2008 başında, 2007’ye damgasını vuran ürünleri anlatan bir makale yayınlamıştık[1]. 2008 bitiminde de, acaba bu yıla damgasını vuran neler vardı diye baktık. Yılın sonunda pazara çıkan “netbook” kavramının 2009 yılına damgasını vurmasını bekliyoruz ama bunun dışında 2008 yılında öne çıkan farklı bir ürün görülmedi. Bunun yerine bir takım eğilimler (trend) yükseldi ve bunlar 2008 yılında bol bol tartışıldı. İşte bakalım neler tartışıldı :
Mobil geniş bant ve akıllı telefonlar, IPTV ya da Telco TV, Sosyal networking, “cloud computing” , “internet neutrality” ve Internet çatısında yer alan bir açık 2008’in göze batan hikayeleri arasında oluşturulan listelerde en üst sıraları aldı.
Mobil Geniş Bant İnternet ve Akıllı Telefonlar
Akıllı telefonlar ve mobil geniş bant yeni bir şey değil. Global Telekom sektörü bu 2 tanımı birkaç yıldan beri biliyor, kullanıyor ve geliştiriyor. Ama 2008, akıllı telefonların cep telefonu altyapılarını değiştirmekte baskın hale geldiği bir yıl oldu. Mobil networklerin veri taşımak için kullanımı, nerdeyse ses taşınmasını geçmek üzere. Bu da Telekom firmaları ile mobil işletmecileri karşı karşıya getiren bir gelişme.
Ülkemizde bu kavramları 2009 yılında ağırlıklı konuşuyor olacağız. Çünkü 28 kasımda gerçekleşen 3G ihalesinde işler yolunda giderse, yılın 2.ci yarısında mobil geniş bant kullanabilir hale geleceğiz.
Mobil geniş bantın, ülkemizdeki DSL aboneliği üzerinde olumsuz etkisi olabilir mi? Bu konu, TTnet ve diğer ISS’lerin hizmet ve fiyatları kadar, mobil işletmecilerin verecekleri hizmetin kalitesi ve fiyatına da bağlı. Neler olduğunu gelecek yıl başında konuşuruz.
Akıllı telefon markalarına gelince; Blackberry, Nokia ve Samsungun modelleri , dokunmatik diğer telefonlar ve tabi ki iPhone ile hayatımızda zaten birkaç yıldır bulunuyorlar. Ama 2008’de akıllı telefon kavramının daha da geliştiği ve ülkemizde bugün 10 milyon civarı akıllı telefon bulunduğu biliniyor.
IPTV – Telco TV
Telekom firmalarının durumu mobil geniş bant ve akıllı telefonlarla sarsılacak dedik ama onların da elinde bir koz var. Bu da kablo, sabit hat ve uydu networkleri üzerinden sunulabilecek olan TV. 2008 yılında IPTV konusu dünyada daha çok konuşulmaya başlandı. Abonelikler için artık milyonlar kullanılmaya başlandı.
Ancak hala maliyetler hala yüksek, iş ve para kazanma modelleri, dolayısıyla karlılık yeni gelişiyor.
Türk Telekom da 2008 içinde kendi hazırlıklarını ve ihalelerini tamamladı. Gerçi yıl sonuna kadar sunabileceklerini belirtiyorlardı ama henüz bir ses yok. Bakalım 2009 içinde IPTV konusunda neler göreceğiz.
İnternetin Tarafsızlığı
İnternet tarafsızlığı, internetin herkes tarafından eşit kullanımı anlamına geliyor ve birkaç yıldır dünya çapında fazlasıyla tartışılıyor [2] ama bu tartışmalar 2008 yılında iyice ısındı ve bir anda patlayan video ve multi-medya trafiği yüzünden daha acil bir konu haline geldi.
Her ne kadar Internet servis sağlayıcıları ve dosya-paylaşım networkleri kendi aralarında bir çeşit ateşkes ortamına girseler de, Pekin Olmipiyatları meselenin sadece para olmadığını açıkça gösterdi.
Gerçi konunun başında, internetin kök sunucularının ABD’de olması tartışılıyordu. Şimdi konu, internetin her yerde özgür kullanımının tartışılması haline geldi.
Internet sansürleri hala devam ediyor ve konuşma özgürlüğünü savunanlar Çin’deki yasaların farklı uygulamaları ve örneğin büyük arama motorlarına kendilerine uygun içerik oluşturmalarını dikte etmelerini protesto ediyorlar.
Ekim ayında tartışılan konulardan birisi Skype’nin Çin versiyonunun filtrelendiği ve gönderilen mesajların kayıt edildiği şeklinde ortaya çıkınca epeyce ses çıkardı. Gerçi aynısını MSN de ülkemizde yapıyor[3].
Bu uygulamalar, global internet kullanıcıları tarafından tepki ile karşılaşıyor. Özetle, İnternetin tarafsızlığı ve özgürlüğü, 2008 yılında bütün dünyada en popüler konulardan birisi durumunda.
Ülkemizde durum nedir derseniz !! Ülkemiz “internet neutrality” konusunda ancak münferit sesler çıkarıyor. Toplu bir bilinç ve hareket yok.
Yazımızın burayı tıklayarak ulaşabileceğiniz 2.bölümünde sosyal networkleri, cloud computing’i ve bu yıl yaşadığımız önemli internet açığını anlatacağız.
[1] 2007 Yılına Damgasını Vuran Teknoloji Ürünleri
[2] ABD’de “Ellerini İnternetimden Çek” Tartışmaları
[3] MSN’de “Rahip” ve Bazı Diğer Kelimeler Sansürleniyor
Kaynak : 