Vodafone bugün dünyada 31 aralık itibariyle sona eren 3.çeyrek mali sonuçlarını açıkladı. Buna göre GSM devi, sterlin’in değerinin düşük olmasından da yararlanarak ve Hindistan sayesinde, 3.çeyrekte satışlarını % 6.8 arttırarak yıl bazında % 14 artışa ulaşmış oldu.
Vodafone’un 31 aralıkta sona eren 3.çeyrekteki dünya satışları 10.47 milyar pound (14.9 milyar $) olarak açıklandı. Önceki yıl aynı dönemde 9.16 milyar $ satış raporlanmıştı. Bu sonuçlar beklentilerin üzerine çıktı ve Londra borsasını rahatlattı.
Vodafone’un satışlarının yüksek gözükmesinin bir nedeninin, 2008 yılında Pound’un, Euro’ya karşı % 23 değer kaybetmesi olduğu belirtildi. Böylece Vodafone’un Avrupa’daki Euro satışları Pound’a çevrilince, satış rakamı yükselmiş olarak gözüküyor. Kur düşüklüğünden kaynaklanan bu rakamın 500 milyon pound olduğu belirtiliyor.
Ek olarak Hindistan’daki satışlar bir önceki çeyrekle karşılaştırıldığında “yavaş artıyor” olarak yorumlanda da % 37 artmış durumda. Bu artış şirketin bulunduğu 30 ülke içinde en yüksek oran olarak raporlanıyor.
Vodafone’dan yapılan açıklamada Essar’ın çeyrek gelirleri 674 milyon $ olarak verildi. Hindistan aynı zamanda 9,7 milyon abone artışının % 65’ini de sağladı. Ayrıca 141,3 milyar dakika olarak verilen toplam Vodafone konuşma süresinin % 45’ini Essar’ın sağladığı belirtiliyor.
Bunların dışında, Voafone’un Asya ve Afrika’da % 1 büyüdüğü ama Avrupa’daki satışların 2/3 oranında gerilediği belirtiliyor.
Vodafone’a Telsim Laneti mi?
Doğal olarak turk-internet.com okuyucularını Türkiye’deki durum ilgilendiriyor ve bu durumun pek de parlak olmadığı görülüyor. Raporda, 31 aralıkta biten 3 aylık dönemde 643.000 abone kaybı olduğu ve abone sayısının 16.72 milyona düştüğü bildiriliyor. Dünya’ya bakıldığında ise Vodafone abone sayısının son çeyrekte 9,5 milyon artarak 289 milyona ulaştığı açıklandı.
141,3 milyar dakika olarak raporlanan toplam Vodafone konuşma süresi içinde Türkiye’nin payı % 5 ve bu çeyrekte kullanım dakikalarında % 1,3’lük artış var. Yani bir önceki dönemde 7.028 milyar olan dakikalar, bu çeyrekte 7.122 milyar dakikaya yükselmiş durumda ama raporda Türkiye gelirlerinin % 14,5 gerilediği de belirtiliyor.
Bu rakamı anlamak açısından ARPU’lara (abone başına gelir) bakıldığında, faturalı abonelerde bir önceki çeyrekte 28.6 lira iken 3.çeyrekte 26.1 liraya, ön ödemeli abonelerde 12.3 lira iken 9.8 liraya ve toplamda 14.2 lira iken 11.6 liraya gerilediği görülüyor. Vodafone’un dünya açıklamasında, Türkiye hakkında
Afrika ve Orta Avrupa’daki organik gelir kaybının asıl nedeni Türkiye’deki performanstır.
denildi ve performans düşüklüğünün nedenleri olarak, sonlandırma ücretlerindeki düşüş, müşteri indirimleri, numara taşınabilirliğine bağlı yüksek abone kaybı ve tüketici bazındaki zayıflayan aktivite gibi nedenler sıralandı.
İşte, 1 ocak itibariyle göreve başlayan Serpil Timuray’ı böylesine bir tablo karşıladı. FMCG (hızlı tüketim malları) sektöründen gelen Timuray’ın, Vodafone’a satışları arttırması amacıyla atandığı düşünülüyor. Ancak sektördeki kişiler, Timuray’ın Telekom sektörü geçmişi olmaması nedeniyle işinin zor olduğunu görüşündeler. Şunları belirtenler var:
Daha önceki genel müdürlüğünün başarılı olmasına karşın, telekoma adaptasyonu ve iyi bir şekilde yönetmesi en az 2 yıl alır. Ama bu arada Avea hızla 2.ciliğe doğru yürüyor.
Diğer yandan bu sene sektör bir dönüm noktasından geçecek. 3G sadece GSM sektörü açısından değil, Türkiye’nin tüm telekom sektörü açısından önemli bir yol kavşağı yaratacak. Bu yıl ak-beyaz tam olarak ayrılacak.
Timuray’ın da telekom alanındaki tecrübesizliğinin farkında olduğu, 3 ay süreyle, hızlı bir eğitimden geçtiği ve Vodafone Genel Müdürü olarak ortalıkta dolaşmadığı görülüyor. Konuya yakın bir kaynak bize neden Timuray’ın işinin zor olduğunu şöyle anlattı :
Vodafone Türkiye’yi anlamayı beceremedi. Reklamlarına bakarsanız ordan da görebilirsiniz. Türkiye, Japonya gibidir. Kendisine has özellikleri vardır. Bunları anlamaya çalışmamak, bunun yerine mevcut yapıyı Vodafone’a benzetmeye çalışmak durumu kötüleştirmekten başka işe yaramıyor.
Şirketi önce 1 yıl kadar kendi haline bıraktılar. Fena gitmiyordu. Buna bakıp, ne yapsalar olabileceğini düşündüler ve bir sürü yabancı yönetici atadılar. Bunlar genellikle Türkiye’yi bilmeyen ve/veya Türkiye’yi anlamaya çalışmayan kişiler oldu. Üstelik bu yöneticilerin kalış süreleri de, Türkiye’yi anlamaya yetecek kadar uzun olamadı. Sonucu hep birlikte görüyoruz.
Mesela Vodafone reklamlarına bakın. Türkiye’yi anlamayan, mesela “yolda giderken müzisyen keşfeden” ya da “nuck” ile olumsuz mesajlar veren, ya da bugünlerde olduğu gibi 1998’lerden kalma “pencere esprileri” yapan reklamlar. Bunları kim takip ediyor? Bir tek düzgün kampanya gördük. “Geyik” kampanyası. O gençler arasında heyecan yaratmıştı.
Yine bir sektör uzmanı başka bir konuya da dikkat çekilmesi gerektiğini söyledi
Türkiye gibi bir ülkede başarılı olmanın bir sırrı da tüketiciye doğrudan dokunan noktalar olan bayi örgütündedir. Türk insanının beklentileri ve değer yargıları farklıdır. Bunu en iyi yöneteceğiniz alan bayi örgütünüzdür. Telsim döneminden bu yana şirkette etkili ve doğru bir kanal yönetimi sergilenememiştir. Rakibin başarısında bunun da büyük rolü olduğunu tartışmaya gerek yok sanırım.
Bu arada Telsim demişken, sektörde dolaşan bir şehir efsanesini de dillendirelim. Buna espri mi, rivayet mi desek bilemedik ama diyorlar ki, “Vodafone adını Telsim’e çevirmeyi düşünüyor”. Ama espri olmayan başka bir duyum daha var. O da Timuray’ın elemanların % 20’sini işten çıkarma kararı aldığı şeklinde. Buna da sektörde şöyle bir yorum yapılıyor :
İşleri kötüleştirmekten başka bir şeye yaramaz. Vodafone’u 18 milyon aboneye taşıyan kişiler bunlar. Bunları kaybetmekle, Vodafone kendi kan kaybını arttırmayı da garantilemiş olacak.
“Vodafone’u 18 milyon aboneye taşıyan çalışanlar, abone sayısının 16 milyona düşmesinin cezasını çekecek” izlenimi alınıyor. Oysa, çalışanların % 20’sini işten çıkartmak yerine, asıl sorumluların bulunması lazım. Son bir senede görev yapan ve çalışanları doğru yönlendiremiyen yöneticilere yönelik tedbir alınması daha doğru olur diye düşünüyorum.
İşten çıkarma yapılması, Vodafone’un son bir yıl içinde zedelenen imajını daha da zorlayacaktır sanıyorum.
Ama yeni genel müdürün stratejisinin ne olacağı önemli. Hep birlikte izliyoruz.
Vodafone’da Tasarruf Planı
Diğer yandan işten çıkarmaları tek düşünen Türkiye Vodafone değil. Vodafone Başkanı Vittorio Colao mart 2011’e kadar masrafları 1 milyar pound azaltma planında başarıyla devam ettiklerini belirtiyor ve “eleman çıkartma”yı da telafuz ediyor ama tam rakam vermiyor.
Vodafone, Avrupa’daki doymuş pazarı telafi etmek için son 2 yılda yeni şirket alımları yaptı. Bunları 2006 sonunda 4.55 milyar $’a Türkiye’de Telsim, mayıs 2007’de 10.7 milyar $ karşılığında Hindistan’da Essar Hutchinson’ın % 52 hissesi ve Ghana olarak sıralayabiliriz.
Hindistan sonuçlarının parlak olduğu belirtiliyor ama şirketin bu satın alma nedeniyle Hindistan’da 2 milyar $’lık bir vergi sorunu bulunuyor. Mahkemeye taşınan sorunun, temyizden de iyi bir sonuç getirmediği görülüyor.
Kaynak : 