Gayrimenkul Platformu GYODER’in Halk GYO’nun katkıları ile hazırladığı ‘GYODER Gösterge’ 2021-4. Çeyrek Raporu’na göre; 2021 yılı dördüncü çeyrek konut satışları, bir önceki çeyreğe göre yaklaşık %36,9 oranında bir artışla 542.718 adede ulaştı. Çeyrek veriler arasında şimdiye kadar yaşanan en yüksek artış olan bu oran ile 2021 yılı sonunda konut satışı 1.491.856 adede ulaştı.
Rapor, konut dışı gayrimenkul satışının da arttığını ortaya koyuyor. Özellikle lojistik pazarını kapsayan depo alanlarında boşluk oranı %11,1 seviyesinde. 4. çeyrek raporu için GYODER Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Neşecan Çekici, yatırımcının gayrimenkulden vazgeçmediğini ve artık farklı gayrimenkul yatırımlarını da değerlendirdiğini görmekten mutlu olduklarını belirtti. Çekici verilerle ilgili olarak, şöyle konuştu;
“2021 yılı raporlarını değerlendirdiğimizde konut satışlarının artış gösterdiğini görüyoruz. Özellikle döviz kurunun da etkisiyle geçtiğimiz sene yabancı satışlarında ciddi bir yükseliş yaşadık. Bununla beraber konut dışı gayrimenkuller yatırımcının yeni tercihi oldu. Arsa, fabrika, ,iş yeri, ofis, depo, sanayi sitesi gibi gayrimenkullerin satışları 2020 yılına göre y%29,6 artarak 1.528.000 adede ulaştı ve tüm zamanların rekorunu kırdı. Bu çok motive edici bir sonuç.”
Lojistik alanında yaşanan kapasite doluluğuna da değinen Neşecan Çekici, şöyle devam etti;
“Salgın sonrası uzak doğu ülkeleri ile batı ülkeleri arasında oluşan tedarik süreçlerindeki bozulmalar Türkiye’yi lojistik merkezi noktasına taşıdı. Bu nedenle depo alanları %90 civarında doluluk yakaladı. İstanbul ve Kocaeli bölgeleri birincil lojistik pazarlarını oluşturuyor. Önümüzdeki günlerde lojistik alanındaki talebe yönelik yapı yatırımlarının arttığını göreceğiz.”
İkinci el ve ipotekli satışlarda artış
2021 yılı genelinde toplam satışların %30,9’unu oluşturan 461.523 adet konutun ilk satışı gerçekleşti. İkinci el satışlarda ise bir önceki çeyreğe göre %33 oranında artış görülürken, 2021 yılında toplam 1.030.333 adet ikinci el konut satışı gerçekleşti.
Konut kredisi faiz oranları bir önceki çeyrekle benzer düzeylerde olmasına karşın, ipotekli satışlarda bir önceki çeyreğe göre %45,04 artış görüldü. 2021 yılı son çeyreğinde 112.675 adet konut ipotekli olarak satılırken diğer satışlar 430.043 adet olarak gerçekleşti.
2021 yılında konut kredisi faiz oranları 2020 yılına kıyasla daha yüksek seyretti. Bunun bir etkisi olarak ipotekli satışlarda yıllık bazda %48,6 oranında azalış görüldü ve 294.530 adet konut ipotekli satıldı.
Döviz kurunun etkisiyle yabancılara 58.576 adet konut satışı yapılarak yıllık bazda en yüksek satış seviyesine ulaşıldı. Aralık ayında yabancılara 7.841 adet konut satış rakamı ise veri tarihindeki en yüksek aylık satış verisi oldu. Yıl genelinde yabancılara yapılan konut satışlarından İstanbul, %45,2 pay alarak birinci sırada yer aldı. İkinci sırada ise %21,1 pay ile Antalya yer aldı.
Lojistik alanların da değerlendirildiği rapor sonuçlarına göre İstanbul ve Kocaeli bölgesinde yaklaşık 10,55 milyon m2toplam depo stoku bulunuyor. Bunun 6,79 milyon m2’sini ticari kullanım amaçlı lojistik arzı oluşturdu. 2021 yılı dördüncü çeyreği itibarıyla lojistik pazarında boşluk oranı %11,1 oranına geriledi. İnşaat halindeki projelerin hacmi ise yaklaşık 555.000 m2olarak kayıt altına alınırken, söz konusu projelerin tamamına yakını ticari kullanım amaçlı lojistik arzı olduğu görüldü.
2022 GYO yılı olacak
2021 yılına yükselişle başlayan GYO endeksinde, son çeyrekte yükselişini sürdürerek 2021 yılında geçen yıla kıyasla %11,39’luk artış gerçekleşti. Sisteme yeni katılımın olmadığı son 3 yılın ardından 2021 yılında kurulan 4 adet yeni GYO ile toplam GYO sayısı 37’ye ulaştı. Son bir yıl içerisinde 54,16 milyar TL’lik piyasa değerinin yaklaşık 2 katı kadar büyüyerek 94,95 milyar TL’ye ulaşması, sektörün geleceği adına olumlu bir gelişme oldu.
GYF’lerin pazar büyüklüğü 13 milyar TL seviyesini aştı
Türkiye’de Gayrimenkul Yatırım Fonu pazar büyüklüğü ise 2021 sonu itibari ile 13 Milyar TL seviyesini aştı. İhraç dönemi devam eden ve ilk defa yatırım almış olan fonlar dahil olmak üzere toplam 83 gayrimenkul fonu yatırım alırken, SPK‘dan izin alan fon sayısı ise toplam 93’e ulaştı.
Ofislerde boşluk oranı %21,5
Yılın ilk yarısında, çoğunlukla uzaktan çalışma sistemiyle ilerleyen firmaların, ikinci yarıda hızlıca hibrit çalışma modeline adaptasyon sağlaması sebebiyle büyük oranda ofise dönüşler gerçekleşti. Rapora göre dördüncü çeyrekte, birim alan bazında anlaşmaların %26,46’sı Merkezi İş Alanında (MİA) yapıldı. Ekim-Aralık ayları arasında toplam 124.000 m2 kiralama işlemi yapıldı. Bu işlemlerin %33’ü geçen çeyreğe oranla düşüş göstererek Anadolu Yakasında, %40,37’lik önemli bir artış ile Avrupa Yakasında gerçekleşti. Bununla beraber son çeyrekte boşluk oranı ise %21,5 olarak açıklandı.
İstanbul AVM yatırımında hala ilk sırada
2021 Yılı 4.çeyreği itibariyle Türkiye’deki mevcut alışveriş merkezi arzı 453 alışveriş merkezinde 14 Milyon m² seviyesine geldi. İstanbul %37’lik pay ile mevcut arzın çoğunluğuna ev sahipliği yaptı. Türkiye geneli 28 alışveriş merkezinde yaklaşık 883 bin m2inşaat halinde kiralanabilir alan bulunurken, toplam arzın 2024 sonu itibarıyla 481 alışveriş merkezinde 14,9 milyon birim alan seviyesine ulaşması bekleniyor.
AVM perakende ciro endeksine bakıldığında Kasım 2021 itibariyle endeksin 564’e çıktığı ve bir önceki yılın aynı dönemine göre %80 artış gösterdiği gözlemlendi. Bu artış, salgının hafifleyen etkisinin bir yansıması olarak yorumlanırken, mevcut AVM’ler de ise ekonomik aktivitenin hızla devam ettiği görüldü.
Kaynak : 