Türkiye önemli bir su sorunuyla boğuşuyor: 240 gölden 186’sı sadece 60 yıl içinde yok oldu. Süregelen bu çevresel baskı, yerel küçük ve orta ölçekli çiftçiler arasında yeniliklere yol açmıştır. Ülkenin pirinç ambarı olan Gönen’de, Gökmen ailesi ve çeltik üretiminde deneyimli Hüseyin Armağan gibi çiftçiler, hem su kıtlığına hem de operasyonel verimsizliğe çözüm bulmak amacıyla tarım dronlarını benimsiyor.
Yine de kuraklık yapbozun sadece bir parçası. Özellikle pirinç tarımı uç noktalar arasında gidip geliyor: maliyetli sulama dönemleri ve ani yağmurlar tarlaları traktörler için çok çamurlu bırakabilirken, genel su kıtlığı verimi tehdit ediyor. Recep Gökmen şöyle açıklıyor:
“Tarla ıslak olduğunda, zemin kuruyana kadar traktörler tarlaya erişemiyor,”
Bu bazen on beş güne kadar beklemek, kritik ilaçlama aralıklarını kaçırmak ve verimliliği kaybetmek anlamına geliyordu.
Ailesinin 30 yıllık mirası olan 110 hektarlık pirinç tarlalarını yöneten Armağan, başka hayal kırıklıklarını da hatırlıyor:
“Geleneksel yöntemlerde, uygulamalar üst üste geldiğinde mahsulün bir kısmı yanıyor ya da zarar görüyordu.”
Ağır makineler sık sık fideleri eziyor, kimyasallar sürüklenme nedeniyle ziyan oluyor ve her sezon yeterli sayıda kalifiye el bulmak sürekli bir mücadele gerektiriyordu.
Bu arada Türkiye’nin tarım sektörü, kuraklık ve iklim değişikliği etkisini artırsa da ülkedeki suyun yaklaşık %70’ini tüketiyor. Artan enerji ve girdi maliyetlerinin yanı sıra öngörülemeyen piyasa fiyatlarının da etkisiyle, küçük üreticiler son derece dar kâr marjlarıyla karşı karşıya kalıyor. Tüm bu baskılar yerel çiftçileri geleneksel yöntemleri yeniden gözden geçirmeye ve yeni çözümler aramaya itmiştir.
İşte bu noktada XAG P100 Pro devreye giriyor; hassas püskürtme, gübre serpme ve tohumlama yapabilen tamamen otonom bir tarım drone’u. Katlanabilir tasarımı, 50 kilogramlık taşıma kapasitesi ve basit akıllı telefon kontrolleriyle drone, tarlalardaki günlük yaşamı dönüştürdü.
Gökmenler için insansız hava araçlarına geçiş büyük bir değişime işaret ediyordu. Yıllarca ekim ve tarla işlerini elle ve traktörle yöneten Recep, yavaş yavaş dizginleri drone teknolojisini tereddütsüz benimseyen oğlu Özgür’e devretti.
“Ayarları yapıyorum ve uçarken hiçbir müdahaleye gerek kalmadan işini yapıyor. Ve püskürtme bittiğinde, tam olarak kalktığı yere iniyor”
diyor Özgür. Bu iş akışı değişimi, yorucu gece mesailerine ve yoğun dönemlerde mevsimlik işgücü arayışına son verdi.
Armağan, arazinin büyüklüğü ya da eğimi ne olursa olsun, eskiden günler süren işlerin artık saatler içinde bittiğini paylaşıyor. XAG drone, elektrik hatlarının altında ve engebeli zemin üzerinde güvenle uçabilir. “Önceden yağmur yağdığında bir hafta ya da daha uzun süre tarlaya giremiyorduk. Şimdi, sadece bir veya iki gün sonra, drone tam olarak doğru miktarları, tam da ihtiyaç duyulan yere uygulayabilir. Artık zaman ya da kaynak israf etmiyoruz,” diye belirtiyor.
Kaynak tasarrufu anında ve önemli ölçüde sağlanmıştır. Geleneksel traktör püskürtücüleriyle tek bir dekarda (1 dekar 0,1 hektara eşittir) su kullanımı 40 litreye kadar çıkarken, şimdi drone sadece 1 ila 5 litreye ihtiyaç duyuyor. Pestisit kullanımı neredeyse yarı yarıya azaltılarak dekar başına 100 gramdan sadece 40 ila 60 grama düşürülürken, mahsulün korunması ve verimi korunmakta ve hatta iyileştirilmektedir. Gübre ve tohum hassas bir şekilde serpilir, böylece daha önce kenarlarda veya rüzgarın sürüklemesi nedeniyle meydana gelen atık ve kayıplar önlenir.
İşgücü talepleri de daralmıştır. Her iki aile de bir zamanlar kiralık işçilere ve uzun çalışma saatlerine bel bağlarken, aynı alanlar artık sadece bir veya iki deneyimli operatöre ihtiyaç duyuyor.
“Artık bu işte tüm işi iki kişi yapıyor”
Diyen Özgür, aile çiftliklerindeki değişen rollerin altını çiziyor. Yaşlı ve genç üyeler artık çok daha az fiziksel zorlanma ve saat baskısıyla işbirliği yapıyor.
Faydaları ekonominin ötesine geçiyor. Kimyasallara maruz kalma önemli ölçüde azaldı – artık duman bulutu içinde bir püskürtücünün arkasına binmek veya çamurlu zeminde koşmak yok. Ekinler daha sağlıklıdır, artık ezilme, gözden kaçan alanlar veya yanmış fideler yok. Armağan şöyle gözlemliyor:
“Basitçe daha az atık ve daha az hasar görüyorsunuz. Ve drone’un kapsama alanı her zaman aynı.”
Gönen gibi kırsal topluluklar için bu, daha iyi bir yaşam standardı ve tazelenen bir umut anlamına geliyor. Tarım, yüksek teknolojili araçlar ve artan karlılık sunduğundan, gençlerin şehir işleri için çiftçiliği bırakma olasılığı artık daha düşük. Tarlalar daha temiz ve verim artıyor; Armağan verimin yaklaşık yüzde 10 arttığını tahmin ediyor ki bu yüzlerce hektarlık bir alanda çalışırken önemli bir kazanç.
Hem Gökmenler hem de Armağan, XAG drone’lara geçmenin en iyi kararlarından biri olduğunu söylüyor. Tarım drone’ları sağlam, onarımı kolay ve güvenilir yerel desteğe sahip olduğundan çiftçilerin sürekli bakım sorunlarına değil üretime odaklanmalarını sağlıyor. Recep şunları söylüyor:
“İşçilik, yakıt ve diğer her şey açısından tarımda kazanırsınız,” diyor. “Bu bize güven veriyor: artık yok, eksik yok-her şey olması gerektiği yerde.”
Artan iklim, işgücü ve ekonomik zorlukların ortasında, bu hikayeler akıllı bir yatırımın bir bölge genelinde nasıl dalgalanabileceğini gösteriyor. Türk çiftçileri, nesillerdir edindikleri tarım bilgisini ileri teknolojiyle harmanlayarak her damla suya, her tahıla ve her çalışma saatine değer veren bir gelecek inşa ediyor.
Kaynak : 