GİRİŞ
Bu çalışmada Türkiye’de web servisi sunan sunucularda kullanılan web sunucu yazılımları (Apache, Microsoft Internet Information Server gibi) tesbit edilmeye çalışılmıştır. Amaç Türkiye’de Internet altyapısını ve açık kaynak kodlu yazılım gelişme trendlerini incelemektir.
Bu çalışmanın gerçekleştirilmesi TÜBİTAK ULAKBİM‘in desteği olmaksızın mümkün olmazdı. Destekleri ve katkıları için TÜBİTAK ULAKBİM ekibine ve bu ekibin üyesi değerli arkadaşım Onur Temizsoylu’ya teşekkür ederim.
ÖNEMLİ NOT: Bu çalışma kişisel bir ilginin sonucu ortaya çıkmıştır. Çalışmaya destek veren kişi(ler), kurum(lar) veya şu an çalışmakta olduğum kurum bu çalışmadan herhangi bir şekilde sorumlu tutulamaz. Bu çalışmanın yöntemi, kullanılan araçlar, sonuçların değelendirmesi nedeniyle bir veya birden fazla noktada hata ortaya çıkmış olabilir. Bu nedenle verilen bilgilerin doğruluğu hiçbir şekilde garanti edilmez. Sonuçlar yalnızca çalışma yöntemi ve muhtemel hatalar göz önünde bulundurularak değerlendirilmelidir. Bu sayfaya, dolayısıyla çalışma yöntemine ve bu uyarıya referans verilmeksizin kullanılamaz.
ÇALIŞMA YÖNTEMİ
Türkiye Akademik Ağı UlakNet yönlendiricilerinden geçen bir aylık trafik analiz edilmiş ve Türkiye’de belirlenen otonom sistem numaraları dahilinde http trafiği yaratan IP adresleri belirlenmiştir. Daha sonra bu IP adresleri httprint yazılımı ile taranmış ve sunucuların verdiği cevaplar incelenmiştir. Bu taramalar farklı tarihlerde olmak üzere iki kez yapılmış ve yalnızca iki taramaya da cevap veren sunucular değerlendirmeye alınmıştır. Web sunucu yazılımları kendilerine yapılan istemlere cevap verirken çalıştırdıkları yazılıma dair bir bilgiyi de genellikle gönderirler. Bazı sistemler güvenlik amacıyla bu bilgiyi gizlerler. Bu çalışmada öncelikle web sunucuların cevaplarına eklediği bu bilgi kullanılmıştır. Bu verinin bulunmadığı veya sunucu tarafından gizlendiği durumlarda httprint yazılımın farklı HTTP isteklerine verilen cevapları değerlendirerek elde ettiği tahminler kullanılmıştır.
Bu çalışmada önceki çalışmalardan farklı olarak dikkat gösterilmesi gereken yan, web sunucu tesbiti için alan adlarının değil IP adreslerinin kullanılmış olmasıdır. Bu yönteme gidilmesinin temel nedeni alan adlarından hareketle Türkiye’de yer alan sunucuların tesbitinin imkansız hale gelmesidir. Bu yaklaşımın araştırma sonuçlarına yansıması ise, IP adresinden hareketle her sunucuya yalnız bir kez ulaşılması şeklinde olmaktadır. HTTP protokolünün sağladığı esneklik tek bir IP adresi üzerinde yüzlerce hatta teorik olarak binlerce farklı alan adına web servisi sunulabilmesini sağlar. Alan adları bilgisine sahip olmaksızın, yalnızca IP adresinden hareketle bir web sunucu üzerinde kaç adet alan adına web sunuculuk hizmeti verildiğini tesbit etmek mümkün değildir. Bu nedenle, çalışmada her IP adresi üzerinde çalışan web sunucu, üzerinde kaç alan adına hizmet verdiği göz önüne alınmaksızın yalnızca bir kez sayılmıştır. Birden fazla IP adresi olan sunucular tesbit edilen her IP adresi için bir kez sayılmış olabilirler.
Web sunucu adreslerinin tesbitinde akademik ağın kullanılmış olmasının bu çalışma sonuçlarına aetki edeceğini varsaymak yanlış olmaz. Şöyle ki, web servisi sunan bir sunucunun tesbiti için, inceleme yapılan bir aylık süreç içerisinde akademik ağ üzerinden bu web sunucusuna bir bağlantı yapılmış olması gerekmektedir. Eğer sunucu akademik ağ üzerinde ise tesbit için herhangi bir noktadan bu sunucuya bağlantı yapılması yeterlidir. Akademik ağı kullanan 300 bin dolayında kullanıcının bir ay boyunca olarak bağlandığı web sunucuları göz önüne alındığında Türkiye’de bulunan aktif hemen tüm web sunucularının bu çalışmada incelendiği varsayılabilir. Ancak daha az kullanılan, ya da birkaç belli kullanıcı dışında hiç kullanılmayan web sunucuları dikkate alındığında akademik ağda bulunan bu tür bir sunucunun tesbitinin, başka bir ağda olan sunucuya oranla daha olası olduğu görülebilir. Çok aktif olmayan bu tür web sunucularının belirlenmesinin akademik ağın kullanıcı profili ile de ilişkili olacağı hesaba katılmalıdır. Çalışma sonuçları incelenirken bu hususun da göz önünde bulundurulması gerekir.
Bu makalenin devamını Türkiye Internetinde Tercih Edilen Web Sunucuları-2 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 