Çin-Amerikan ticaret gerilimlerinin merkezinde, Çin’in artan ihracatının Çin hükümetinin sübvansiyonlarının bir sonucu olduğu iddiası yer alıyor. Ancak bu ucuz mal bolluğunun ardındaki itici güç, hem iç politikaların hem de ABD’nin Çin’deki yatırımlara getirdiği kısıtlamaların neden olduğu yüksek sermaye çıkışlarının bir sonucu olarak, Çin para biriminin önemli ölçüde düşük değerli olması olarak değerlendiriliyor.
Ama Çin-Amerikan ticaret savaşı Çin’in ihracat rekabet gücünü zayıflatmak yerine güçlendirdi. 2023’te Çin, toplam küresel ihracatın yaklaşık %14’ünü gerçekleştirdi ; bu, 2017’ye (Ticaret savaşı başlamadan önce) göre 1,3 puanlık bir artışla gerçekleşti. Daha da çarpıcı olanı, Çin’in ticaret fazlasının 2023’te 823 milyar dolar civarında olması, yani 2017’dekinin neredeyse iki katı oldu.
On yıldan fazla bir süre önce, Çin’in ticaret fazlası büyük ölçüde Renminbi’nin (RMB) değerinin düşük olmasından kaynaklanıyordu. Bugünkü koşullar farklı değil. RMB, 2023’te dolar karşısında %16 oranında düşük. Bu da Çin’in yüksek ihracatına ve ticaret fazlasına katkıda bulunuyor.
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki enflasyon oranı son iki yılda Çin’dekinden yüzde on puan daha yüksekti. Satın alma gücü paritesi hesaplamalarına göre RMB’nin dolar karşısında %10 oranında değer kazanması gerekirken; bunun yerine %11 oranında değer kaybetti. Bu açıdan bakıldığında RMB dolar karşısında %21 oranında değer kaybetmiş oluyor.
Ama Çin hükümetinin döviz kurunu hedeflediğine dair hiçbir kanıt yok. ABD bile Çin’in son yıllarda döviz manipülatörü gibi davranmadığını kabul ediyor. Sonuç olarak, RMB döviz kurundaki oynaklık daha belirgin hale geldi.
Çin-Amerikan geriliminin son zamanlarda artması, ABD’nin Çin’deki yatırımları caydırıcı bir dizi politika benimsemesine yol açtı. Bu, Çin’e risk sermayesi akışının sınırlandırılmasını ve oraya seyahat etmenin risklerinin abartılmasını da içeriyor. ABD Kongresi aynı zamanda Çin’deki Amerikan yatırımlarını daha da kısıtlayacak bir yasayı da düşünüyor. Bu faktörler birlikte sermaye çıkışlarını şiddetlendirerek RMB’nin düşük değerleme derecesini artırdı ve döviz kuru ayarlamalarının tipik olarak ticaret dengesi üzerindeki etkisini daha da zayıflattı.
Çin-Amerikan ilişkileri zorlu olmaya devam ettiği sürece RMB döviz kuru büyük olasılıkla önemli ölçüde düşük değerde kalacak.
Kaynak : 