Google, çevrimiçi aramada yasadışı bir tekel oluşturduğuna karar veren ABD federal mahkeme kararına karşı resmen itirazda bulundu. Bu, dijital ekonomiyi yeniden şekillendirebilecek dönüm noktası niteliğinde bir rekabet hukuku kararı. Google, itirazın yanı sıra, davası temyiz sürecinden geçerken, özellikle arama verilerini rakiplerle paylaşma zorunluluğu gibi bazı çözümlerin durdurulmasını da talep etti.
İtiraz Edilen Karar
Ağustos 2024’te, ABD Bölge Yargıcı Amit Mehta, Google’ın hem “genel arama hizmetlerinde” hem de arama reklamcılığında tekel gücünü koruyarak federal rekabet hukukunu ihlal ettiğine karar verdi. Adalet Bakanlığı ve bir eyalet koalisyonu tarafından açılan dava, özellikle cihaz üreticileri ve tarayıcılarla yapılan varsayılan arama anlaşmaları olmak üzere, rakiplerin dağıtım kanallarına ve kullanıcı verilerine erişimini engelleyen dışlayıcı sözleşmelere odaklanmıştı.
Sorumluluk tespitinin ardından mahkeme, rekabeti yeniden sağlamayı amaçlayan bir dizi çözüm emri verdi; bunlar arasında Google’ın arama dizininin ve kullanıcı etkileşim verilerinin belirli bölümlerini rakipleriyle paylaşması da yer alıyordu. Yargıç, Google’ı Chrome veya Android gibi önemli varlıklarını satmaya zorlamaktan kaçındı.
Google’ın Talepleri
Google’ın temyiz başvurusu, alt mahkemenin emirlerinin her yönünü hedef almıyor, ancak özellikle temyiz süreci devam ederken şirketi önemli verileri rakipleriyle paylaşmaya zorlayacak çözümün uygulanmasının durdurulmasını (askıya alınmasını) talep ediyor. Google, veri paylaşım emrine şimdi uymanın, ticari sırların geri dönüşü olmayan bir şekilde ifşa edilmesine yol açabileceğini ve gizliliği ve yeniliği baltalayabileceğini, ayrıca veriler zaten teslim edilmişse temyizdeki herhangi bir zaferin anlamsız hale gelebileceğini savunuyor.
Önemli olan, Google’ın kararın diğer yönlerini -örneğin, münhasır arama sözleşmelerine ilişkin sınırlamaları- geciktirmeye çalışmamış olmasıdır. Bu temyiz ve erteleme talebinin üç pratik sonucu var :
- Tedbirlerin Etkinleşmesinde Gecikmeler: Mahkeme ertelemeyi kabul ederse, Yargıç Mehta tarafından emredilen tedbirler (özellikle veri paylaşımı) temyiz süreci devam ederken aylarca veya bir yıldan fazla gecikebilir. Büyük antitröst davalarındaki temyizler genellikle çözülmesi aylar sürer.
- Rekabet Planları Üzerinde Potansiyel Caydırıcı Etki: Gerekli veri paylaşımı gibi tedbirler, yeni ortaya çıkan veya daha küçük arama motoru rakiplerine ve yapay zeka platformlarına Google’ın yerleşik konumuna karşı rekabet etme şansı vermek için tasarlanmıştır. Bu gerekliliklerin ertelenmesi, herhangi bir rekabetçi girişi veya genişlemeyi (örneğin, yapay zeka arama motorları veya alternatif genel amaçlı arama ürünleri için) yavaşlatacaktır.
- Tam Temyiz Öncesinde Stratejik Konumlandırma: Google’ın insanların hizmetlerini gönüllü olarak seçtiği argümanı, daha geniş yasal stratejisinin altını çiziyor: tekel analizini, rakipleri dezavantajlı duruma düşüren dışlayıcı sözleşmelerden ziyade tüketici seçimi ve inovasyon rekabetine odaklanacak şekilde yeniden şekillendirmek. Temyiz mahkemesi bu çerçeveyi kabul ederse, temel sorumluluk bulgusunu zayıflatabilir.
Olası Sonuçlar
Her birinin farklı sonuçları olan çeşitli olası yargısal ve düzenleyici sonuçlar vardır:
1. Mahkeme Yürütmeyi Durdurur
Eğer temyiz mahkemesi (veya temyiz bekleyen bir bölge hakimi) veri paylaşımını ve diğer çözüm yollarını durdurmayı kabul ederse, Google uzun bir süre statükoyu koruyabilir. Bu fiili gecikme, temyiz süreci devam ederken şirketin mevcut operasyonel modelini -potansiyel olarak yıllarca- sağlam bırakacaktır.
2. Temyiz Mahkemesi Kararı Onaylar
Eğer temyiz mahkemesi alt mahkemenin sorumluluk ve çözüm yolları bulgularını onaylarsa, çözüm yolları muhtemelen değişikliklerle birlikte yürürlüğe girebilir. Bazı rekabet hukuku uzmanları, güçlü yaptırımların arama alanındaki rekabeti yeniden açabileceğini ve dijital reklamcılık dinamiklerini yeniden şekillendirebileceğini, potansiyel olarak rakiplere ve reklamverenlere fayda sağlayabileceğini savunmaktadır.
3. Temyiz Mahkemesi Kararı Daraltabilir
Mahkeme, Google’ın argümanlarının bazı kısımlarına (örneğin, rekabet dinamiklerinin bölge mahkemesinin bulduğundan daha güçlü olduğu) katılabilir ve çözüm yollarının kapsamını veya hatta tekel bulgusunun kendisini daraltabilir. Bu, antitröst kararının etkisini azaltabilir ve Google’ın işinde herhangi bir yapısal değişikliği sınırlayabilir.
4. Yüksek Mahkeme Müdahalesi
Davanın önemi ve dijital pazarlar ve antitröst hukuku üzerindeki etkileri göz önüne alındığında, gelecekte ABD Yüksek Mahkemesi’nin -ister usule ilişkin ister esaslı gerekçelerle- incelemesi mümkün olmaya devam etmektedir. Yüksek mahkeme kararı, ABD antitröst hukukunun platform ekonomilerine nasıl uygulandığı konusunda geniş kapsamlı sonuçlar doğuracaktır.
Davanın Ötesinde Daha Geniş Etkiler
ABD’nin Google’a karşı açtığı temyiz davası sadece bir şirketle ilgili değil; rekabet hukukunun platform hakimiyeti, dijital ekosistemler ve yapay zeka rekabetiyle nasıl kesiştiğine dair bir emsal teşkil edebilir. Avrupa ve diğer yerlerdeki düzenleyiciler, kendi rekabet çerçeveleri kapsamında Google ve diğer platformları zaten inceliyorlar. ABD temyizinin sonucu, küresel düzenleyici beklentileri ve uygulama stratejilerini etkileyebilir.
Kurumsal strateji açısından, güçlü çözümlerin geciktirilmesi veya sorumluluk kararının iptal edilmesi, Google için temel iş avantajlarını koruyarak büyük bir kazanım olacaktır. Tersine, kararın kesin olarak onaylanması ve çözümlerin uygulanması, diğer sektörlerde ve diğer Büyük Teknoloji firmalarına karşı rekabet hukuku uygulamasını cesaretlendirebilir.
Sonuç olarak: Google’ın temyizi ve çözümlerin durdurulması talebi, zaten yüksek riskli bir hukuk mücadelesini, dijital rekabet, platform yönetimi ve düzenleyici güç açısından derin etkileri olan uzun süreli bir hesaplaşmaya dönüştürüyor. Eğer bu talep kabul edilirse, en acil etki, arama ve ilgili pazarlarda rekabeti eşitlemeyi amaçlayan mahkeme kararıyla zorunlu kılınan değişikliklerin uygulanmasında potansiyel olarak çok yıllık bir gecikme olacaktır.
Kaynak : 