İnternet’in isimlendirmesinde ilginç bir döneme girdik. Tek elden ve ABD’nin Kaliforniya’daki “root server”lardan sunduğu, ICANN’in de kurallarını belirlediği ve yönettiği isimlendirme sisteminin “alternatifleri”, ya da bazı sektör uzmanlarına göre “korsanları” ya da savunucularına göre “1,5. nesli” denilebilecek uygulamalar yaygınlaşmaya başlarken, yanında da pek çok tartışmayı getirecek gibi gözüküyor.
Dün Bahçeşehir Üniversitesi’nin Beşiktaş kampüsünde, İnternet Konferansı kapsamındaki DNS paneline katıldım. Konuşmacılar, son dönemin hakkında çokça konuşulan 2 organizasyonu olan Netpia ve Unified Root’tan birer temsilci, Unified Root için destek açıklayan TBD’den prof.Dr.Murat Aşkar, tr uzantılı adların Türkiye temsilcisi Ortadoğu Üniversitesinden bir katılımcı ve DNS sistemi konusuna kafa yoran, bu konuda iş yapan ve takip eden 2 sektörel uzman yani Devrim Demirel ve Cihan Salim’di.
Paneldeki tartışmaların ana odağında bu sefer, yeni sistemler öneren “Netpia” ile “Unified Root” firmaları vardı.
Netpia sistemi, mevcut bildiğimiz internet adresleme sistemi üzerine oturtulan ve ikinci ya da birbuçukuncu nesil gibi yorumlayabileceğimiz bir adres uygulaması. Bu uygulamada, örneğin “212.23.24.112” gibi bir IP adresine sahip web sitesinin adı, mesela “www.basbakanlik.gov.tr” ise, ilgili ülke içinden (burdaki örnekte Türkiye) yapılan ikinci bir yönlendirme ile önünde www ve arkasında gov.tr olmaksızın, türkçe karekterler de kullanılarak “başbakanlık” halinde ulaşılabilir hale geliyor. Ama bu konuda uzman olan kişiler bu sistemin Türkiye’de çalışması konusunda olumsuz düşünceler öne sürüyorlar. Bu uzmanların düşüncelerini de başka yazılarda sunacağız.
Tabi sistemin çalışabilmesi için, ülke içindeki ISS’ler, devlet kurumları ve üniversiteler yani altyapıyı oluşturan bileşenlerin hepsi tarafından tanıtılması gerekli. Bu sistemin yetkilileri, 20 ülkede sistemin çalışabildiğini ama “başbakanlık” web adresinin örneğin ABD’den çalışabilir olması için o ülkede de bir daha tescil edilmesi gerektiğini aktarıyor. Sistem temel olarak, belli bir ülke içinde, ingilizce bilmeyen kişilere yönelik bir kolaylık olarak yorumlanabilir. Ancak bu konuya da muhalif olan uzmanlar şunu hatırlatıyorlar;
“Eğer “başbakanlık” yönlendirmesinin 150 ülkede çalışmasını istiyorsanız bu ülkelerin hepsinde “başbakanlık” isminin ayrı ayrı tescil ettirilmesi gerekiyor. Bunun da masrafı 150*50$ = 7500 $ olduğu kolayca hesaplanabilir.
Unified Root konusunda ise tartışmaların odağında bu sistemin yanısıra, son dönemde bu şirketin içinden dışarıya taşan, fakat ne olduğu tam olarak ortaya konulmayan anlaşmazlıklar bulunuyor. 20 aralık tarihinde bir basın toplantısının olacağı ve o toplantıda gerekli açıklamaların yapılacağı da şirket yetkilileri tarafından panel sırasında açıkladı. Bu toplantıyı bekliyoruz.
Unified Root, Netpia’dan farklı olarak aslında ICANN’e rakip bir sistem öneriyor. Daha önce UNITD olarak bilinen ama son dönemde isim değiştiren ya da başka bir firma tarafından satın alınan (burası tam açık anlaşılamadı) bir sistem. İnternet adreslemesinin tekel olmaması ve bir alternatifinin olması gerektiği fikrine dayanıyor. Bu da doğal olarak diğer sistemle bu sistem arasında geçişlerde neler olabilir sorusunu akla getiriyor.
Uzmanlar daha önce benzer altarnatif önerilerinin yapıldığını ve benzer bazı firmaların ortaya çıkıp, sonra yokolduklarını anlatıyorlar. Unified Root konusunda da şu anda bir belirsizlik var çünkü şirket bir takım mahkeme süreçleri içinde bulunuyor.
Nitekim geçtiğimiz haftalarda Unified Root ile ilgili olarak, bu grubun altyapısını sağlayan “Public Root” ile arasında sorun çıktığının, dışarıya bir süre önce taşan tartışmalar ve hatta Cumhurbaşkanı Sezer’e yazılan bir mail ışığında gözüküyor olması ile, bu arada 1000 $ karşılığında satılan adreslerin (şimdilik 212 adet kadar olduğu bildiriliyor) hala çalışamıyor oluşu da, uzmanların dikkat çektikleri konular.
Uzmanlara göre her iki sistem de DNS sisteminde önemli değişiklikler gerektiriyor. Sektör uzmanları bu sistemlerin dünyanın her yanında aynı şekilde çalışmalarının zor olacağı öngörüsünde de bulunuyorlar ve şöyle diyorlar;
Bu ikisi de şu anda ICANN’ın desteğini almış durumda değil. Şayet, TT ve Servis sağlayıcıların desteğini alırsa, ülke içinde çalışabilir, ama, gmail.com, yahoo.com’un bunları tanıma şansı yok gözüküyor. Servis sağlayıcıları desteklerse bile, ülke içinde çalışmayan yerler olabilecektir. DNS sistemini şimdiki gibi, internet standartlarına uygun şekilde çalıştıranlar, bu yenilikleri görmeyecektir. Kendi sistemlerinde değişiklik yapmaları gerekebilecektir.
Toplantıya getirilen bir diğer tartışma da , TBD’nin Unified Root’u (eski adı ile UNITD) desteklediğini bildirmiş olması. TBD adına katılan Prof.Dr.Murat Aşkar konuyla ilgili olarak “ülkenin 212.000 $’ını kurtardık. Sistem devreye yakında girecek” ifadesini kullandı. Ancak uzmanlar bu ifadeyi de şansız bir ifade olarak değerlendiriyor ve şöyle diyorlar;
Henüz daha 212 kişinin isim aldığı bu alternatif çözümde, ülkemize geldiği andan bu yana geçen altı ay içinde bile “ülkenin şu kadar parasını kurtardık” ifadesi sistemin ne denli güvenli olduğunun bir göstergesi olsa gerek.
Panelde ayrıca bir soru üzerine ODTÜ adına katılan temsilci, ODTÜ’nün tr uzantılı isim satışından elde ettiği gelirin, iddia edildiği gibi 10 ya da 20 milyon $ düzeyinde değil, 4 Trilyon TL olduğunu ve yakında web sitesinden bu gelirlerin detaylarına ulaşılabileceğini söyledi. temsilci, bu rakamın çoğunluğunun Hazine’ye aktarıldığınu, % 37’sinin ODTÜ’ye kaldığını. Bunun ise personel ve ICANN’e aktarılan harcamalara kullanıldığını bildirdi.
Toplantının ilginç 2 konuşmacısı ise Cihan Salim ile Devrim Demirel oldu. Bu yazı hayli uzadığı için her ikisinin görüşlerine ayrı birer röportaj olarak yer vereceğiz. Ancak bu arada Unified Root ve TBD yetkililerine de söz vermek istediğimizi iletelim.
Kaynak : 