NASA Boeing’in sorunlu yeni kapsülünde iki astronotu Dünya’ya geri getirmenin çok riskli olduğuna ve SpaceX ile eve dönüş yolculuğu için 2025 şubat ayını beklemesine karar verdi.
Deneme uçuşu için Boeing’in yeni Starliner uzay aracı ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) doğru 5 Haziran’da yola çıkan Sunita Williams ve Butch Wilmore’un 8 gün içinde dönmesi planlanıyordu. Ancak sorunlu Boeing kapsülü nedeniyle dönemediler. Yeni açıklamaya bakılırsa, uçuşları sekiz aydan uzun sürecek.
Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), sekiz günlüğüne uzaya giden ancak iki aydan fazladır mahsur kalan iki astronotunun Şubat 2025’te SpaceX Crew Dragon ile Dünya’ya döneceklerini açıkladı. Boeing Starliner uzay aracı ise “mürettebatsız” dönecek. Boeing, Starliner’ı uzay istasyonuna mürettebat taşımak için düzenli olarak kullanmayı umuyordu.
NASA, ticari uçuşları başlatmak amaçlı olarak, astronotları için Boeing ve SpaceX ile milyarlarca dolarlık sözleşmeler yaptı. Boeing 4,2 milyar dolar değerinde bir sözleşme alırken, milyarder Elon Musk tarafından kurulan SpaceX 2,6 milyar dolar aldı. Ancak Boeing’in kapsülünde sorun çıktı.
SpaceX uzaya şimdiye kadar NASA için dokuz mürettebatlı uçuşun yanı sıra bazı ticari görevler de gönderdi, ancak bu Boeing’in ilk mürettebatlı görev denemesiydi.
2 Astronot SpaceX ile Dönecek
61 yaşındaki Wilmore ve 58 yaşındaki Williams’ın uzay yolculuğunun amacı Boeing Starliner aracının ilk insanlı test uçuşunu gerçekleştirmekti. Böylece kapsülün düzenli kullanıma sokulmasından önce yaşanabilecek sorunlar tespit edilecekti. Boeing ve NASA’daki mühendisler aylardır Starliner aracındaki teknik sorunları anlamaya çalışıyorlar.
Araç uzay istasyonuna yaklaşırken itici güç sisteminde sızıntı da dahil çeşitli sorunlar yaşandı.
Wilmore ve Williams uzay istasyonuna güvenli bir şekilde ulaştı fakat Starliner güvenli bulunmadığı için Dünya’ya başka bir yolla dönmeleri için yollar araştırılmaya başlandı. Eylül ayındaki misyon, uzay istasyonuna Space X Crew Dragon aracıyla gidecek. Normalde dört mürettebat taşıması planlanan araçta iki koltuk boş bırakılacak. Eğer iki astronot Dünya’ya SpaceX aracı kullanarak dönerse bu, yıllardır bu şirketle rekabet içinde olan Boeing için büyük bir darbe olacak.
NASA, geçtiğimiz günlerde ISS’e astronotlar için ekstra gıda ve giysi göndermek için de bir SpaceX roketi kullandı. The SpaceX Crew Dragon ise 2020 yılından bu yana NASA operasyonları için onaylı.
İki astronot geçen ay gazetecilere Dünya’ya geri döneceklerine dair “inançlarının tam olduğunu” ve Starliner aracının “gerçekten etkileyici” olduğunu söyledi.
Bu, donanma helikopteri pilotu Williams’ın ISS’teki üçüncü görevi. Wilmore ise daha önce iki kez uzaya gitmiş bir pilot.
Williams ve Wilmore uzayda planlanandan uzun kalacak olsa da geçmişte yeryüzünden uzakta daha uzun vakit geçirenler oldu. Rus Valeri Polyakov, 1990’ların ortasında Mir Uzay İstasyonu’nda 437 gün kaldı. Geçen yıl Frank Rubio ISS’te 371 gün kalarak uzayda en uzun süre kalan Amerikalı oldu. Halen ISS’te olan Rus Oleg Kononenko kariyeri boyunca uzayda 1.000 günden fazla kalan ilk kişi.
Starliner’ın sıkıntıları son uçuşundan çok önce başladı
Kötü yazılım, 2019’da mürettebat olmadan yapılan ilk test uçuşunu bozdu ve 2022’de tekrar uçuş yapılmasına neden oldu. Ardından paraşüt ve kapsülün itici sistemindeki helyum sızıntısı da dahil olmak üzere diğer sorunlar ortaya çıktı ve bu da Mayıs ayındaki fırlatma girişimini engelledi. Sızıntının sonunda izole edildiği ve endişe yaratmayacak kadar küçük olduğu düşünüldü. Ancak kalkıştan sonra daha fazla sızıntı meydana geldi ve beş itici de başarısız oldu.
Bu küçük iticilerin hepsi uçuşta yeniden başlatıldı. Ancak mühendisler, bazı itici contalarının neden şişerek yakıt hatlarını tıkadığı ve sonra normal boyutlarına geri döndüğü konusunda şaşkınlığını sürdürüyor — bu koşullar yakın zamandaki yer testlerinde ortaya çıktı.
Bu 28 itici hayati öneme sahiptir. Uzay istasyonu buluşması için gerekli olmasının yanı sıra, daha büyük motorlar aracı yörüngeden çıkarırken kapsülü uçuşun sonunda doğru yöne doğrultmuş halde tutarlar. Yamuk bir şekilde gelmek felaketle sonuçlanabilir.
Columbia felaketi hala birçok kişinin zihninde tazeyken – 2003’te mekik yeniden giriş sırasında parçalandı ve yedi kişi öldü – NASA, Starliner’ın dönüş kabiliyeti konusunda açık tartışmayı benimsedi. Columbia’nın lanetli uçuşu sırasında, tıpkı 1986’daki Challenger’da olduğu gibi, muhalif görüşler bastırıldı.
Kaynak : 