Covid salgınının endüstriye getirdiği etkilerin başında çip fabrikalarının yerelleşmesi geliyor. Eskiden batıda tasarlanan ama doğuda üretilen yarı iletkenler için salgının yarattığı üretim ve lojistik engeller, ülkelerin yerel çip üretimi için büyük devlet teşvikleri oluşturmasına neden oldu. Bunların başında da ABD’nin 55 milyar $’lık çip yasası geliyor ama şimdi ABD soruyor ; “Yarı iletken fabrikalarının sağlık riskleri hakkında yeterli bilgiye sahip miyiz?”
ABD’de Biden yönetimi, kurulmakta olan yeni yarı iletken tesislerin oluşturabileceği sağlık ve güvenlik riskleri konusunda çevre baskısıyla karşı karşıya. Savunucular, yeni projeler için çevresel incelemelerin daha kapsamlı olması gerektiğini söylüyor. Fabrika işçilerinin hangi tür toksik maddeleri işleyebileceği konusunda şeffaflık olmadığı ve bu kimyasalların çevreye sızmasını önleme planlarının belirsiz olduğu iddiasındalar.
Chips Communities United, NEPA Uygulansın Diyor
Çevreci grupların amaçlarının, tesislerin kurulmasını engellemek değil, ABD’nin yarı iletken üretim kapasitesini arttırken endüstrinin atacağı yanlış adımlardan kaçınmasını sağlamak olduğu kaydediliyor ve Amerika’nın ilk nesil yarı iletken fabrikalarının, Silikon Vadisi’ni onlarca yıl sonra bile temizlenemeyen zehirli Süperfon sahalarıyla dolu bıraktığı hatırlatılıyor.
Biden yönetiminin, 2022 yılında 55 milyar $’lık teşvik sağlayacak olan CHIPS ve Bilim Yasasını yayınlamasının arkasından 2023 yılında, yarı iletken üreticilerinin tesis kurdukları yerlerde yaşayanlara karşı sorumlu tutulması için çalışan bir koalisyon olan CHIPS Communities United kuruldu. Grup ayrıca Communications Workers of America, United Auto Workers ve International Brotherhood of Electrical Workers gibi bazı büyük isimli sendikalar tarafından da yönetiliyor.
CHIPS ve Bilim Yasasına göre 55 milyar $’ın yarısı, haziran itibarıyla, 10 eyalette fabrika inşa eden sekiz şirkete dağıtıldı. Biden yönetimine göre, bu özel şirketler 2021’den bu yana ABD’de yeni yarı iletken ve elektronik üretimine ek 395 milyar dolar taahhüt etti.
Bir şirket federal fonları kabul ederse, bir inşaat sahasında uyması gereken yerel kurallara ek olarak ek çevre düzenlemelerine tabi olabilir. ABD’deki temel çevre politikası, federal kurumların büyük projelerin çevresel incelemelerini yürütmesini ve bulgularını kamuoyuyla paylaşmasını gerektiren Ulusal Çevre Politikası Yasası’dır (NEPA). NEPA uygulanırsa, kurum başlangıçta ” önemli” çevresel etkiler olup olmadığını belirlemek için çevresel değerlendirme adı verilen bir belge hazırlayacaktır . Önemli bir etki bulamazsa, inceleme süreci sona erer. Ancak önemli riskler olduğuna karar verirse, daha ayrıntılı bir çevresel etki beyanı hazırlamalı ve süreci daha fazla kamuoyu katılımına açmalıdır.
Şimdiye kadar Ticaret Bakanlığı, üç belirli proje sahası için taslak çevresel değerlendirmeler yayınladı : Micron’un Boise, Idaho’daki planları ve Intel ile TSMC’nin Arizona’daki tesisleri. Her üç taslak da potansiyel çevresel etkileri genel olarak önemsiz olarak tanımlıyor veya yerinde kontroller olduğu sürece “önemli bir etki olmayacağını” söylüyor.
Ama CHIPS Communities United ikna olmadı. Ticaret Bakanlığı’na, her proje için daha sağlam bir çevresel etki beyanı hazırlaması çağrısında bulunuldu. Belirttikleri temel şeylerden biri, bu en iyi yönetim uygulamalarının ne olduğu ve nasıl izleneceği veya uygulanacağı konusunda yeterli şeffaflığın olmaması.
Çip üretimi toprağı ve suyu kirletiyor
ABD’de üretim yurtdışına taşınmaya başlamadan önce çip fabrikaları toprağı ve su kaynaklarını kirletiyor. Örneğin, daha önceki üretim merkezlerinden birisi olan, Santa Clara County, ABD’deki diğer tüm ilçelerden daha fazla Süperfon sahasına sahip. Arsenik, kloroform ve kurşun, yeraltı suyuna sızan ve eski üretim sahalarında hala temizlenemeyen birçok tehlikeli maddeden sadece birkaçı.
Günümüzde üreticiler bilgisayar çipleri yaparken sürekli gelişen bir kimyasal kokteyl kullanıyor. Sektör kirliliği önlemek ve düşüklere ve diğer sağlık risklerine yol açtığı bilinen belirli maddeleri değiştirmek için adımlar attı. Ancak toksikologlar kimyasal karışımın potansiyel tehlikeleri anlamak için gerekenden daha hızlı değiştiğini söylüyor. İşleri daha da zorlaştırmak için şirketler genellikle kullandıkları kimyasalların türlerini paylaşmıyor ve savunucuların işçilere kullandıkları maddeler hakkında bilgi vermeleri yönündeki baskılarına rağmen bunları ticari sır olarak koruyorlar.
Sonsuza dek kaybolmayan kimyasallar, çip üretiminde daha büyük bir endişe haline geldi . Bu, kumaşlardan yapışmaz tavalara kadar her türlü ürünü daha dayanıklı hale getirmek için yıllarca kullanılan binlerce farklı türde perfloroalkil ve polifloroalkil maddeyi (PFAS) kapsar. ABD şu anda en yaygın PFAS türleri için düzenlemeler oluşturmaya yeni başlıyor. Ancak hala zorunlu maruz kalma limitleri olmayan binlerce başka sonsuza dek kimyasal var. Bilim insanları hala maruz kalmanın insan vücudunu nasıl etkilediğini anlamak için çabalıyor, ancak yüksek maruz kalmanın belirli kanser türleri, karaciğer hasarı, yüksek kolesterol ve bazı üreme sağlığı sorunları riskini artırabileceğine dair kanıtlar zaten var. Yarı iletken endüstrisi de kimyasalları incelemek ve kirliliği en aza indirmek için kendi PFAS konsorsiyumunu oluşturdu.
Kaynak : 