Elektrik fiyatlarına 1 Eylül`den itibaren geçerli olmak üzere yapılan %20 zamla birlikte 4 kişilik bir ailenin asgari 230 kWh tüketim üzerinden aylık faturası 399 TL`ye yükseldi. Yıllardır sürdürülen ithal kaynaklara bağımlı enerji politikaları ve özelleştirmelerin sonucunda Türkiye, zam bataklığından çıkamaz hale geldi. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) 48. Dönem Yönetim Kurulu`nun konuyla ilgili açıklamasını aynen yayınlıyoruz:
“Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), 1 Eylül 2022 tarihi itibarıyla elektrik fiyatlarına konutlar ve tarımda %20; kamu ve özel hizmetler sektöründe %30, sanayide %50 zam yapıldığını açıklamıştır. Haziran 2022`de olduğu gibi bir kez daha güncelleme dönemi olan Ekim ayı beklenmeden zam yapılması, 10 yıldan fazla süredir uygulanan ve otomatik fiyatlandırma mekanizması olarak bilinen “Maliyet Bazlı Fiyatlandırma”nın fiilen ortadan kaldırıldığını göstermektedir.
EMO tarafından yapılan hesaplamaya göre, zamla birlikte 4 kişilik bir ailenin asgari yaşam standardı için tüketeceği varsayılan 230 kWh`lik faturanın toplam bedeli bir önceki aya göre %20 artarak 399 TL`ye çıkmıştır.
4 Kişilik Ailenin 230 kWh Tüketim Üzerinden Konut Faturası-TL Fatura Kalemleri Tüketim (kWh) Haz.22 Eyl.22 Fark % Perakende Enerji Bedeli Birim Fiyat-TL Fatura Toplamı-TL Birim Fiyat-TL Fatura Toplamı-TL 230 0,955452 219,8 1,210388 278,4 Dağıtım Bedeli 230 0,335187 77,1 0,335187 77,1 Fon ve vergiler hariç fiyat 296,8 355,5 Bel. Tük.Ver. (%) 5 11,0 13,9 KDV Öncesi Toplam 307,8 369,4 KDV (%) 8 24,6 29,6 Genel Toplam 332,5 399,0 20 Elektrik fiyatlarına yapılan zam oranı; sanayi, kamu ve özel hizmetler sektörü ile aydınlatma için daha da yüksek düzeyde gerçekleşmiştir.
Abone Gruplarına Göre Tarifeler-Fon ve Vergiler Hariç Alçak Gerilim (Tek Terimli) (kr/kWh)
Haziran 2022 Eylül 2022 Fark % Sanayi 287,5739 431,2357 50,0 Kamu ve Özel Hizmetler Sektörü ile Diğer (30 kWh/gün ve altı) 208,9154 271,1004 29,8 Kamu ve Özel Hizmetler Sektörü ile Diğer (30 kWh/gün üstü) 278,0099 360,9233 29,8 Mesken (8 kWh/gün ve altı) 129,0639 154,5575 19,8 Mesken (8 kWh/gün üstü) 192,7977 231,0380 19,8 Şehit Aileleri ve Muharip Malul Gaziler 61,5111 73,5968 19,6 Tarımsal Faaliyetler 192,5431 230,7835 19,9 Aydınlatma 257,7381 334,5906 29,8 Günlük 8 kWh olarak belirlenen ve 30 günlük 240 kWh`a denk gelen ilk kademe sınırında olan konutlar için elektriğe 2022 başından bu yana yapılan zam %109`a ulaşmıştır. İlk kademe sınırı geçen aileler için tüketimlerine paralel olarak zam oranı da büyümektedir.
Sanayi, ticarethaneler ve tarımsal sulama için de %20 ile %50 arasında değişen oranlarda büyük bir zam yapıldığı da hesaba katıldığında elektrik zamlarının tüm toplum kesimleri için dayanılmaz bir hale ulaştığını söyleyebiliriz. Böyle yüksek bir maliyet artışı ile üretmek mümkün olmadığı gibi, Türkiye`nin içinde bulunduğu borç-faiz sarmalı, yüksek enflasyon ve ekonomik krizden çıkabilmesi de imkansız hale gelmektedir.
Üstelik doğalgaz fiyatlarına da 1 Eylül`den geçerli olmak üzere konutlar için %20, sanayi için %50 olmak üzere yine zam yapılmıştır.
Doğalgaz ve elektrik fiyatlarında yaşanan bu gelişmeler, yıllardır sürdürülen dışa bağımlı enerji politikalarının sonucudur. “Yerli ve milli” söyleminin perde arkasında ithal kaynakların egemenliği devam etmektedir. Cari açık üzerinde de büyük etkisi olan enerji ithalatı kapsamında kurdaki yükselmeler, zam yağmuru olarak fiyatlara yansıtılmaktadır. Enerjinin sanayinin ana girdisi olduğu dikkate alındığında ülke ekonomisi büyük bir açmaza sokulmuş bulunmaktadır. Enerjiye yapılan zamlar iğneden ipliğe yeni zamların da tetikleyicisi olacaktır. İnsanların günlük ihtiyaçlarını karşılamalarını doğrudan etkileyen bu zamlar, günümüzde temel insan hakları kapsamında sayılan enerji kullanım hakkını da büyük ölçüde kısıtlayacaktır.
Ülkemizde dayanılmaz boyutlara gelen enerji pahalılığından tek çıkış yolunun, bu alanın kar hırsından uzak bir şekilde merkezi bir plan ve kamusal bir anlayışla yeniden yapılandırılması olduğu açıktır. Hızlı ve kapsamlı bir kamulaştırmayı önüne koymayan hiçbir programın yoksul halkın evindeki yangını söndürme şansı yoktur. Siyasi iktidarı, yoksul halktan bir avuç enerji tekeline sermaye aktarımı anlamına gelen ve tüm toplumsal kesimler için sürdürülemez olduğu gün geçtikçe daha açık olarak görülen bu ekonomik modelden bir an evvel vazgeçmeye; bütün siyasi partileri de enerji alanında yeniden yapılandırma programlarını bu gerçek doğrultusunda kurgulayarak toplumla paylaşmaya davet ediyoruz. “
ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI
- DÖNEM YÖNETİM KURULU
Kaynak : 