Uluslararası danışmanlık, denetim, güvence, strateji, kurumsal finansman, vergi ve hukuk hizmetleri şirketi EY, 21 ülkeden, yıllık geliri 1 milyar ABD doları veya üzeri olan şirketlerde görev yapan 1.000 baş hukuk müşaviri ve hukuk müşavirliğinde görevli yöneticiler ile gerçekleştirdiği EY Hukuk Müşavirliği Araştırması 2025’i yayımladı.
Araştırmaya göre; jeopolitik gelişmeler (%76), regülasyon baskıları (%75) ve teknolojik ilerlemeler (%74), hukuk departmanlarının karşılaştığı en önemli üç dış zorluk olarak öne çıkıyor. Hukuk departmanları, günümüzün karmaşık iş dünyasında ilerleyebilmek ve başarıya ulaşmak için daha fazla uzmanlık, hız ve çeviklik geliştirmek zorunda kalırken; kısıtlı bütçeler ve organizasyonel bariyerler, gerekli dönüşümün önünde ciddi engeller oluşturuyor. Katılımcıların %83’ü, önümüzdeki yıl bütçelerinde artış beklerken; %87’si aynı zamanda maliyetleri kontrol ederek azaltılmasını en büyük öncelik olarak belirtiyor. Yeteneğe ulaşma (%61) ve teknoloji stratejileri (%65) açısından en sık karşılaşılan zorluk ise sınırlı bütçe olarak görülüyor.
Teknolojinin Gelişimi Hukuk Departmanlarında Değişimi Teşvik Ediyor
Bütçe kısıtlamalarına rağmen, teknoloji ve veri stratejilerinin geliştirilmesi hukuk departmanları için önceliğini koruyor. Bu doğrultuda, hukuk departmanlarının %75’i, en önemli dijitalleşme önceliklerinin hukuk teknolojilerini ve veri stratejilerini yeniden yapılandırmak olduğunu belirtiyor. Bu süreçte karşılaşılan zorlukların başında düzensiz veri (%52), hukuk ve iş platformlarının entegre olmaması (%44) ve doğru veriye erişim eksikliği (%41) geliyor. Ancak hukuk departmanlarının yalnızca %25’i üretken yapay zekâ (GenAI) kullanımını önceliklendiriyor.
Mevzuata Uygunluk Hukuk Departmanları İçin Öncelikli Konu Olmaya Devam Ediyor
Yapay zekâ, veri gizliliği ve sürdürülebilirlik gibi hızla gelişen alanlarda, mevzuata uyum (%93) çoğu hukuk departmanı için öncelikli konu olmaya devam ediyor. Ancak, yasama ve yargı alanlarındaki değişiklikleri izlemek (%60), düzenlemelerin belirsiz olduğu durumlarda rehberlik sağlamak (%50) ve risk yönetimi veya raporlama için gereken verilere erişmek (%48), mevzuat karmaşıklığını doğru bir şekilde ele almak açısından en önemli konular olarak ön plana çıkıyor.
Araştırmaya katılan hukuk departmanlarının %81’i kurumlarının risk yönetimi yatırımlarının artırmasını beklerken, sadece %49’unun bir risk yönetişimi ve işletim modeline sahip olduğunu ve %30’dan daha azının bir risk yönetimi programının kritik bileşenlerini belgelendirdiğini belirtiyor. Bu durum, hukuk departmanlarına işletme bütününde netlik ve uyum sağlanması konusunda kritik bir rol üstlenme fırsatı ve sorumluluğu sunuyor.
Hukuk Departmanlarının %75’i Yeteneğe Ulaşma Stratejilerini Yeniden Değerlendiriyor
Araştırmaya katılanların %75’i, yeteneğe ulaşma stratejilerini yeniden değerlendiriyor olsa da sadece %21’i son bir yılda bu alandaki iç ve dış uygulamalarını gözden geçirdiğini belirtiyor. Tüm hukuk departmanları, daha fazla uzmanlığa erişim arayışında olduğunu söylerken, %45’i farklı ülkelerde/bölgelerde destek bulmakta zorlanıyor, %55’i ise regülasyon veya uyum engelleriyle karşılaşıyor. Yüksek verimlilik ve uzmanlığa erişim hedefiyle hareket eden hukuk departmanlarının %60’ı Big Four firmaları ve alternatif hukuk hizmet sağlayıcılarıyla iş birliğini artırırken, %53’ü iç hizmet merkezleri ve grup içi mükemmeliyet merkezlerinden daha fazla faydalanmaya başlıyor.
Araştırmaya katılan hukuk departmanlarının %64’ü mevcut yeteneklerini geliştirme (upskilling/reskilling) yoluyla uzmanlık kazanmayı planlıyor ve %57’si için yeteneklerin elde tutulması önemli bir öncelik oluyor. Mevcut yeteneklerin gelişimi hukuk departmanları için önemli olsa da katılımcıların yalnızca %50’si kariyer gelişim yolları sağlıyor, %35’i refah programlarını genişletiyor ve üçte birinden azı (%30) ise gelişim ve koçluk programlarını artırıyor.
EY Türkiye Vergi ve Hukuk Bölümü Şirket Ortağı Av. Mehmet Küçükkaya araştırmayla ilgili şu değerlendirmelerde bulundu:
“EY Hukuk Müşavirliği Araştırması 2025, şirketlerin hukuk departmanlarının değişimini etkileyen faktörleri ve değişimi yavaşlatan ana unsurları ortaya koyuyor. Hukuk departmanlarının büyük bir çoğunluğu, hepsi aynı hızda ve seviyede olmasa da teknolojinin gelişimi ile veri stratejilerini geliştirmek istiyor. Bu gelişimin başarılı olabilmesi adına hukuk departmanlarının, en yeni teknolojilere yönelmeden önce kısıtlı bütçelerin daha verimli kullanılması için işletme spesifik hukuk ihtiyaçlarını, problemli veya riskli alanları, fırsatları ve hukuk departmanının işletme bütününde etkili olacak hedef operasyon modelini net biçimde tanımlamaları gerekiyor. Değişim stratejilerini bu temeller üzerine inşa etmek üzere doğru belirleyen hukuk departmanları, bütçe tahsisinden yetenek ve uzmanlık yönetimine kadar tüm süreçleri daha etkin şekilde oluşturabilir. Çalışmada dikkat çeken bir diğer husus ise baş hukuk müşavirlerinin ve hukuk departmanı yöneticilerinin, bu süreçte kendi hukuk ekiplerinin gerçekten ihtiyaç duyduğu inisiyatiflere odaklanmalarının değişimin sahiplenilmesi ve başarılı bir şekilde yürütülmesi açısından önemli olduğunun tespit edilmiş olması. Kurumların GenAI’ın hızlı gelişiminin, geleceğin hukuk departmanlarını şekillendireceğini de göz önünde bulundurarak, mevcut yeteneklerin bu geleceğe hazırlanması için gerekli becerileri nasıl geliştireceklerini ve bu çalışmaların temelini oluşturacak bilgi havuzlarını bugünden planlamaları gerekiyor.”
Kaynak : 