Telekom işletmecilerinin, BOTAŞ, TCDD, TEİAŞ gibi kamu firmalarına ait ya da kamunun ortak kullanımında olan taşınmazlar da dahil olmak üzere altından ve üstünden, telekomünikasyon altyapısının geçirilmesinin koşullarını belirleyen ve “Geçiş Hakkı” (Right Of Way – ROW) adını taşıyan yönetmelik çerçevesinde TEİAŞ bugün İstanbul-Ankara ve İstanbul-Edirne arasında kendisine ait fiber hattında, kullanmadığı 2 çift kıl için, 10 yıllık kullanma-işletme hakkı ihalesine çıktı.
İhaleye Türk Telekom, Tellcom, Memorex ve Vodafone firmaları katıldı. TEİAŞ’ın 2 çift kılını 10 yıl süre ile kullanmak için firmalar şu şekilde teklif verdiler;
- İstanbul – Edirne
- Türk Telekom 0,62 Euro (1,875,717 Euro / 10 yıl)
- Vodafone 0,4 Euro (1,205,280 Euro / 10 yıl)
- Tellcom 0,4 Euro (1,49 Milyon Euro / 10 yıl)
- Memorex 0,5 Euro (1,506,600 Euro / 10 yıl) (sadece bu hatta ihaleye girdi)
İstanbul – Ankara
- Türk Telekom 0,62 Euro (2,323,437 Euro/10 Yıl)
- Vodafone 2,5 Euro (9,331,075 Euro/10 yıl)
- Tellcom 0,4 Euro (1,2 Milyon Euro / 10 yıl)
Sonuç olarak 2 hattaki kıl’lara toplam verilen teklifler de şöyle oldu;
- Türk Telekom 4,199,154 Euro / 10 yıl
- Vodafone 10,536,355 Euro / 10 yıl
- Tellcom 2,698 Milyon Euro / 10 yıl
İhalenin bundan sonra gerçekleştirilecek olan 2.aşaması açısından, bu ilk aşamanın bir bağlayıcılığı bulunmuyor. TEİAŞ’ın fazla olan fiber kıl çiftlerinin kullanımı için en yüksek fiyatı veren ihaleyi kazanacak.
Henüz tarihi anons edilmeyen 2.aşamada, ihaleye katılmaya hak kazanan 4 firmaya, Edirne hattı için en yüksek fiyatı veren Türk Telekom ve Ankara hattı için en yüksek fiyatı veren Vodafone’dan daha yüksek teklif vermek isteyip istemedikleri sorulacak. İhale bu şekilde arttırma ile ve açık pazarlıkla sonuçlandırılacak.
İhalenin Önemi ve TK’nın Yaklaşımı
TEİAŞ uygulamasında, bu fiber üzerinde 3 çift kılın işletmesine zaten sahip olan Türk Telekom’un ihaleye giriyor olması, sektörün tepkisine neden oluyor. Zira, Türkiye’de ilk defa Türk Telekom dışındaki bir firmanın fiber kapasite satmasına olanak verecek olan uygulama bir anlamda rekabetin tesisinde atılacak ilk adımlardan birisi olabilir. Oysa Türk Telekom da ihaleye girdi.
Sektör yetkilileri, Telekomünikasyon Kurumu’nun, sektörün rekabeti için ilk şans anlamına gelen bu ihaleye Türk Telekom’un girişinin incelemesi ve gerekirse engellenmesi gerektiğine inanıyorlar.
Sektör yetkilileri, konunun bu haliyle Rekabet Kurumu’nu da ilgilendirdiği görüşündeler. Buna göre, Türk Telekom’un bu fiber üzerindeki 3 kıl’ı tam anlamıyla kullanıp, kullanmadığının, kapasiteye ihtiyacı olup olmadığının araştırılması ve eğer diğer firmaların pazara girmelerini engellemek amaçlı olarak ihaleye giriyorsa, pazardaki serbest rekabet adına Türk Telekom’un ihaleden çıkarılması gerektiğine işaret ediyorlar.
Tabi incelenmesi gereken bir başka husus da, vakti zamanında bu fiber hat çekilirken, ikisi de kamu kurumu olan TEİAŞ ile TT arasında, ne tür ve ne süreyle bir anlaşma yapılmış olduğu. Bu anlaşmanın günümüz koşullarına göre düzeltilmesi gerekip gerekmediği.
İhale ile İlgili İlginç Notlar
Bu ihalede Vodafone’un Ankara hattı için verdiği rakam hayli ilginç bulundu. Bu rakamın nedeninin Vodafone’un yurtiçine odaklanacağı ve elindeki STM’ler yerine bu hattı kullanacağı şeklinde yorumlandı.
İhaleye giren firmalara bakıldığında, diğer bir ilginç nokta da, hep GSM firmalarının önde olması. Bu bir anlamda, Alibeyköy’e inen hattın, oradan taşınmasının (altyapı lisansı olan firmaların girebileceği bir iş bu) olsa bile internet, telekom ve UMTH firmaları için pahalı olması (çünkü aradaki hattı yine Türk Telekom’dan almak zorundalar) ama GSM firmaları tarafından wireless olarak taşınmasından kaynaklanıyor.
Kamuya ait alanlar üzerinden telekom amaçlı geçişler bütün dünyada uygulanan bir yöntem. TEİAŞ da daha bu tür uygulamaların olmadığı yıllarda yani vakti zamanında, 3 çiftin kullanım hakkını verdiği Türk Telekom’a bu fiber hatları çektirmişti. İşte bu noktada da soru işaretleri bulunuyor. Çünkü zamanında lisans alınmadan çekilen bu hatların şimdi ihale ile verilmesinde hukuka aykırı bir yön var mı acaba?
Çünkü bildiğimiz kadarıyla TEİAŞ bu geçiş hakkını, yönetmelik çerçevesinde değil, TK’nın daha sonra yayınladığı ve “kamu kurumları ellerindeki fazla kapasiteyi kiralayabilir, kullandırabilir” şeklindeki tavsiyeye göre yapıyor.
Kaynak : 