Bu röportajın başını Doç.Dr.Memiş; Tartışmaları Oluşturan MP3 Değil-1 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Müziğin (ya da videonun) fikri hakları kime aittir? Bunu kullanıcı hangi şartlar altında kullanabilir?
Doç.Dr.Tekin Memiş : Müzik ya da videonun hakları elbette Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na göre eser üzerinde hak sahibi olanlara ve fonogram yapımcılarına aittir. Bu konuda herhangi bir tartışma yok, sorun da yok.
Ancak bu yazılımların kullanıldığı alanlarda kullanıcıların argümanı, kendilerinin eş-dost-ahbablar arasında müzik kopyalamaya izin veren ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanunlarında bulunan “şahsi kullanım amacıyla kopyalama” serbestisidir.
Dolayısıyla hak konusunda taraflar arasında –en azından hukuken- bir tartışma yokken, şahsi kullanım amacıyla bir kopyalama serbestisi konusunda tartışma yaşanmaktadır.
turk-internet.com : Bize dünyada bu konudaki gelişimi özetler misiniz?
Doç.Dr.Tekin Memiş : Ancak bütün dünyada yaşananlar ve müzik ve sonra DVD ve DivX teknolojilerinin gelişimi ile birlikte film sektörü, konununun üzerine gitmeye başladılar.
Bu konuda müzik endüstrisi benim düşünceme göre haklı idi. Zira fikir ve sanar eserleri mevzuatlarında yer alan şahsi kullanım amacıyla kopyalama serbestisi, bir istisani hükümdür. Her istisnai hüküm gibi dar yorumlanmalıdır.
Bütün internet kullanıcılarına müzik verilerini açmak ve onlarla müzik değiş tokuşu yapmak, elbette şahsi kullanım amacıyla kopyalama kavramı içinde değerlendirilemez.
Türkiye’de bu konuda nasıl bir gelişim izlendi?
Doç.Dr.Tekin Memiş : Türkiye’de yaşanan tartışmalar, aslında tamamen dünyanın diğer ülkelerinde yaşananlara paralel ve biraz zaman bakımından gecikmiş tartışmalardı.
Bu konuyu benim ilk anlatmaya başladığım 2002 ve sonraki yıllarda bir müzik meslek birliğinin başkanı çok da önemsememişti. Bunların gelip geçici şeyler olduğunu, sektörü fazla da etkilemediğini ifade etmişti.
turk-internet.com : Türkiye’de sorunlardan birisi MP3 dosyalarının da paylaşılabilmesine imkan veren P2P kategorisindeki yazılımların tanıtımını içeren (müzik eserini değil) sitelerin de kapatılması. Bu konuda yasal durum ve sizin düşüneleriniz nedir?
Doç.Dr.Tekin Memiş : Bu konu ile ilgili aslında geniş açıklamalarım benim kitabımda bulunmakla birlikte bir kaç cümle ile ifade etmemde yarar var. Benzeri tartışmaların ilki aslında Sony-Betamax kararı ile daha önce yaşanmış ve çözüme kavuşturulmuştu. Bu kararda kopyalama cihazı, dava konusuydu. Bu cihazla birlikte sektörün büyük bir yara alacağı, kaybı olacağı iddiaları mahkemece reddedilmiş ve teknolojinin gelişiminin daha önemli olduğu vurgulanmıştı.
Geliştirilen teknolojiler sadece yasal olmayan işlerde kullanılmıyorsa, onun yasal kullanımları da mevcutsa bu durumda teknolojinin gelişimine engel olunamamalıdır. Evlerimizde bulunan kopyalama aletleri, temelde mahkemenin bu kararınınn ve düşüncesinin bütün dünyadaki yansımalarıdır aslında.
Röportajın devamını Doç.Dr.Memiş; Toplum Olarak Dürüst Olmalıyız-3 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 