Adli Bilişim Uzmanı Kimdir? – 1

Adli Bilişim Kavramı

Kavram olarak Adli Bilişim; “potansiyel yasal delillerin elde edilmesi amacıyla bilgisayar inceleme ve analiz teknikleri kullanılarak yapılan bir uygulama”’yı ifade etmektedir[1].

Yasal Düzenlemeler

Türk Hukukunda yasal olarak “Adli Bilişim”[2]
kurumuna ve “Adli Bilişim Uzmanı” kavramına yer veren ilk kanun tasarısı Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve halihazırda görüşe gönderilen “Bilişim Ağı Hizmetlerinin Düzenlenmesi Ve Bilişim Suçları Hakkında Kanun Tasarısı”[3]’dır.

Tasarıda yer alan 35. madde hükmüne göre:

ALTINCI BÖLÜM
Soruşturma ve Kovuşturma Usûlleri

Adlî bilişim uzmanı
MADDE 35 – (1) Bu Kanun kapsamına giren suçlarla ilgili olarak sadece adlî bilişim uzmanı yetki belgesi olanlar bilirkişilik yapabilir.
(2) Adlî bilişim uzmanlığı ve adlî bilişim yetki belgesine ilişkin esas ve usûller yönetmelikte belirlenir.
(3) Adlî bilişim uzmanları hakkında 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun bilirkişiliğe ilişkin hükümleri uygulanır.

Bu madde hükmünü genel olarak inceleyecek olursak:

35. maddenin kenar başlığı her ne kadar “Adli Bilişim Uzmanı” şeklindeyse de; gerek “Soruşturma ve Kovuşturma Usulleri” üst başlığı adı altında ifade edilmek istenen kurum gerek 35. maddenin 1. ve 2. fıkralarında atıf yapılan kurum “Adli Bilişim”’dir. Tasarı kapsam olarak bilişim ağı hizmetleri ve bilişim suçlarını içine aldığı için, bu her iki konu hakkında söz konusu olacak uyuşmazlıklarda, deliller mahkemeye adli bilişim uzmanı tarafından gerçekleştirilecek adli bilişim incelemesi sonucunda ibraz edilecektir. Ancak adli bilişim incelemesinin ne olduğu, nasıl yapılacağı ve bu prosedürü şekillendiren kuralların neler olduğunun açıklanması Kanun metnini gereksiz yere uzatacağı için, 35. maddenin 1. ve 2. fıkralarında “soruşturma ve kovuşturma usulleri”’nden maksatın Adli Bilişim prosedürü olduğu ifade edilmiş, ancak bu prosedürün detayları isabetli bir şekilde çıkartılacak Yönetmeliğe bırakılmıştır.

35. maddede atıf yapılan adli bilişim uzmanının hangi niteliklere sahip olması gerektiği ve bu uzmanların bilirkişilik yapabilmesi için gerekli olan “adli bilişim yetki belgesi”’nin nasıl ve nereden alınacağına ilişkin kurallar, Kanunun yürürlüğe girmesinden iki yıl sonra çıkartılacak bir Yönetmelikte belirlenecektir:

YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlük
MADDE 41- (1) Bu Kanunun;
a) “Adlî bilişim uzmanı” başlıklı 35 inci maddesi, yürürlük tarihinden iki yıl sonra,
…Yürürlüğe girer.

Adli Bilişim prosedürü güncel teknolojiye bağlı olarak sürekli değişen bir yapıya sahiptir. Doğal olarak bu süreçte görev alacak adli bilişim uzmanlarının da sürekli kendilerini yenilemeleri, teknolojiyi ve güncel gelişmeleri yakından takip etmeleri gerekmektedir. Diğer bir ifade ile adli bilişim uzmanlığı sadece belirli bir süre eğitim görüp, Tasarının “adli bilişim yetki belgesi” adını verdiği belgeyi aldıktan sonra noktalanacak bir meslek değildir. Adli bilişim uzmanlığını belgeyecek olan bu yetki belgesinin, teknolojik yenilikler ve gereksinimler doğrultusunda belirli aralıklarla mutlaka güncellenmesi gerekecektir.

Tasarının adli bilişim uzmanı olarak çalışmak isteyenlerin yetki belgesine sahip olmalarını öngörmeleri isabetlidir. Yine bu yetki belgesinin hangi kurum tarafından verileceği de Yönetmelikte düzenlenecektir. Dolayısıyla adli bilişim uzmanı olarak çalışmak isteyen kişilerin diğer başka sertifikalarının yanısıra, Türkiye’de uzman olarak görev yapmak istediklerinde bu ilgili kurumun vereceği sertifikaya da sahip olmaları gerekecektir. İlgili kurumun akredite edeceği uzmanlara mahkemeler de rahatlıkla da dava dosyalarını bilirkişi sıfatıyla incelemeleri amacıyla gönderebilecektir. Günümüzde çok sayıda uluslararası organizasyon adli bilişim sertifikasyonu olanağı sunmaktadır[4]. Bu nedenle özellikle mahkemelerin bilirkişi olarak müracaat edecekleri adli bilişim uzmanı arama çabalarını kolaylaştırmak bakımından, hangi kurum tarafından verilmiş bir sertifikaya sahip olunması gerektiğinin belirlenmesi önem taşımaktadır.

Yazının devamını Adli Bilişim Uzmanı Kimdir? – 2 başlığı altında okuyabilirsiniz.