Röportajın ilk bölümünü Taha Yücel : RTÜK ile BTK Arasındaki Sınırı, İletişimin Bireysel-Genel Olması Çiziyor – 1 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Ülkemizde 10 yıldır sayısal yayıncılık konuşuluyor. Gelişen telekomünikasyon olanakları nedeniyle farklılaşan teknolojiler çerçevesinde bu yayıncılığın başlatılması hem tüketici hem de yayıncı tarafından rahatlık sağlayacak ama ülkemizin klasik TV ve radyo yayıncılarının, yeni gelişmelere şüpheyle baktıkları ve alışkanlıklarını sürdürmek istedikleri görülüyor. Konuyu bir de RTÜK tarafından dinlemek istedik. Üst kurul üyesi Taha Yücel’e, sayısal yayıncılığın önünü açacak yeni kanunla ilgili gelişmeleri sorduk :
turk-internet.com : Sayısal Yayıncılık bugüne kadar mevcut kanunla nasıl yönetildi?
Taha Yücel : Genel hükümlerden yönetilmeye çalışılıyor. Bu çerçevede TRT ve özel yayıncıların katılımı ile 2006 yılı Şubat ayında İstanbul’da sayısal karasal test yayınları başlatıldı ancak çeşitli hukuki problemler nedeniyle bu test yayınları analog-sayısal paralel yayın aşamasına geçirilemedi. Ayrıca mevcut kanun çerçevesinde çıkarılan frekans kullanım bedeli yönetmeliğinin de Danıştay tarafından yürütmesi durduruldu ve alınan frekans bedelleri yayıncılara iade edildi. Frekans kullanım bedeli alınamadığından karasal ortamda kalıcı bir düzenleme yapma imkanı da ortadan kalkmış oldu. Ayrıca bugünkü kanunla sayısal karasal yayıncılığı kalıcı olarak düzenlemek ve sayısal karasal ortamda lisans vermek mümkün değil. Çünkü mevcut kanunun karasal frekans tahsis maddeleri ve lisanslama prosedürleri analog yayın dikkate alınarak yazılmış durumda. Elektronik Haberleşme Kanununda yapılan son değişiklikler de RTÜK kanununda frekans planlama ve tahsis yönünden değişiklik yapmayı zorunlu kılıyor.
ITU bünyesinde organize edilen RRC06 bölgesel radyokomünikasyon konferansı ile ülkemizin de içinde bulunduğu bölgede karasal sayısal yayınlar için kullanılacak frekanslar dağıtılmış oldu. Ancak sayısal karasal yayıncılığa başlayamadığımız için ülkemizin hakkı olan bu frekansları sayısal yayıncılık için kullanamıyoruz.
Turk-internet.com : Kanun başka nasıl yenilikler getiriyor?
Taha Yücel : Kanun değişikliği sayesinde en önemli kazanım karasal ortamda frekans tahsislerinin ve lisanslamanın yapılması olacak. Karasal yayın ortamının düzenlenmesi ile analogdan sayısal yayına geçiş ve boşalan frekansların HDTV, DVB-H ve ilave hizmetler için kullanımı mümkün olacak. Ayrıca kanun değişikliği ile medya sektöründe AB’ne uyum tam olarak sağlanmış olacak ve medya-iletişim faslı kapatılacak. AB mevzuatında radyo ve televizyon yayıncılığı, görsel ve işitsel medya hizmetleri olarak düzenleniyor ve yayınların ticari yönü öne çıkıyor.
Müeyyide sisteminde yayın durdurma kalkıyor. “Gelir getirici yayın yasağı” denilen reklamsız yayın müeyyidesi getiriyor. Bu da ihlal yapıldığında izleyici zarar görmeyecek, yayıncı kuruluş zarar görecek ve gelirini engellememek için ihlal yapmamaya çalışacak anlamına geliyor. Ayrıca müeyyide sisteminde eksik olan zaman aşımı konusu düzenleniyor.
RTÜK ile BTK’nun görevleri birbirine girmişti. İki düzenleyici kurumun görev ve yetki alanları netleştirilmiş olacak. Paket halinde sunulan hizmetlerin hangi aşamasında RTÜK, hangi aşamasında BTK sorumlu daha açık ortaya konuluyor. Multiplex işletmecisi ve verici işletim şirketi tarif ediliyor. Bu yayıncı aynı anda telekom servisi de verirse (yakınsama), yani hem radyo televizyon yayın işletmeciliği, hem de telekomünikasyon hizmeti sunarsa, telekomünikasyon tarafına BTK lisans veriyor. Yayıncılık tarafına da RTÜK.
Turk-internet.com : Bir süredir birleşme konuşuluyor[2]. O konuda ne diyeceksiniz?
Taha Yücel : Telekomünikasyon sektörü ile medya sektörü birbirine yakınlaşıyor. Bu iki sektörü iletişim düzenleme kurulu mantığı ile tek bir kurumla düzenleyen örnekler var. Amerika da FCC ya da İngiltere’de Ofcom – en son da Kore’de KCC yakınsamış düzenleyici kurumların başarılı örneklerinden. Ben şahsen 2 kurumun aynı çatı altında olabileceğini düşünüyorum. Ama şu anda Türkiye’de bunun önünde Anayasal engel var. Çünkü RTÜK diğer düzenleyici kurumlardan farklı olarak kuruluşu Anayasada düzenlenmiş bir kurum ve kurul üyeleri TBMM tarafından seçiliyor. Ama Anayasa değişikliği yapılarak pekala tek bir düzenleyici kurum oluşturulabilir. Bu sayede yakınsayan sektörler daha etkin ve verimli olarak düzenlenebilir ve bürokratik karmaşa azalmış olur.
Turk-internet.com : Peki kanun ne zaman görüşülecek?
Taha Yücel : AB görüşmeleri çerçevesinde medya ve iletişim faslı açılmış durumda. Bu faslın kapatılması için 2009 yılı sonuna kadar RTÜK kanununda AB mevzuatına uyumlaştırma ve sayısal yayına geçiş düzenlemesinin yapılması gerekiyor. Baş Müzakereci Devlet Bakanı sayın Egemen Bağış da bu konuyla yakından ilgileniyor. Kanunun mayıs gibi meclis gündemine gelmesi planlanıyor.
Röportajın devamını Taha Yücel : Anten A.Ş., Danıştay Kararı Nedeniyle Çalışamayınca, Kendini Feshetti – 3 başlığı altında okuyabilirsiniz.
[2] RTÜK ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (eski TK) Birleşiyor mu?
Kaynak : 