Sevgililer günü dolayısıyla “Online Romantik İlişki Dolandırıcılıkları”na dair bazı rakamlar ve bilgiler yayınlandı. Ülkemizde bu tür istatistikler bulmak mümkün değil ama ABD’de aşk dolandırıcılığı konusunda FBI’ın rakamlarına göre, yalnızca 2023 yılında 17.832 kurbanın 650 milyon doları aşan kayba uğradığı raporlanmıştı. Geçtiğimiz on yılda bu dolandırıcılıklar ABD’deki kurbanların yaklaşık 4,5 milyar dolarlık kaybına neden oldu. Şimdi bu sayıların da daha da yükseldiği raporlanıyor.
Üretken yapay zekanın yükselişi, dolandırıcıların yeteneklerini önemli ölçüde artırdı. Artık son derece ikna edici sahte kimlikler, yapay zeka tarafından oluşturulan profiller, deepfake videolar ve chatbot konuşmaları kullanılıyor. Bu araçlar, dolandırıcıların aynı anda birden fazla kurbanla etkileşime geçmesine olanak tanıyarak dolandırıcılık faaliyetlerini daha verimli hale getiriyor ve tespit edilmesini zorlaştırıyor.
Geçtiğimiz ay, Fransa’da bir kadın iç mimarın Brad Pitt deepfake görüntüleri ile 850 bin $ dolandırıldığı konuşuluyordu. Avustralya’da benzer bir olayda 780 bin $’lık tüm birikimini kaybeden bir kadının defalarca dolandırıldığı da yeni haber oldu.
COVID-19 salgını izolasyon (yalnızlaşma) duygularını şiddetlendirerek bireyleri çevrimiçi dolandırıcılıklara karşı daha uygun hale getirdi. Dolandırıcılar, hızlı ve yoğun çevrimiçi ilişkiler kuruyor, ilişkinin yoğunlaştığını düşündüklerinde ise kurbanı dolandırmak için çeşitli kriz senaryoları üreterek para sızdırmaya çalışıyor.
Aşk Dolandırıcılığının Temel Kırmızı Bayrakları
Dolandırıcılar yalnızlık, güven ve duygulardan yararlanıyor. Genellikle para veya kişisel bilgileri çalmak için romantikmiş gibi davranıyorlar. Aşk dolandırıcılıklarını nasıl tespit edip önleyeceğinize dair bir rehber verelim:
Dolandırıcılar genellikle stok web sitelerinden veya yapay zeka tarafından oluşturulan yüzlerden alınan kusursuz, stüdyo benzeri resimler kullanır. Yani gerçek olamayacak kadar iyi, mükemmel profiller yaratırlar. Bu nedenle belirsiz biyografilere veya aşırı derecede gösterişli, uluslararası görünen isimlere dikkat edin.
Bunun için Google resim aramasını ya da TinEye gibi araçları kullanabilirsiniz. Ya da Web’de benzer görseller bulmak için fotoğraflarını PimEyes’e yükleyin.
Ses olayına da güvenmeyin. DeepFaceLab ve ElevenLabs gibi üretken yapay zeka araçlarıyla dolandırıcılar sesleri klonlayabilir veya sahte görüntülü görüşmeler oluşturabilir. Ses klonlama işlemi için sadece birkaç saniyelik ses örnekleri gerekir ve yapay zeka tarafından oluşturulan videolar canlı görüşmeleri simüle edebilir.
Spontane bir görüntülü görüşme isteyin; deepfake’ler genellikle biraz tuhaf görünür (örneğin, garip göz kırpma veya dudak senkronizasyonu sorunları). Aksak yüz hareketleri gibi dijital eserler arayın. Manipüle edilmiş videoları tespit etmek için Deepware Scanner gibi araçları kullanın.
Dolandırıcıların bir özelliği de, hızlı davranmasıdır. Duygusal yoğunluğa hızlı geçerler yani bir nevi “Aşk Bombalaması” yaparlar. “Daha önce hiç böyle hissetmemiştim” ya da “Sanırım sen benim ruh eşimsin” gibi aşırı cümlelere özellikle dikkat etmek gerekir. Bu durumda, sizin yapacağınız işleri yavaşlatmak olmalıdır. Eğer hızlı bir yakınlaşma için baskı yaparlarsa ya da evlilik hakkında erken konuşurlarsa bu bir tehlike işaretidir. Geçmişleri hakkında spesifik sorular sorun ve tutarsızlıkları kontrol edin.
Bir başka kırmızı bayrak şudur, dolandırıcılar genellikle yurtdışındaymış gibi davranır ve bu da yüz yüze görüşmeleri imkansız hale getirir. Yaygın sahte işler şunlardır:
- Açık deniz petrol platformu işçisi
- Denizaşırı görevlendirilmiş askeri personel
- İnsani yardım bölgelerindeki doktorlar
- Yurt dışındaki üst düzey kurumsal roller
Bunu tartmak için çalışmalarının veya bulundukları yerin ayrıntılarını sorun; dolandırıcılar genellikle belirsiz, önceden hazırlanmış cevaplar verir. “Dolandırıcılık” veya “sahtekarlık” gibi anahtar kelimelerle birlikte isimlerini çevrimiçi olarak arayın.
Dolandırıcılar eninde sonunda makul görünen bahaneler kullanarak para isteyeceklerdir. Mesela, “Kızımın ameliyat olması gerekiyor ve parama erişemiyorum” gibi tıbbi bir neden,“Görüşmek için bilet almam lazım” gibi romantik yaklaşım ya da “Kripto yatırımlarıyla tasarruflarınızı nasıl ikiye katlayacağınızı göstereyim” gibi “domuz kesme” de denilen yöntem.
Kişisel olarak tanışmadığınız birine asla para göndermeyin. Baskı altında hissederseniz, hemen iletişimi kesin.
Birinin Romantik Dolandırıcı Olabileceğine Dair Davranışsal İpuçları
En önemli belirteç, yüz yüze (yani fiziksel) görüşmelerden kaçınmaktır. “Şu anda görüşemem” bir dolandırıcının başvurduğu bahanedir. Yurt dışında çalışıyorum, askerlik hizmetindeyim, tıbbi görev veya seyahat kısıtlamaları var gibi nedenlerle görüşmeyi sürekli erteleyeceklerdir.
Uzun bir ilişkiye rağmen hiçbir toplantıya katılmazlarsa, bu bir uyarı işaretidir. IP adreslerini kontrol edin (bir e-posta alırsanız IPLogger gibi araçları kullanın) ve gerçekte hangi bölgede (mesela Nijerya’da mı?) olduklarını görün.
Diğer yandan tekrarlayan veya senaryolanmış konuşmalara dikkat edin. Çünkü genellikle aynı anda birden fazla kurbanı idare eder. Mesajları genel veya garip bir şekilde tekrarlayıcı görünebilir. Sohbet robotları ve yapay zeka komut dosyaları metni hızla üretir ancak kişisel ayrıntılarla uğraşır.
Beklenmeyen, kişisel sorular sorun ve tutarsız yanıtlar arayın. Mesajlarının yapay zeka metnine benzeyip benzemediğini analiz etmek için ChatGPT algılama uygulamaları gibi araçları kullanın.
Dolandırıcılar genellikle aile, memleket veya geçmiş deneyimler hakkında da bir şey anlatmak istemezler. Ayrıntılar sorulduğunda “Karmaşık” gibi ifadeler kullanabilirler.
Mesela “En sevdiğiniz yerel restoran hangisi?” gibi ayrıntılar isteyin. Tutarlı olmayan cevaplar genellikle uydurma kimlikleri ortaya çıkarır.
Romantik Dolandırıcılıklardan Kaçınmak İçin Önlemler
En başta kimliklerini doğrulayın. Google, TinEye veya PimEyes’da ters resim aramaları kullanın. Spontan görüntülü görüşmeler talep edin ve deepfake resimlere, videolara dikkat edin.
Tabii ki asla para (veya kripto) göndermeyin. Dolandırıcılar genellikle hediye kartları, kripto para veya havale isterler. Sizden talepte bulunduğunda ilişkiyi kesin.
Bunu derken aman ha sakın, sırlarınızı paylaşmayın. Online paylaşımlarınızı sınırlayın. Aile yapısı, mali durum veya son kayıplar gibi kişisel bilgileri aşırı paylaşmaktan kaçının.
Birinin niyetlerinden emin değilseniz, durun ve araştırın. Yapay zeka dolandırıcılıkları daha karmaşık hale getirmiş olabilir; ancak bilgili, dikkatli bir bireyi alt edemez.
FBI, hiçbir demografinin romantik dolandırıcılıktan muaf olmadığını ancak yaşlı ve yalnız yetişkinlerin genellikle daha kolay av haline geldiğini raporluyor. Çünkü özellikle deepfale teknolojisi, dolandırıcıların son derece gerçekçi videolar oluşturmasına, uydurulmuş aşk ilişkilerini taklit etmesine ve bu süreçte gerçek insanların –belki Brad Pitt gibi meşhur olanların– görüntülerini kullanmasına olanak tanıyor.
Kendinizi korumak için, hızlı ilişki gelişmelerine, gerçekçi olmayan ulaşılabilirliğe ve çevrimiçi etkileşimlerde ani finansal acil durumlara karşı dikkatli olmak çok önemlidir. Siz veya tanıdığınız biri böyle bir durumla karşılaştı ise, iletişimi derhal kesmeniz ve olayı ilgili yetkililere bildirmeniz tavsiye ediliyor.
Kaynak : 