Uber ve WeRide, önümüzdeki beş yıl içinde Avrupa ve Orta Doğu’daki lokasyonlar da dahil olmak üzere 15 ek şehirde robotaksi hizmetleri dağıtmayı hedefleyen otonom araç ortaklıklarını genişlettiklerini duyurdular. Bu girişim, Aralık 2024’te Abu Dhabi’de başarılı bir şekilde başlatılmalarının ve Dubai’de yakında gerçekleştirilecek bir lansmanın ardından geldi.
ABD’de robotaksi sektörüne Waymo (Google) ve Cruise (GM), ABD hakim. Uber-WeRide, Avrupa/Asya’da onları geçmeyi planlıyor.
Bu iş birliği kapsamında, Uber, uygulamayı, talep verilerini ve yolcu ağını sağlayacak ve WeRide (Nissan ve Renault kullanıyor) otonom araç teknolojisini ve filo yönetimini üstlenecek. Bu, ABD’deki Waymo-Uber anlaşmasının benzeri olacak. Başlangıçta, bu hizmetlere araç içi güvenlik operatörleri dahil edilecek ve teknoloji ve düzenlemeler izin verdiği ölçüde tamamen sürücüsüz operasyonlara geçilecek.
Uber otonom araçları platformuna entegre etmeye çalışıyor. Ayrıca Pony.ai ve Momenta gibi diğer otonom araç şirketleriyle ortaklıklar üzerinde çalışıyor.
Hangi Şehirler Var?
İlk lansman aralık 2024’de Abu Dabi’de yapıldı. Şimdi 2025-2029 arasında 15+ şehire genişleme planlanıyor. Hedef pazarların Avrupa şehirleri (örneğin Londra, Berlin, Barselona) ve ek Orta Doğu/Asya merkezleri olduğu bildiriliyor. Genişleme hızının, Uber’in muhtemelen agresif bir şekilde lobi yapacağı (yolculuk çağırmada yaptığı gibi) düzenleyici onaylarına bağlı olacağı kaydediliyor.
Avrupa’nın katı otonom araç yasaları (örneğin, veriler için GDPR, AB genelinde güvenlik sertifikaları) Abu Dabi’nin esnekliğine kıyasla süreci yavaşlatabilir. Uber’in düzenleyici çatışmalar geçmişi (örneğin, geçici işçi yasaları) yeniden ortaya çıkabilir.
Bolt ve Waymo halihazırda Avrupa’da test ediyor. Yerel oyuncular (örneğin Rusya’da Yandex, Kore’de Motional) Uber’in girişine direnebilir.
Maliyetler
Robotaxi’ler, Uber’in sürücü maliyetlerini (gelirin %60’ı) düşürebilir, ancak otonom araç filosu giderleri yüksek. WeRide’ın daha düşük maliyetli Çin merkezli Ar-Ge’si, ABD’li rakiplerine karşı ona bir avantaj sağlayabilir.
Güvenlik Durumu
Önceki otonom araç kazaları (örneğin, Cruise’un 2023’teki askıya alınması) düzenleyicileri temkinli hale getirdi. Uber’in 2018’de Arizona’da ölümcül otonom sürüş kazası da hala hafızalarda.
WeRide’ın otonom araçları, güneşli, yapılandırılmış şehirlerde (örneğin, Guangzhou) iyi performans gösteriyor ancak Avrupa hava koşullarında (yağmur, kar, dar sokaklar) zorlanabilir.
Robotaksi Konusunda Diğer Firmalar Neler Yapıyor?
Bu konuda şu anda Waymo (Google), Cruise (GM), Tesla ve Yandex çalışıyor. Kısaca bakalım;
1. Waymo (Alphabet/Google) : 2018’de Arizona’da başlatıldı. Seviye 4 otonomi, özel Jaguar I-Pace ve Zeekr araçlar, San Francisco’da güvenlik sürücüsü yok.
650+ araç ile ABD’nin en büyük filosu. Phoenix, San Francisco, Austin, Los Angeles’ta faaliyet gösteriyor. New York’ta test ediliyor (kış koşulları).
Yavaş, düzenlemeye öncelik veren bir yaklaşım ile gelişiyor. Avrupa/Asya’dan önce ABD’ye öncelik veriyor. Uber ile yolculuk çağırma entegrasyonu için ortaklık (sınırlı pilot). En olgun teknoloji, derin Alphabet fonlaması.
Risk: Yüksek maliyetler ölçeklenebilirliği sınırlar; AB genişlemesi geride kalır.
2. Cruise (GM, Honda, SoftBank) : İlk olarak San Francisco’da 2020 yılında devreye alındı. Chevy Bolt tabanlı otonom araçlar kullanılıyor. Origin’i hedefliyor (pedal/direksiyon yok).
2023’deki kazadan (askıya alınmadan) önce 400’den fazla araç vardı. San Francisco, Austin, Houston, Dallas’ta işletiliyor.Kaliforniya yasağından sonra şu anda beklemede (kaza sonrası örtbas skandalı). GM, daha sıkı güvenlik protokolleriyle yeniden piyasaya sürmeyi planlıyor.
3. Tesla (Tam Otonom “Robotaxi”) : 2024’te tanıtıldı, 2025-2026’da piyasaya sürülmesi planlanıyor. “Denetlenmeyen” FSD (Seviye 3→4), Cybertruck tabanlı “Cybercab.” Tesla’nın 1 milyondan fazla FSD özellikli arabası veri toplayıcı görevi görüyor. Musk, Tesla filosu aracılığıyla küresel ölçeklenebilirlik vaat ediyor. Muhtemelen önce ABD, sonra Çin/Avrupa (FSD onayı bekleniyor).
4. Yandex (Rusya) / Motional (Hyundai-Aptiv) : Moskova, Innopolis’te faaliyet gösteriyor (AV ünitesini 2022’de Uber’e sattı. Las Vegas, Singapur (Lyft ortaklığı aracılığıyla). Yandex, WeRide’ın L4 (Nissan destekli) Özel L4 (Alphabet) GM Bolt/Origin L4 FSD (L2→L3) kullanıyor.
Çinli AV’ler (Baidu, Pony.ai) fiyatta herkesi alt edebilir ancak jeopolitik engellerle karşı karşıya kalabilir.
Kaynak : 