Bybit TR, Türkiye’de sektöre katkı sunmak için blok zinciri ve Web3’teki son trendleri ele aldığı seride bu hafta “Yatırım Getirisi (ROI) Nasıl Hesaplanır?” konusuna yer veriyor.
Yatırım getirisi (ROI), bir yatırımın performansını ölçmek için kullanılan bir yöntemdir. Aynı zamanda farklı yatırımların birbiriyle karşılaştırılmasında da kullanılabilir.
ROI’nin hesaplanmasının birçok yolu vardır, ancak en basit haliyle ROI, yapılan yatırımın kazanç veya kaybının başlangıç maliyetine göre ölçülmesidir. Başka bir deyişle, yatırımın ne kadar kârlı olduğunu gösterir. Pozitif bir ROI kâr anlamına gelirken, negatif ROI zarar demektir.
Üstelik ROI sadece alım satım ya da yatırım için değil, her türlü iş veya satın alma kararı için de kullanılabilir. Diyelim ki bir restoran açmayı ya da satın almayı düşünüyorsunuz. İlk adımda tüm giderlerinizi ve beklenen gelirlerinizi hesaplayarak bir ROI tahmini yapmanız mantıklı olacaktır. Eğer tahmin edilen sonuç pozitif ROI gösteriyorsa, bu işin finansal açıdan mantıklı olabileceğine işaret eder.
ROI aynı zamanda geçmişte yapılmış işlemleri değerlendirmek için de kullanılabilir. Örneğin, 200.000 dolara eski model lüks bir araba aldığınızı düşünelim. İki yıl boyunca bu arabayı kullandınız ve bakım, vergi vb. için 50.000 dolar harcadınız. Ardından, piyasada fiyatlar yükseldi ve arabanızı 300.000 dolara satma imkanı doğdu. Hem iki yıl boyunca arabanın keyfini sürdünüz hem de yatırımınızdan ciddi bir getiri elde ettiniz. Peki bu getiri tam olarak ne kadar?
ROI Nasıl Hesaplanır?
Formül oldukça basittir: ROI = (Mevcut Değer – Başlangıç Maliyeti) / Başlangıç Maliyeti
Araba örneğine dönelim: ROI = (300.000 – 200.000) / 200.000 = 0,5
Sonuç 0,5 yani yüzde 50’lik bir kazanç demektir. Ancak burada giderleri hesaba katmadık. İki yılda yaptığınız 50.000 dolarlık harcamayı da ekleyelim: 300.000 – 50.000 = 250.000
Artık yeni değer üzerinden ROI hesaplayabiliriz: ROI = (250.000 – 200.000) / 200.000 = 0,25
Sonuç 0,25 yani yüzde 25’tir. Başlangıç yatırımınız olan 200.000 doları ROI oranıyla (yüzde 25) çarptığınızda net kârı bulabilirsiniz: 200.000 x 0,25 = 50.000 dolar. Bu durumda net kazancınız 50.000 dolar olur.
ROI’nin Kısıtlamaları
ROI, kolay anlaşılır ve evrensel bir kârlılık göstergesi olsa da bazı kısıtlamaları vardır. Bunların başında zaman faktörünü dikkate almaması gelir. Zaman, yatırım kararlarında son derece önemli bir unsurdur. Örneğin yüzde 50 ROI bir yıl içinde elde ediliyorsa oldukça güçlü bir getiri sayılabilir. Ancak aynı oran beş yılın sonunda elde ediliyorsa, o kadar cazip olmayabilir. Bu yüzden “yıllık ROI” kavramı da sıkça kullanılır.
Ayrıca ROI, likidite ya da güvenlik gibi başka unsurları da hesaba katmaz. Daha yüksek ROI her zaman daha iyi yatırım anlamına gelmez. Örneğin, yüksek ROI vadeden bir yatırımın alıcı bulması zor olabilir ya da nakde çevrilmesi uzun sürebilir.
Bunun yanında risk faktörü de önemlidir. Bir yatırımın potansiyel ROI’si yüksek olabilir, ancak aynı zamanda yatırımın sıfıra gitme veya fonlara erişilemez hale gelme ihtimali varsa, bu yüksek ROI fazla anlam ifade etmez. Risk çok yüksekse, potansiyel kazanç ne kadar cazip görünse de yatırımın tamamını kaybetme ihtimali ciddi bir dezavantajdır.
Dolayısıyla yalnızca ROI’ye bakmak, yatırımın güvenliği hakkında yeterli bilgi vermez. Daha doğru bir değerlendirme için risk/ödül oranı gibi ek metrikler kullanmak gerekir. Ayrıca bazı yatırım analistleri nakit akışı, faiz oranları, sermaye kazanç vergileri, özsermaye kârlılığı (ROE) gibi başka faktörleri de dikkate alır.
Sonuç
ROI, yatırımcıların daha bilinçli kararlar almasına yardımcı olan temel bir hesaplama yöntemidir. Her ne kadar tek başına yeterli olmasa da, farklı yatırımlar arasında hızlı bir karşılaştırma yapmayı mümkün kılar.
Ancak unutulmamalıdır ki ROI yalnızca başlangıç noktasıdır. Nihai kararı verirken fırsat maliyeti, risk/ödül oranı ve diğer finansal göstergeler de göz önünde bulundurulmalıdır.
Kaynak : 