BTK tarafından 2009 yılında üç aylık dönemlerde yayınlanmaya başlanan Pazar verileri raporları, sektörümüzde önemli bir eksikliği giderdi. Bu raporlardaki verilere dayanarak sektör içerisindeki değişiklikler ve yönelimler daha sağlıklı izlenebiliyor.
Aşağıdaki yorumlar BTK 2008 Faaliyet Raporu, 2009 Birinci, ikinci ve üçüncü Çeyrek Pazar verileri raporları ile TT ve GSM işletmecileri finansal tabloları esas alınarak yapılmıştır.
- Yeni Elektronik Haberleşme Kanunu ile yetkilendirme işlemi kolaylaştırıldı ve ücretsiz bildirim usulu getirildi. Bunun sonucu olarak firmaların kayıt altına girdikleri gözleniyor. 2008 sonunda 259 olan yetkilendirme sayısının, 2009 üçüncü çeyreğinde 347’ye ulaştığı gözleniyor.
- Gelir/Yatırım oranı dikkate alındığında, Alternatif işletmecilerin oransal olarak TT’den daha fazla yatırım yaptıkları gözleniyor. Bu durum, TT tarafından dile getirilen alternatif işletmeciler yatırım yapmıyor söyleminin gerçekte doğru olmadığını göstermesi bakımından önem taşıyor. Bu verilere göre alternatif işletmeciler oransal olarak TT’ye göre üç kat fazla yatırım yapıyorlar.
- GSM pazarında uygulanmakta olan sınırsız tarifelerin Pazar payları dengelerinin değişmesine ve trafik artışını getirmesine karşılık pazarı gelirler açısından aynı oranda büyütmemekte olduğu görülüyor.
- Mobil Numara Taşınabilirliği ile toplam 7,5 milyon GSM abonesinin numarasını değiştirdiği ve tüketiciye büyük kolaylık sağlandığı ancak aynı kolaylığın Sabit Telefon aboneleri için sağlanmadığı görülüyor.
- Türk Telekom tarife paketleri kullanıcı sayılarında önemli değişiklik gözleniyor. 2008 sonunda %96 olan Hesaplı+Standart/Toplam abone oranının 2009 3. çeyrekte %87’ye düştüğü, Jettvel Jettfon gibi tarifelerin payını hızla arttırdığı görülüyor.
- 2. ve 3. çeyrek arasındaki 200.000 sabit telefon abone kaybının tamamının Standarthat abonesi olduğu, Hesaplıhat abone sayısında azalma olmadığı gözleniyor. Buna göre internet abonelerinin mecburen Hesaplıhat’ta kaldığı, yalın ADSL’in çıkması halinde bunların büyük kısmının yalın ADSL’e geçebilecekleri yorumu yapılabilir.
- Sabit Şebekede ve mobil şebekelerde şebeke içi aramaların oranı hala çok yüksek (sabitte %86,3, mobilde %73,6) Mobilde son dokuz ayda şebeke içi görüşmelerde 18 puanlık düşüş olmuş (2008 sonunda %91), BTK’nın şebeke içi görüşmelerin arabağlantı ücretlerinden daha düşük olamayacağına yönelik kararının veya sınırsız tarifelerin etkisi sonucu olabilir.
- ADSL’in artış hızının durduğu ve altı milyonda sabitlendiği görülüyor.
- Yeni işletmecilerin genişband pazarındaki payları (%6,6) çok yavaş yükseliyor (dokuz ayda 1 puan). Rekabetin geliştirilmesi için etkili önlemlerin alınması gerekiyor.
- Genişband erişiminde Al-Sat yöntemi artık kullanılmıyor Tüm işletmeciler Veri Akış Erişimine geçmiş durumda. Yerel Ağın Paylaşıma Açılması uygulaması çok yavaş gelişiyor. Uygulamanın başladığı 2005 yılından bu yana sadece 14.259 hat paylaşıma açılmış durumda. Bu konuda etkili önlem alınması gerekiyor.
- Sabit telefon trafiği hızla ve kararlı olarak azalıyor. Toplam Trafiğin içerisindeki sabit telefon trafiğin payı 2008 1. çeyrekte %34,1 iken 2009 3. çeyrekte %15,2’e düşmüş durumda. Bir buçuk yıl içerisinde yarıdan fazla düşüş var. Düşüşün bu kadar büyük görünmesinin sebebinin, mobil trafikteki büyük artış olduğu anlaşılmaktadır . Sabit telefon trafiğinin bir buçuk yıl içerisindeki gerçek düşüş olanı %30’dur.
- Türk Telekom’un 2008 3. çeyrek ve 2009 3. çeyrek arasında 863.000 telefon abonesi kaybı olmuş, aynı dönemde ADSL abone sayısı 441.000 artmıştır. Telefon trafik miktarında 4.025 milyon dakika düşüş olmasına rağmen, söz konusu dönemlerde elde ettiği gelir aynı kalmıştır. Bu dönemde Telefon gelir kaybını ADSL gelir artışından telafi etmiş gibi görünmektedir. 2009’da ADSL abone sayısı artmadığına ve telefon abone sayısı azalmaya devam ettiğine göre Türk Telekom önümüzdeki dönemlerde farklı bir anlayışa ve iş yapış şekline geçmek zorunda kalacak gibi görünüyor.
Kaynak : 