemek için oluşturduklarına dair bir takım deliller var,” diyor. Yani rekabet kızıştıkça, Vodafone aslında kendi marjlarını fiyatların yükseleceğini umduğu 3G promosyonu vasıtasıyla gereksiz baskı altına koymakta.
Telekom’un Deloitte’taki ortağı Tony Cooper, mobil operatörlerin 3G servislerin promosyonunu yapma arayışı içinde en değerli müşterilerini ihmal ettiklerini söylüyor.
Önümüzdeki iki yıl içerisinde dünya çapında toplam ses pazarının 1 trilyon dolar olması beklenmekte ve mobil operatörlerin pazar paylarını büyütmek ve ses vasıtasıyla elde ettikleri gelirleri arttırmaları için çok büyük bir fırsatları var. Buna rağmen nedense ses’e hak ettiği stratejik önem artık verilmemekte. Hiçbir İngiltere operatöründe sadece ses için spesifik stratejik ve operasyonel yetkiye sahip tek bir kurul bile bulunmamakta.
Ancak 3G servisleri daha iyi bir hal alacak. HSDPA adı verilen yeni bir teknoloji gelecek yıl içerisinde 3G bağlantılarını çok daha hızlı bir hale getirecek. Operatörler ayrıca 3G’nin daha fazla adaptasyonu ile müzik indirme gibi servislerin çok daha rekabetçi bir hal alacağına inanmaktalar.
Ancak eğer bu kanıtlanmamış görüş doğru çıkarsa, mobil şirketler için gelecekteki aşırı-iyimser, önemli büyüme nafile ve pahalı bir rüyaya dönüşebilir.
Kaynak : 