Bu röportajın ilk bölümünü Sansür Yasasına Karşın ‘Umudumuz Sezer’ Deniliyor
Cuma günü, seçim ve Cumhurbaşkanı seçme karmaşası içindeki TBMM’de bir kanun tasarısı, görüşüldü ve acilen kabul edildi. Bu kanun bir yandan “çocuk pornosu” ve “müstehcenlik” içeren sitelere acil önlem getiriyor gözükmekle birlikte, hukuk çevreleri Kanun’un bazı hukuki sakıncalar içerdiği ve sansüre gidebileceği yorumunu yapıyorlar.
Özellikle TBMM’deki bunca karmaşa içinde hızla geçirilmesi, AKP ve CHP’nin yasanın geçirilmesine birlikte destek vermiş oluşu, siyasetçilerin özellikle yaklaşan seçim döneminde “interneti kontrol etmek” ve gerekirse “sansür etmek” isteği olarak yorumlanıyor.
Konuyu TBD Yönetim Kurulu üyesi ve tasarının Adalet Alt Komisyonundaki görüşmelerine katılmış olan Avukat Mehmet Ali Köksal ile konuştuk:
Mehmet Ali Bey, bir önceki bölümde kaldığımız yerden devam edersek, Telekomünikasyon Kurumu altındaki Başkanlığın “erişime engelleme” kararını 24 saat içinde Hakim onayına sunmuyor oluşunun mahzurları neler olabilir?
Avukat Mehmet Ali Köksal : Birincisi, kanun savcı gibi adli bir makamın kararını bile hakim onayına sunarken, TK altındaki idarenin bir memurunun verdiği kararın, hakim onayına sunulmaması hukuk devleti açısından sakıncalı ve düşündürücüdür.
İkincisi, böyle bir yetki kötüye kullanılarak bir karar verilebilir. Tasarı TCK’nun 226’cı maddesine bir atıfta bulunuyor. Bu madde sadece çocuk pornografisini düzenlemiyor. Yanı sıra genel olarak müstehcenlik suçunu düzenliyor.
Örneğin, asıl amaç siyasi iktidarla ilgili bir haberin engellenmesi ikne, büyük bir haber portalinin içerisindeki güzeller sayfası, idari makam tarafından “müstehcen ve çocuklar için zararlı” olduğu iddia edilerek kapatılabilir, erişime kapatılması kararı verilebilir. Yani sansürden bahsediyoruz.
İşin kötü tarafı, idare eğer internet sitesinde müstehcen içerik koyanı yani şüpheliyi yani suçu işlediği düşünüleni tespit edemiyor ise, Başkanlığa mahkemeye başvurmama hakkı tanınmış durumda. Böylece bu konuyla ilgili adli süreci başlatmama olanağı bulunuyor. Oysa bizim hukuk sistemimizde bir kamu görevlisi, bir suçu öğrendiğinde sanığı (şüpheliyi) bulmak için çaba harcamadan, derhal ve doğrudan konuyu adli makama intikal ettirmekle yükümlüdür.
Peki ama bu bahsettiğiniz örnekteki portal büyük bir portal ise, dolayısıyla yetkilileri de biliniyor olacaktır. Yani politik içerik nedeniyle kapatılmak istenen ve müstehcenlik iddiası öne sürülen siteyi kastediyorum. Bu durumda da ben yetkilileri bulamadım diyerek, adli mercilere gitme geciktirilebilir mi?
Avukat Mehmet Ali Köksal : Birçok internet sitesinde bu konuda yetkililer belli ise de, bazılarını alan adı kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı ya da yurtdışındaki kişiler olarak gösterildiği ve portalin üzerinde de iletişim bilgisi olarak e-posta adresinin verildiği bir vakıadır.
Ama internet sitelerinin yayıncılarının belli olması gerekmez mi? Aksi takdirde bu siteler kim vurduya gidecek hakaret, sakıncalı içerik gibi kötü eylemlere araç olmaz mı?
Avukat Mehmet Ali Köksal : Tabi ki, bu internetle ilgili ciddi bir sorundur. Ancak bu sorunun çözüm yöntemi sahibi olmayan sitenin “idarenin memuru” tarafından kapatılması değildir. Çünkü, bu memurun “müstehcenlik” ya da “başka konulardaki” anlayışı, yer ve zaman ve kişiye ve hatta politik amaca göre değişebilir niteliktedir.
Bu nedenle denetimin mutlaka “yargı merciince” yapılması gereklidir. Benim anlatmaya çalıştığım husus bu.
Bizim önerimiz, “idarenin atadığı memurun ya da Başkanlığın bu konuda erişimin engellenmesi kararını alabilmesi ancak 24 saat içinde hakimin onayına sunması”dır. Eğer idarenin memurunun verdiği karar haklıysa, zaten hakim de bu kararı oanayacaktır. Bunda ne sakınca var ki, kanun neden böyle düzenlenmedi ki anlayamıyoruz..
Sansüre Gidebilir Dediğiniz Kısım Budur, Değil mi?
Avukat Mehmet Ali Köksal : Evet. Yukarıda da açıkladım. Eğer zorlamak isterseniz bu maddeyi sansür için bir araç olarak kullanırsınız. Siteyi bir nedenle müstehcen diye yorumlar ve bu kararı da adli yolu kullanmayarak (çünkü 24 saat şartı yok) kalıcı hale getirebilirsiniz.
Çok önemli bir husus daha var. Onu da eklemek isterim, Kanun idareye yetkiyi sadece yurtdışındaki ve sorumluları bulunmayan sitelerle ilgili olarak vermiyor. “Müstehcenlik” ve “çocukların cinsel istismarı” yönünden TK altında kurulan başkanlık, herhangi bir site için yine erişime engelleme kararı verebiliyor.
Bu kararın da 24 saat içinde hakime sunulması zorunluluğu yok. Dosyayı idare ne zaman tamamlayıp, savcılığa yani adli makama intikal ettirirse, süreç o zaman başlıyor. Yani ulusal gazetelerden birisinin internet yayınına engel olmak isteyen bir siyasi iktidar, müstehcenlik ya da çocukların cinsel istismarını bahane ederek, bu sitenin 1 hafta, 10 gün ve belki daha da uzun süre yayınlanmasını engelleyebilir. O sitenin kapalı kalması durumunda kazandığı geliri engelleyebilir. Bu da yayıncılar üzerinde ekonomik bir baskı oluşturarak, istemediği haberlerin yayınlanmasına engel olma gücünü verebilir.
Kanunda Bir de Cevap ve Düzeltme Hakkı Var. Bu konuda ne diyorsunuz?
Avukat Mehmet Ali Köksal : Ulaştırma Bakanlığı taslağında ve hükümetin teklif ettiği metinde, böyle bir düzenleme yoktu. Bu daha sonradan komisyonun kabul ettiği metne eklendi. Son derece anlamsız bir düzenleme, bu kanunda sayılan suçlarla cevap ve düzenleme hakkının hiçbir ilgisi yok. Bizce bu da tamamen siyasilerin internet sitelerindeki yayınlardan duydukları rahatsızlığın bir tezahürü.
Örneklersek ; müstehcenlik suçlarının önlenmesine yönelik bir kanundan bahsediyoruz değil mi? Diyelim ki, bir mankenin müstehcen resimleri vardı. Burada cevap hakkı denilen şey ne olacak? Mesela o manken o görüntülerin kendisine ait olmadığını mı söyleyecek bu cevap hakkı ile. Yani bu maddeye konan cevap hakkı, kanunun normal içeriği ile ilişkili değil. Olsa olsa başka bir amaca hizmet etmesi için konulmuş olmalı.
Dolayısıyla, bu madde bize çocuk pornosu ve müstehcenlik kisvesi altında, internet sitelerine yönelik başka bir önlem izlenimi yaratıyor.
Mesaj, Sohbet Ortamları gibi ortamların izlenmesi de konuşulan konular arasındaydı ama şimdi kanunlaşan metinde bunu görmüyoruz.
Avukat Mehmet Ali Köksal : Taslaktaki mesajlar, sohbet ortamları ve benzeri tüm haberleşmesinin izlenmesi ve kaydedilmesine yönelik düzenlenmesine yönelik işlemler kaydedilmesi kaldırılması sevindirici olmakla birlikte, internette uçan kuştan haberdar olma motivasyonunu göstermesi açısından ürkütücüdür. Bu da göstermedir ki, siyasetçiler ve kamu interneti hala anlamamış, kabullenememiş ve korkmaktadır.
Özetle bu kanun tamamen gereksiz bir kanun olup, bütün bu hükümet, cumhurbaşkanı, seçim karmaşası içinde alelacele ve bu kadar önem verilerek meclise getirilmiştir ve çıkarılmıştır. Düşünülmesi gerekir. Sivil toplumun internete gelecek baskılara hazır olması lazım. Bunu ancak bundan sonraki onay safhasında, Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in bahsettiğim hukuki sakıncaları göstererek veto etmesi durdurabilir.
Kaynak : 