Geçtiğimiz hafta yaptığım Kuzey İrlanda gezisine yönelik birkaç yazım daha olacak. Bu yazımda size İrlanda’ya yönelik bazı rakamlar vermek istiyorum. Kuzey İrlanda aslında İngiltere’nin eğitim ve olanaklar olarak daha geride kalmış bir bölümüyken, son 10 yılda gelişmeye başlamış. Bu yazıda bunları rakamsal olarak göreceğiz.
Daha önceki bölümleri
- Kuzey İrlanda Notları : Teknopark Kurmak Yetmez – 1
- İrlanda Notları ; Telekom ve Elektronik Mükemmelik Merkezi – 2
başlıkları altında bulabilirsiniz.
Bizim İngiltere olarak adlandırdığımız Büyük Britanya aslında 4 bölgeden oluşuyor. Londra ve çevresinin yer aldığı Güzey Doğu Bölgesi İngiltere olarak adlandırılırken, Galler Bölgesi, İskoçya ve Kuzey İrlanda diğer bölgeler oluyor. Kuzey İrlanda “Good Friday Agreement” olarak adlandırılan bir anlaşma ile 9 yıl önce Ira ile Kuzey İrlanda Hükümeti arasında yapılan anlaşma sonrası huzura kavuştu. Koalisyonlarla geçen 9 yılın sonunda ise bölgenin artan bir ekonomik büyümeye sahip olduğu belirtiliyor.
İngilizler Avrupa Birliği resmi parası Euro yerine hala Sterlin kullanıyorlar. Sterlin bugün Amerikan dolarına karşı daha güçlü bir para birimi. Bu nedenle de Kuzey İrlanda’lıların ABD’ye ihracatının pahalı olduğu not ediliyor. Bunu özellikle belirtiyorum çünkü bölgeye yatırım yapan firmaların % 31’i Amerika’lı.
Kuzey İrlanda iş camiası ve politikacıları vergi oranlarını düşürmek yönünde çalışıyorlar. Hala uygulanmakta olan 2007 bütçesinde kurumsal vergilerin % 30 ama 2008 nisan ayindan itibaren % 28’e düşürüleceği anons edildi.
Büyük Britanya’nın ortalama ekonomik büyümesi 2005 rakamları ile % 3,9, bölgenin ise % 3,8 olarak veriliyor. Ancak kişi başına yaratılan Brüt Katma Değer’in İngiltere ortalamasına nazaran % 80,2’de kaldığı da görülüyor.
Bölgede kamu sektörü İngiltere’ye nazaran büyük. Tüm işlerin % 31’i kamu sektöründe. Ancak bundan sonraki büyümeyi “özel sektörün” şekillendirmesi planlanlıyorlar. Yeni iş açılışlarının büyük oranlarda olduğu görülüyor.
İşsizlik oranında düşme görülüyor. Öyle ki, son 10 yılda yarıyarıya düşmüş. Aralık-şubat 2007 döneminde rakam % 4,6 olarak veriliyor. Gerçi bu bir çeyrek öncesinde % 4,2 düzeyindeymiş. Her iki rakam da ocak 2007’deki Büyük Britanya geneli % 5,6 ve EU27 geneli % 7,5’un altında (Türkiye için ise bu rakam en son şubatta TÜİK tarafından % 11,6 olarak açıklanmış). Kuzey İrlanda’da İşsizlik parası alan kişi sayısı 25,700 olarak raporlanıyor ki bu sayı geçen yıla nazaran 2,700 düşmüş.
Kuzey İrlanda gezisi boyunca zaten en çok duyduğumuz cümle “şu kadar yeni iş yaratılacak” şeklindeki tanımlamaydı. Bu tanımlamanın arkasından da, “bu kadar yeni işin yaratacağı restaurant vs türü diğer işleri de düşünün” cümlesiydi. Yani Kuzey İrlanda’lılar kendi refahlarının bu yeni işlerden geçtiğinin bilincinde ve kendi iş ortamlarını adeta tuğla-tuğla örüyorlar. Elele vererek. Tek bir noktaya odaklanarak Bunu gezi boyunca görüştüğümüz, üniversite hocaları, iş adamları (bölgenin yazılım endüstrisi dernek yöneticileri ile de konuştuk), politikacılar ve bürokratların hepsinden aldık. (Bu arada geziye ait resimleri burayı tıklayarak ve IZGARA görünümünü seçerek görebilirsiniz.)
Aralık 2006 – şubat 2007 arasında Kuzey İrlanda’da çalışan kişi sayısı 767,000 olarak veriliyor. Son 5 yılda üretimde çalışan kişi sayısının % 13,4 düştüğü, ama servis sektöründe % 12,2’lik artış meydana geldiği bildiriliyor.
Yapılan araştırmalar 1994-2005 arasında çalışan nüfusun niteliğinin yükseldiğini gösteriyor. 1994’de % 35’in niteliği yokken bu oran 2005’de % 24’e düşmüş. Ya da başka bir açıdan bakarsak 1994 yılında çalışan nüfusun % 9’u bir eğitim derecesine sahipken, 2005’de bu % 15 olmuş.
Kuzey İrlanda’da 1997 yılında kişi başına ortalama brüt maaş haftalık bazda 278.00 £ iken 2007 yılında bu rakam 381,70 £’e yükselmiş.
2006 son çeyreği bölge gelir rakamlarına bakıldığında bir önceki yılın aynı dönemine nazaran servis sektöründe % 4’lük bir artış görülüyor. Dağıtım, Toptancılık ve Perakende sektöründe bu rakam % 1,1 artış, İş Servisleri ve Finansda % 11,3, Ulaşım, Depolama ve Haberleşmede % 8,3. Ancak Diğer servisler alanında % 5 düşme ve Hotel ve Rastaurant’larda % 8 düşme görülüyor.
Kuzey İrlanda’da diğer önemli bir büyüme alanı turizm. Özellikle de golf turizmine önem veriliyor. 2006 yılında Avrupa’lı turistlerin sayısı bir önceki yıla nazaran % 28 artmış. Amerika’lı turistler için güçlü sterlin/zayıf dolar ilişkisi vurgulanıyor. Toplam turizm geliri % 4 artarak 372 milyon £ olarak gerçekleşmiş.
2005 aralıkta yayınlanan Kuzey İrlanda Yatırım Stratejisi (ISNI), yatırımların arttırılması için bir yol haritası veriyor. 2005-2015 arasında bölgeye yapılacak tüm altyapı, okul, hastane vs yatırımların 16 milyar £ olması planlanıyor.
Bir sonraki bölümde “Neden Kuzey irlanda’ya Yatırım Yapmalısınız?” sorusuna Kuzey İrlanda’lı yetkililerin verdiği cevapları anlatacağım. Bu bir anlamda bize bölgenin ICT açısından nasıl cazip hale getirildiğine dair ipuçları verecek.
Kaynak : 