Yarın Anayasa Mahkemesinin (AYM) zor bir sınavı var. Çünkü gündemde 5651 sayılı kanunun 9.maddesine dair bir itirazın görüşülmesi yer alıyor. Konuyu ve zorluğunu Prof.Dr.Yaman Akdeniz’e sorduk. Çünkü itiraz sahibi zaten kendisi. Şunları anlattı :
“Anayasa Mahkemesi Genel Kurul’u tarafından Keskin Kalem Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. ve Diğerleri (“Diken ve Diğerleri”) başvurusunda 5651 sayılı Kanun’un kişilik hakları ihlalleri ile ilgili 9. maddesinde “yapısal sorunlar” tespit ettiği için pilot kararı uygulamasına gitmiş ve birleştirilmiş dokuz başvuruda Anayasa’nın 26, 28 ve 40. Maddelerinden ihlal kararı vermişti. Karar 7 Ocak, 2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanmıştı. Anayasa Mahkemesi, “ihlale yol açan kanun hükmünün ortadan kaldırılması veya ilgili hükmün yeni ihlallere yol açılmayacak bir şekilde değiştirilmesi” için kararını hem Meclise göndermiş hem de bir dizi öneride bulunduktan sonra pilot kararını bir yıl süre ile uygulamamaya karar vermişti.
Bu önemli gelişmeden sonra Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’unun 21 Nisan 2022 tarihli gündeminde tekrardan 5651 sayılı Kanun’un kişilik hakları ihlalleri ile ilgili 9. maddesi var. Bu sefer, itiraz yolu ile Tavşanlı Sulh Ceza Hâkimliği 9. maddenin (1) ve (3) numaralı fıkralarının iptallerine karar verilmesi talebi ile başvuruda bulunmuş. Talebin içeriği bilinmemekle birlikte artık bu aşamada Ocak 2022 tarihli Pilot Kararını da göz önünde bulundurarak Anayasa Mahkemesi’nin 5651 sayılı Kanun’un 9. maddesini iptal etmesi gerekiyor.
Aksi takdirde kendi vermiş olduğu ve yapısal sorunlar tespit ettiği pilot kararı ile çelişkiye düşecektir.”
Pilot Karar
Prof.Akdeniz, Anayasa mahkemesinin ekim 2021 ayında aldığı karara konu olan 9 konudan 5’inin kendilerinin başvurus olduğunu açıkladıktan sonra, 2015’den beri AYM’ye yaklaşık 300 başvuru yaptıklarını söylemişti. Bu 300 başvurunun herbirinde “Pilot Karar” istediklerini belirten Akdeniz, bir kanun maddesinde “yapısal hata” varsa tüm başvurular için geçerli olacağını söylemişti.
Yarın ki, yani 21 Nisan 2022 tarihli Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurul toplantısı gündeminde yer alan: “E.2022/41 Tavşanlı Sulh Ceza Hâkimliği: 4/5/2007 tarihli ve 5651 İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 6/2/2014 tarihli ve 6518 sayılı Kanun’un 93. maddesiyle değiştirilen 9. maddesinin (1) ve (3) numaralı fıkralarının iptallerine karar verilmesi talebi” [1] ise bu pilot karardan da farklı bir başka başvuru.
5651 sayılı kanunun içindeki 9.maddeyi hatırlatalım;
İçeriğin yayından çıkarılması ve cevap hakkı
MADDE 9- (Değişik: 6/2/2014-6518/93 md.) (1) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması hâlinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğin çıkarılmasını ve/veya erişimin engellenmesini de isteyebilir.(30) (2) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişilerin talepleri, içerik ve/veya yer sağlayıcısı tarafından en geç yirmi dört saat içinde cevaplandırılır. (3) İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik hakları ihlal edilenlerin talepleri doğrultusunda hâkim bu maddede belirtilen kapsamda içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine karar verebilir.(30)
Erişim Engelleme İstatistiklerinin Yayınlanması Talebi
Prof.Akdeniz bir başka başvurunun daha gündeme geldiğini belirtiyor.
“Bir önemli gelişme daha var. Bu başvuru da 13 Nisan’da Birinci Bölüm gündemindeydi: 2016/6815: Başvuru; internet sitelerine erişimin engellenmesi kararlarına ilişkin istatistiklerle ilgili bilgi edinme talebinin reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
Başvuru; internet sitelerine erişimin engellenmesi kararlarına ilişkin istatistiklerle ilgili bilgi edinme talebinin reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir. Bu başvuru benim resmi erişim engelleme istatistikleri ile ilgili başvurum ve AYM’ye 2016’da taşınmıştı. Şimdi bu başvuru da Genel Kurul’a sevk edildi. “
Yarın AYM’nin kendisiyle çelişmeye kararlar vermesini diliyoruz.
Bu arada Madde 8/A tartışması da henüz bitmiş değil.
[1] Prof.Dr.Yaman Akdeniz : AYM’nin Pilot Kararı 1 Sene Bekletmesi Anlamsız
[2] Keskin Kalem Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. ve Diğerleri (“Diken ve Diğerleri”) başvurusu
Kanunda (30) olarak yansıyan dipnotta şu belirtiliyor;
29/7/2020 tarihli ve 7253 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle, birinci fıkrada yer alan “içeriğe erişimin engellenmesini” ibaresi “içeriğin çıkarılmasını ve/veya erişimin engellenmesini” şeklinde, üçüncü fıkrada yer alan “erişimin engellenmesine” ibaresi “içeriğin çıkarılmasına ve/veya erişimin engellenmesine” şeklinde, beşinci fıkrada yer alan “erişimin engellenmesi” ibaresi “içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi” şeklinde değiştirilmiştir.
Kaynak : 