Türkiye Bilişim Derneği (TBD), dün Ankara’da kamu ihalelerinde özel sektör firmalarının yaşadıkları sıkıntıları tartışmak üzere bir toplantı yaptı. Toplantıya, harf sırasıyla AMD, Apple IMC, Bimsa, Coputer Associates, Ega, Ekspa Bilgisayar, EMC, Exim, Havelsan, IBM Türk, Intel, KoçSistem, LBS, Litera Yazılım, MBA, Novell, Oracle, Orange-FT, Orbim, PDI-Erkom, Probil, SBS, Signum, STM, Superonline, Tekofaks, Tepe Teknoloji, Türk Telekom ve Z-Sistem’den olmak üzere 40 kadar Bilişim sektörü uzmanı katıldı.
Toplantıda yapılan görüşmeler sonucunda 4 çalışma grubu kurulmasına karar verildi. Bunlar;
- Sınıflandırma ve Standartlar Çalışma Grubu
- Yönetmelik ve yasa Çalışma Grubu,
i. İdari
ii. Teknik - Acil Eylem Grubu,
- Tanıtım Grubu
olarak belirlendi. Bu gruplardan ilkinin, ihale şartnamelerinin yazımındaki standart ve şartlar üzerinde çalışacağı, Acil Eylem Gurubunun ise, ihale sonrası sorunlarla ilgili çalışmaları olacağı bildirildi.
Konuyla ilgili olarak görüşlerini sorduğumuz sektör temsilcilerinden bazıları, durum belirsiz, bu oluşturulan standartların uygunlanmasını kim sağlayacak derken, bazı uzmanlar da, “kamu ihalelerinde sorunlar var”, sivil toplum örgütleri tarafından bu tür çalışmaların geliştirilmesinde yarar var” şeklinde konuştular.
TBD Başkanı Turan Menteş toplantıyla ilgili olarak şunları söyledi
Kamu ihale kurumlarında özel sektör firmalarının yaşadıkları bir takım sorunlar nedeniyle toplandık. Kamu ihalelerine katılan pek çok firma yetkilileri vardı. Faydalı bir toplantı oldu. Çalışma grupları şeklinde yürütülmesine karar verildi. Standartlar kurulu, Acele Eylem kurulu gibi gruplar oluşturuyoruz ama en güzel tarafı özel sektör bilişim etik kurulunun oluşturulması.
Menteş’e TBD’nin bu çalışmaları kamu kurumlarına nasıl kabul ettireceğini sorduk. Şunları söyledi ;
Biz zaten kamu ihaleleri konusunda, KAMU-BİB olarak görüş alışverişinde uzun zamandır bulunuyoruz. Ama bu yeni oluşturacağımız kurallara en başta firmalar uyacak. Tedarikçi grup, kendi ihaleye göreceği prosedürlerini standardize edecekler. Karşılıklı işbirliği ve güven ortamı oluşacak. Birbirlerine güven noktasına gelecek. Söylentiler son verilecek. Zaten biz Kamu İhale Kurumu Başkanına da çalışamlarımız hakkında bilgi verdik.. Faydalı olacak..
Konuyla ilgili olarak görüşlerini sorduğumuz, kamu ihalelerinin lokomotif firmalarından Meteksan’ın Yönetim Kurulu Başkanı Alper Köstem ise şunları söyledi;
Öncelikle kamu ihalelerinde Koç gibi bir firmanın 2 tane yasaklı olması, pek bir garip durum. Örnek veriyorum. Rakibimiz olmasına rağmen, bu duruma memnun oluyor değiliz.
Koç Sistem ya da xyz firması 100 tane sözleşme yapıyor. 99 tanesini başarıyla tamamlıyor, 1 tanesinde fail ediyor. % 99 başarılıyken, ihale yasaklısı hale geliyor. Rakamsal da bakmıyorlar. Şirket düşünün kamuyla 1 milyon $lık iş yapıyor ama 10 bin $’lı bir ihale yüzünden men olabiliyor.
Yasaklama neden kötü dediğimizde Köstem şunları ifade etti ;
Rekabet azalıyor. Elemanları işten çıkarılıyor. Sektör daralıyor. Yapan kurum eğer kötü niyet taşıyorsa, bu konudaki örnekler artabiliyor. Ama buna karşı yasaklanan firmanın hakkı yeniliyor. Çünkü, mahkeme aşaması daha sonra olduğu için.. Önce ihale yasaklısı olup sonra yargıya gidip, ordan çıkacak kararı bekliyor. Bu arada süre geçiyor.
Köstem ihale şartnameleri hakkında da şunları söyledi
Dünyanın hiçbir yerinde bu kadar ağır sözleşme şartları yok. Bu yüzden yerli integratörler, yurtdışına açılamıyor. Dünya’da nereye bakarsanız, firmalar önce kendi ülkelerinde kamu ihalelerini alırlar, sonra bunları referans gösterip, yurtdışında ihaleye ya da satışa girerler. Ama bizim şirketlerimizin yurtiçi referansları olamıyor.
Bir başka sorun da cezai maddeler. Bizim sözleşmelerimizde cezai şartların tavanı yok. Bir sözleşmenin 2-3 katı ceza görebiliyorsunuz. Düşünün hem iş yapacaksınız, hem de para ödeyeceksiniz.
Bizim sektörümüzde kar marjlarına bakarsanız;
Hizmet ise – % 15
Mal satışı ise – % 3
Yazılım ise – % 30
Integratör türü bir çalışma ise – % 15
O zaman ceza da % 10 civarı bir şey olmalı.
Ama bakıyorsunuz, günlük % 0,5, % 1 gibi cezalar var. Hem sonra, bir sistem teslim etmişsiniz ama çalışmayan bir parçası var. Çalışmayan kadardan kesmeli, ama hepsini kesiyor. Hakkaniyeti aşan şeyler olmamalı.
Başka bir bakış açısıyla, çalışmayan parça nedeniyle ne kadar zarar görüyorsa, orantılı ceza kessin. Ne bileyim kendisi 1 tl zarar görmüşse, bana 100 tl kesmesi doğru değil.
Köstem’e son dönemde hükümete yakın firmaların ihaleleri aldığı iddialarını sorduk;
Söylenen firmaların direk bir avantajları olduğuna inanmıyorum. Belki hükümete yakın firmalar olabilir ve bu nedenle ihalede sempati doğmuş olabilir ama bahsedilen firmaları yıllardır bu sektörde görüyoruz, biliyoruz. Belli bir çizgide giden yani birikimleri olan firmalardır.. Son dönemde daha fazla katma değerli işler yapıyor olabilirler.
Görüştüğümüz başka bir sektör uzmanı da şunları belirtti ;
Öncelikle Türkiye’deki şartnamelerin içeriğine yönelik olarak sektörün ciddi bir toplanmasi lazım.. Bu gidişatla kamu kuruluşları bütün bilgisayar firmalarını tüketir.. Ben konuya yakın 2 sivil toplum kuruluşu olan TBD ve Tübisad’ın bu konularda tavır koymalarının çok yararlı olacagı görüşündeyim.
Kaynak : 