Avrupa’nın en önemli yarı iletken makineleri üretim şirketi ASML’nin CEO’su, Avrupa Birliği’nin iddialı yeni teknoloji egemenliği gündemine destek verirken, aynı zamanda aşırı müdahalenin başarısını baltalayabileceği konusunda da uyardı.
ASML CEO’su Christophe Fouquet, Avrupa Komisyonu’nun yeni açıkladığı ve Avrupa’nın yabancı teknolojilere bağımlılığını azaltmayı ve kıtanın yarı iletkenler, bulut altyapısı, yapay zeka ve kritik dijital sistemlerdeki konumunu güçlendirmeyi amaçlayan “Teknoloji Egemenliği” paketinin çoğu unsurunu memnuniyetle karşıladığını belirtti. Bununla birlikte, e devlet yardımı alan stratejik teknoloji projelerinin yönlendirilmesinde veya denetlenmesinde, devlete daha aktif bir rol verecek öneriler konusunda endişelerini dile getirdi.
Avrupa Daha Fazla Teknolojik Bağımsızlık İstiyor
Avrupa Komisyonu’nun girişimi, blok tarafından yıllardır sunulan en önemli sanayi politikası paketlerinden biridir. Bu paket, Avrupa teknoloji liderlerini güçlendirmeyi, Avrupa yapımı çipler ve bulut hizmetlerine olan talebi artırmayı ve ABD ve Asya tedarikçilerine olan bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor. Paket, ABD ve Çin’den gelen artan teknolojik rekabete Avrupa’nın cevabı olarak geniş çapta görülüyor.
AB, yarı iletken üretim ekipmanlarında ASML gibi küresel liderlere ev sahipliği yapmaya devam ederken, baskın Amerikan ve Asya teknoloji firmalarının birçoğuna eşdeğer şirketlerden yoksun. Avrupa’da Nvidia benzeri bir yapay zeka çip devi, TSMC ölçeğinde gelişmiş çip üreticisi ve Amazon, Microsoft veya Google ile karşılaştırılabilir hiper ölçekli bulut sağlayıcıları yok.
Fouquet: Sektör Öncülük Etsin
Fouquet’nin genel stratejiye desteği açıktı. Ancak stratejik projelerin hükümet planlamasından ziyade sektör ihtiyaçlarından doğması gerektiğini savundu. Birçok Avrupalı teknoloji yöneticisiyle yankı bulabilecek yorumlarında Fouquet, aşırı denetimin ek bürokrasi yaratma ve inovasyonu yavaşlatma riskini taşıdığı konusunda uyardı. ASML yöneticisine göre, şirketler genellikle kamu kurumlarından daha iyi konumda olup ticari olarak uygulanabilir projeleri belirleme ve hızla değişen pazar gereksinimlerini anlama konusunda daha avantajlıdır.
Bu açıklamalar, Avrupa Komisyonu’nun yeni egemenlik gündemine önde gelen bir Avrupa teknoloji şirketinden gelen ilk önemli yanıtlardan birini temsil ediyor.
Fouquet’nin yorumları, Avrupa genelinde şu anda gelişmekte olan bir tartışmayı yansıtıyor. Az sayıda iş lideri, daha fazla teknolojik egemenliğe duyulan ihtiyacı tartışıyor. Son aylarda, ASML, Airbus, Ericsson, Nokia, Siemens, SAP ve yapay zeka girişimi Mistral’in yöneticileri de dahil olmak üzere birçok önde gelen Avrupalı CEO, Avrupa’nın rekabet gücünü artırmak ve ABD ve Çin ile olan teknoloji açığını kapatmak için daha güçlü önlemler alınması çağrısında bulundu. Ayrıca, politika yapıcıları düzenlemeleri basitleştirmeye ve inovasyon ve yatırım için daha cazip bir ortam yaratmaya çağırdılar.
Anlaşmazlık, bu hedefe nasıl ulaşılması gerektiği konusunda yatıyor. Bir taraf, Avrupa’nın daha güçlü endüstriyel planlamaya, devlet desteğine ve koordineli stratejik yatırımlara ihtiyacı olduğunu savunuyor. Bir başka görüşe göre ise hükümetler, özel şirketlerin sermayenin nerede ve nasıl kullanılacağına karar vermesine izin verirken, elverişli koşullar yaratmaya odaklanmalıdır.
ASML Faktörü
Fouquet’nin görüşleri, ASML’nin küresel yarı iletken ekosisteminde benzersiz bir konumda olması nedeniyle özellikle önem taşıyor.
Hollandalı şirket, en gelişmiş yarı iletkenlerin üretimi için gerekli olan son derece gelişmiş makineler olan aşırı ultraviyole (EUV) litografi sistemlerinin dünyadaki tek üreticisidir. ASML ekipmanı olmadan, TSMC, Samsung ve Intel gibi şirketler tarafından üretilen en ileri teknoloji çipler mümkün olmazdı.
Aouquet’nin vurguladığı tartışma, yarı iletkenlerin ötesine geçiyor. Bu, Avrupa’nın yapay zeka çağında rekabet etmeye çalışırken karşı karşıya kaldığı temel bir soruyu yansıtıyor:
Teknolojik egemenlik, hükümet tarafından yönlendirilen stratejik planlama yoluyla mı, yoksa hedefli kamu politikalarıyla desteklenen piyasa odaklı inovasyon yoluyla mı inşa edilmelidir?
Avrupa, teknolojik etkisini yeniden kazanma ihtiyacı konusunda giderek daha fazla birleşiyor gibi görünüyor. Şimdi asıl zorluk, birçok sektör liderinin küresel teknoloji yarışının hızlandığı bir anda inovasyonu yavaşlatabileceğinden korktuğu bürokrasiyi yaratmadan bu hedefe ulaşılıp ulaşılamayacağını belirlemektir.



Kaynak : 