dDf; GoTurkey Projesi Olgunlaşıyor

Bunun yanı sıra birkaç projenin stratejik kurgulama aşamasındayız. Türkiye’nin içinde bulunduğu kriz konjonktürü tüm projelerin hızını etkiliyor, neyse ki onları tümüyle öldürmüyor. Gerek dDf’in misyonlarından birini oluşturması nedeniyle, gerekse kriz psikozunun aşılması amacıyla, sosyal projelere de büyük önem veriyoruz. Bunlar arasında kurucularımızdan Arhan Kayar’ın “serotonin.antikriz” adında bir dizi performans ve elektronik yayın projesi, elektronik iletişimi de kapsayan, Bilgi Üniversitesi ile birlikte yürüttüğümüz tasarım kültürü ve yönetimi konulu atölye çalışmaları da var.

Turizim Bakanlığı ile yürüttüğünüz çalışmalardan, biraz daha ayrıntılı bahseder misiniz?

Uçkan: dDf, 1999 yılından bu yana Turizm Bakanlığı’nın uluslararası tanıtım ve reklam kampanyasını yürüten resmi ajansı konumunda. 1999 yılı içinde yaşanan krizlerin olumsuz etkisini yaşayan sektörlerden biri de turizm sektörü oldu. Turizm girdisinde yaşanan düşüşün ardından Turizm Bakanlığı, genel bir strateji ve yöntem oluşturmak amacıyla, reklam sektörünün temsilcilerini bir araya getirdi. Bu grubun yaptığı çalışmalar sonucunda “çeşitliliği kucaklamak” kavramıyla bir konkur açılması kararı alındı.

1999 sonunda gerçekleştirilen konkurda dDf, 17 kişilik bağımsız seçici kurul tarafından katılan toplam 90 Türk ve yabancı şirket arasından Rusya dahil Avrupa ülkelerinde tanıtım yapmak üzere görevlendirildi.

Bunun nedeni öncelikle bir marka / imaj stratejisi geliştirmemizdi. Türkiye turizmi, ülkenin uluslararası platformdaki genel imajından bağımsız ama ondan etkilenen bir üründür. Bu nedenle turizm ürününün bir bütün olarak Türkiye ürününden ayırt edilmesinin sağlanması gerekiyordu. İşe öncelikle bir imaj tazelemeyle, Türkiye denince hedef kitlenin gözü önüne gelen felaket görüntülerini temizleyerek başladık.

Bunun için genel bir imaj kampanyası başlattık. Tatilini Türkiye’de geçirmenin hayalini kuran Avrupalı kadın motifini kullanarak hazırladığımız kampanyayı televizyon, açıkhava ve basın reklamlarıyla uyguladık. Geleneksel mecralarda sürdürülen kampanyayı, etkinlik yönetimi ve pazarlamasına ilişkin projelerle destekledik. Örneğin, Turizm Bakanlığı’nın sorumluluğunda bulunan Expo2000 Dünya Fuarı için dDf, Türkiye Pavyonu’nun konseptini hazırladı.

Konusu “insan-doğa-teknoloji” olan Fuar’ın Türkiye Pavyonu’nda Anadolu’nun İ.Ö. 62 yılından günümüze öyküsü mekan düzenlemeleri, multivizyon, film gösterileri ve bir Nemrut simülasyonuyla anlatıldı. Serginin gerek konsepti, gerekse iletişim teknolojilerinin yoğun kullanımı büyük ilgi topladı.

Tanıtımın etkinliklerle desteklenmesi stratejisinin 2000 yılında gerçekleştirilen ikinci büyük projesi Turizm Bakanlığı’nın sponsorluğunu üstlendiği UIM World Offshore Championship idi. 5 ayrı ülkede gerçekleştirilen yarışlarla birlikte Türkiye uluslararsı basında kapsamlı yer aldı, hazırlanan Türkiye logolu branding bu haberlerde kullanıldı.

2001 yılına gelindiğinde, Türkiye turizmi 1999’un yaralarını sarmaya başlamıştı. 2000 yılı sonunda, 10 milyon turistlik hedef aşıldı. 1999’a oranla 2000 yılında Türkiye’ye gelen turist sayısı yüzde 39,5 oranında artışla 10.412.000’e ve turizm gelirleri yüzde 47 oranında artışla 7 milyar 636 milyon Dolara yükseldi. 2001 yılında önerdiğimiz strateji, yaşadığı düşüşü toparlayan turizmin marka değerini yükseltmeye yönelik bir kampanyanın uygulanmasıdır.

Bu amaçla Türkiye, belli destinasyon bölgelerine ayrılmıştır. Buradaki düşünce, Türkiye’nin öncelikli turizm bölgelerini ayırt edip, Türkiye’nin yaşayabileceği olası sorunlar sonucunda bu bölgelerin yaşanan krizlerden bağımsız olarak değerlendirilmesi sağlamak, yani algıyı yönlendirmektir.

2001 yılının Şubat-Mayıs döneminde genel bir satış kampanyası uygulanmasıyla satışların rayına oturtulmasının ardından şu anda en değerli markamız olan İstanbul kampanyasının çalışmalarına başladık. Bu kampanya, Eylül ayından başlayarak, trend-setter hedef kitleye yönelik mecralarda İstanbul’un tanıtım kampanyası başlayacaktır. Bu mecralar arasında internet de bulunmaktadır.

Bu kampanya için tur operatörleri, sektör temsilcileri ve İstanbul’da yerleşik çeşitli kuruluşlarla birlikte çalışılmaktadır. 2001 yılının ilk beş ayını 2000 yılıyla karşılaştırdığımızda gelen turist sayısı yüzde 19,78 oranında artışla 3.391.134’e yükseldi. Kampanya çalışmalarımız bir çok uluslar arası ödül aldı:

GoTurkey çalışması hangi aşamada?

Uçkan: 2000 yılından bu yana, bir yanda Turizm Bakanlığı, diğer yanda da IT sektöründen çeşitli kuruluşlarla çalışması sürdürülen ve Türkiye turizminin elektronik pazaryeri olarak tasarlanan goturkey.com çalışmalarına katıldık. Burada bizim konumumuz, Bakanlığın resmi reklam ajansı sıfatıyla iletişim danışmanlığıdır.

Projeyi, Türkiye turizminin, T.C. Turizm Bakanlığı denetiminde geliştirilen marka/ürün iletişim ve pazarlama stratejisi doğrultusunda, elektronik mecra üzerinde tanıtımı ve pazarlamasını üstlenecek ve elektronik ticaret gereklerine uygun, etkili ve turizm tüketicisinin ilgisini bilgiye dönüştürme hedefi güden bir mecra olarak tanımlayabiliriz.

Proje bir çok katmandan ve boyuttan oluşan kompleks bir yapı içermektedir. Dolayısıyla gerek turizm sektörünün öncü kuruluşları gerekse iletişim teknolojisine yönelik çözümler sunan şirketlerin proje ortaklığı temelinde geliştirilmektedir. Proje artık stratejik olgunluğa ulaşmış durumdadır. Bu nedenle, Bakanlık hazırlıklarını tamamlayarak bir ihale açmaktadır.

Online rezervasyon konusunda hangi aşamaya geldik.

Uçkan: Goturkey.com pazaryeri, turizm destinasyon pazarlaması bağlamında yürütülen genel tanıtım faaliyetlerinin entegral bir parçası olarak, geliştirilmiş olan marka/ürün stratejisine uygun bir biçimde, elektronik mecra ve e-iş platformunda turizmin giderek artan global payını Türkiye turizmi lehine değerlendirecek olan kapsamlı bir proje olarak gereklilik arzetmektedir.

Online rezervasyon ise, projenin en temel ayaklarından birini oluşturmaktadır. Dünyadaki örneklerde de en çok sorun yaşanan hizmet alanı budur. Goturkey projesinde rezervasyon sisteminin, web temelli bir call center ile ve kullanıcının kişiselleştirebileceği çeşitli interaktif düzlemlerle bütünleştirilmesi düşünülmektedir.

Bu aynı zamanda stratejik öneme ve ciddi ticari değere sahip bir data base’in oluşturulmasına da imkan tanıyacaktır. Bu sistemin bir başka önemli ayağı ise elektronik ödeme sistemine entegre olacak bir kalite standartıdır. Bu konunun uluslarası finans kuruluşlarıyla işbirliği içinde çözümlenmesi, tüketici faydası ve bağlılığının garanti altına alınabilmesini sağlayacaktır.

Bir turizm portalını teknik olarak kusursuz bir yapıya kavuşturabilirsiniz, ancak kalite standartlarını konumlayan bir elektronik ödeme güvencesi ve tüketici erişimine açık kapsamlı bir call center oluşturmadan ciddi bir iş hacmi bekleyemezsiniz. Bu konuda hızlı ve tedbirsiz davranmak çok sayıda turizm portalını ve e-ticaret çözümünü başarısızlığa sürüklemiştir.

Oluşturduğunuz kalite standartını ve tüketici faydasını da markanıza entegre etmeli ve geniş çapta iletişime dönüştürmelisiniz. Goturkey projesinin en temel konularından biri budur ve üzerinde titizlikle durulmaktadır. Kalite güvencesi Türkiye turizminin de temel sorunlarından biridir. Online rezervasyon sisiteminin bu güvenceyi taşıyacak olması, doğrudan turizm marka değerimize de önemli bir yatırım olarak görülmelidir.

Türkiye turizminde uluslararası kalite standartlarının oluşturulması konusunda bir çok stratejik araştırma yapılmaktadır ve Sayın Erkan Mumcu bu konuya büyük hassasiyetle yaklaşmaktadır.

İnternetin, enformasyonda kullanımının faydaları neler?

Uçkan: Enformasyon tasarımı ve yönetimi konusu, internet ile birlikte çok kapsamlı bir dönüşüme uğradı denilebilir. Bunun en temel nedeni enformasyonu ileten kadar onu alanın da bu sürecin entegral bir parçası haline gelmesi. “Enformasyon Çağı” diye bir şeyden söz edilebiliyorsa, bunun asıl kaynağı “etkileşim” kavramı.

Bilgiyi haritalandırmak için artık kullanıcı etkileşimini ve erişimin işlevselliğini enformasyon tasarım sürecinin bir parçası haline getirmek zorundasınız. İnternet bu konuda yepyeni ufuklar açmaktadır ve gerek ticaret gerekse eğitim, topluluk ilişkileri, kültür ve sanat da bundan kaçınılmaz olarak etkilenecek.

Dünya, turizm alanındaki internet çözümlerinde hangi aşamada?

Uçkan: Turizm, büyüme açısından e-iş kollarının başında geliyor ve bu son derece doğal. Çünkü internet seyahat planlaması gibi son derece bireysel bir konu için çok geniş imkanlar sağlıyor. İnternet sayesinde, herhangi bir aracıya ihtiyaç duymadan, hazır ürünlerin sınırları içinde kalmadan kendi ürününüzü tasarlayabiliyorsunuz.

İnternet sayesinde turizm, bir kitle ürünü olmaya mahkum kalmaktan kurtulabilir ve çok daha karlı bir takım özel ürünlerin, inanç turizminin, ilgi gruplarına hitap eden bir takım niş ürünlerin alanına geçebilir. Bu eğilim küresel ölçekte gözleniyor.

Örneğin, “topluluk yönetimi” bir pazarlama aracı haline geliyor, yani doğrudan kullanıcı etkileşimine bağlı e-grup tarzı oluşumlar, niş turizm ürünlerinin pazarlaması için inanılmaz imkanlar sunuyor ve bu potansiyeller değerlendirilmeye başlandı.

Serüven konseptli bir ürününüzü, yalnızca belli marka motorsiklet tutkunlarının üye oldukları e-gruplar aracılığıyla pazarlayabiliyorsunuz. Pazarlama masraflarını düşüren ve etkiyi artıran çok önemli potansiyeller bunlar.

Uluslarası ölçekte bir çok turizm portalı var, bunların bazıları da oldukça başarılı, Yeni-Zellanda, İspanya ilk aklıma gelen örnekler. Ancak e-ticaretin genel sorunu olan elektronik ödemelerdeki güvenlik kaygısı burada da kendini gösteriyor. Bu sorun çözümlendiğinde çok köklü değişimler bekleyebiliriz.

Bu konuda. Turkiye’de neler yapılabilir?

Uçkan: Türkiye, gerek sunduğu destinasyonların kalitesi, gerekse kitle turizmi dışında konumlayabileceği niş ürünlerinin çeşitliliği açısından, internet kullanımı konusunda çok ciddi potansiyellere sahip.

Türkiye turizmi konusunda sektörel olarak uzmanlaşmış bir mecra yaratmak, ticari hacmimizi hızla geliştirebilir. Ancak bunun için ciddi bir sektörel güçbirliği gerekiyor.

Taşımacılıktan konaklamaya, otomobil kiralama şirketlerinden kargo şirketlerine, finans kuruluşlarından alışveriş sektörüne geniş kapsamlı bir güçbirliği, bu potansiyelleri gerçek iş değerlerine dönüştürmemiz için temel koşul.

İkinci bir koşul da sözünü ettiğim kalite standartlarının oluşturulması ve tüketici güvencesinin gerek ödemeler gerek ürünlerin kalitesi bazında sağlanması. Bu, aynı zamanda tüketici profilinin yükseltilmesi amacına da hizmet edecek ve ürün çeşitliliğimizin artmasına yol açacak bir misyon.

İnternetin sunduğu bir başka imkan ise, turizm sektöründe önemli bir girdi oluşturan “son dakika rezervasyonları”nın değerlendirilebilmesi. İnternet bireysel planlamayı etkileşimli yapısıyla en üst düzeye çıkararak iş hacminin artmasını sağlıyor. Bu imkandan sonuna dek faydalanmalıyız. Bu bize kitle turizmi dışında geniş ufuklar açabilir.