Avrupalı teknoloji şirketlerinden oluşan büyük bir grup, Avrupa Komisyonu’nu yabancı dijital altyapıya bağımlılığını azaltmak için acil eyleme geçmeye çağırdı. Şirketler, Brüksel’i yerel inovasyonu, altyapıyı ve veri kontrolünü destekleyen politikalar benimsemeye ve dijital alanda “Airbus benzeri” büyük projeler oluşturmaya çağırıyor.
Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’e ve Avrupa dijital gündeminden sorumlu kişi Henna Virkkunen’e hitaben yazılan açık mektupta, aralarında Airbus, Dassault Systems ve OVHCloud gibi devlerin de bulunduğu yaklaşık 100 kuruluşu temsil eden 80’den fazla imzacı, Avrupa’da geliştirilen teknolojik çözümlerin benimsenmesini destekleyen stratejik bir “yeniden düşünme” çağrısında bulundu.
Avrupa Birliği tedarikçileri bu konuda bir süredir ayağa kalmış durumda. Hem Draghi Raporu, hem de geçen ay AB Kültürel Çeşitlilik grubu da benzer bir açıklamalar yapmıştı.
Koalisyon, Avrupa bulut, yazılım ve yapay zeka sektörlerine daha güçlü destek sağlanması gerektiğini belirtiyor. Mevcut AB düzenlemelerinin genellikle büyük AB dışı teknoloji devlerini kayırdığını ve yerel firmaların rekabet etmesini zorlaştırdığını savunuyor. Çağrıda şöyle öneriler yer alıyor:
- Kamu ihalelerinde Avrupa merkezli çözümlere öncelik verilmesi.
- Veri egemenliği ve veri yerelleştirme ilkelerinin güçlendirilmesi.
- Yerli bulut hizmeti sağlayıcılarının desteklenmesi.
- Avrupa teknoloji sektörüne yatırım ve fonların artırılması.
- Dijital Pazarlar Yasası ve benzeri düzenlemelerin etkin şekilde uygulanması.
Bu çaba, Avrupa’nın dijital altyapısı, verileri ve teknolojik geleceği üzerinde kontrol sahibi olması anlamına gelen daha geniş “Dijital Egemenlik“ gündemiyle bağlantılı. Ayrıca veri güvenliği, ekonomik rekabet gücü ve ABD’li hiper ölçekleyicilere (Amazon, Microsoft, Google gibi) bağımlılık konusunda artan endişeleri de yansıtıyor.
Aralarında OVHcloud, Nextcloud, Clever Cloud, T-Systems, Scaleway, Aruba.it, Exoscale ve daha birçok Avrupalı sağlayıcının bulunduğu teknoloji firmaları bu bildirinin altına imza attı. Ayrıca CISPE (Cloud Infrastructure Services Providers in Europe) da inisiyatifin arkasında. Tabii ki ABD merkezli büyük oyuncular grubun bir parçası değil.
Jeopolitik Durum Nedeniyle Endişe Artıyor
Bu mektup, yabancı dijital altyapılara bağımlılığın Avrupa Birliği için ekonomik ve güvenlik açısından bir zayıflık teşkil ettiği ve yapay zeka platformları ve modellerinden çiplere, depolamaya ve bağlantıya kadar uzanan kendi dijital ekosistemi olan “Euro Stack“ın geliştirilmesini teşvik etme ihtiyacını gündeme getirdiği, giderek belirsizleşen jeopolitik bağlamda ortaya çıkıyor.
Şirketler, Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR) gibi sağlam veri koruma yasalarının önemini vurguluyor ve AB’yi bu alanda liderlik etmeye devam etmeye çağırıyor. Ayrıca, Avrupa’da üretilen verilerin AB içinde saklanmasını ve işlenmesini sağlamak için önlemler talep ediyorlar.
Şirketler, AB’yi siber güvenliğe öncelik vermeye ve siber tehditlere karşı koruma sağlamak ve kritik hizmetlerde sürekliliği sağlamak için dayanıklı dijital altyapı oluşturmaya çağırıyor.
Belge, ABD’nin basit bir başkanlık kararnamesi ile dijital hizmetlerin sağlanmasına müdahale edebilmesinin Avrupa için önemli bir risk teşkil ettiğine dikkat çekiyor. Örnek olarak, Donald Trump hükümetinin Ukrayna’da belirli teknolojilere erişimi kısıtlama kararının ülkeyi kritik bir kırılganlık durumuna düşürdüğü belirtiliyor. Hatırlarsanız benzer bir uyarıyı 2018’de biz de yapmıştık.
Kamu Avrupalı Tedarikçilerden Alsın
İmzacılar, kamu kurumlarını teknolojik satın alımlarının bir kısmını Avrupalı tedarikçilere tahsis etmeye zorlayan bir satın alma politikasının uygulanması da dahil olmak üzere, Avrupa dijital egemenliğini teşvik etmek için somut önlemler öneriyor. Bu, yabancı şirketleri dışlamak anlamına gelmiyor; daha ziyade Avrupalı şirketlerin rekabet edebileceği ve uzun vadeli yatırımları haklı çıkarabileceği bir alan yaratmak anlamına geliyor.
Euro Stack”ın destekçileri, ABD ve Çin’in kendi yerel endüstrilerini desteklemek için halihazırda benzer stratejiler uyguladığının altını çiziyor. Girişimin destekçilerinden biri olan ekonomist Cristina Caffarra bunu şöyle izah ediyor:
“Kamu sektörünün Avrupalı veya çoğunlukla Avrupalı satın almasına ihtiyacımız var. Amerikalılar Amerika’yı satın alıyor, Çinliler Çin’i satın alıyor ve biz de ‘her şeyi satın alın’ diyoruz.”
Egemen dijital altyapıya yönelik bir fon
Bir diğer önemli öneri ise yarı iletkenler, kuantum bilişim ve bulut çözümleri gibi kritik dijital teknolojilere yapılan kamu yatırımlarını finanse etmeyi amaçlayan bir “Devlet Altyapı Fonu”nun oluşturulmasıdır. Girişimin destekçilerine göre bu fon, Avrupa’nın oldukça eğitimli bir teknik topluluğa sahip olduğu bir alan olan açık kaynak altyapısının geliştirilmesi ve bakımına odaklanabilir.
Belge aynı zamanda parçalanmayı önlemek ve küresel rekabet gücünü artırmak için teknoloji sektöründeki Avrupalı aktörler arasındaki işbirliğini teşvik etme ihtiyacını da gündeme getiriyor. Buna ortak standartların geliştirilmesi ve açık ve birlikte çalışabilir çözümlerin benimsenmesi de dahildir.
Tekliflerden biri, hassas verilerin AB içinde güvenli bir şekilde saklanmasını garanti eden ve üçüncü ülkelerin ülke dışı mevzuatından koruyan egemen bulut hizmetleri için bir sertifikasyonun oluşturulmasıdır.
Dijital düzenlemede yaklaşım değişikliği
Ayrıca, kaynakların pazar üzerinde gerçek etkisi olan projelere yeniden tahsis edilmesi amacıyla AB’nin “Dijital On Yıl” stratejisinin gözden geçirilmesi öneriliyor. Euro Stack’ın destekçileri, Avrupa dijital altyapısının güçlendirilmesini ihmal ederken, Google veya Meta gibi büyük platformların kontrolüne fazlasıyla odaklandıklarını düşündükleri mevcut AB dijital düzenleme stratejisini de eleştiriyor.
Dijital Piyasalar Yasası (DMA) gibi girişimler Büyük Teknoloji’nin gücü üzerinde bazı incelemeler oluştursa da imzacılar bunun yerel endüstriyi güçlendirmek için yeterli olmadığını savunuyor. Cleura’nın kurucusu ve mektubun imza sahibi Johan Christenson’a göre Avrupa’nın, ABD ve Çin ile rekabet edebilmek için “dijital alanda Airbus tipi yeni bir projeye” ihtiyacı var.
Kaynak : 