2010 yılına girişte, Sabit Telefon tarafındaki işletmecilerin 2009 yılında neler yaptığını değerlendirelim istedik. Bu konuda Telkoder Başkanı Yusuf Ata Arıak ile bir söyleşi yaptık.
Turk-internet.com: Yusuf Bey, 2010 yılındayız. TELKODER Başkanı olarak sizin 2009 yılını nasıl geçirdiğinizi merak ediyoruz. Alternatif işletmecilerin 2009 yılında çok fazla sesleri çıkmadı gibi geliyor bize. Ne yaptılar?
Yusuf Ata Arıak: 2010 yılı tabii bir taraftan 2009 yılının hesabının görüleceği bir yıl, bir taraftan da 10 yıllık serbestleşme sürecinin de hesabını görmemiz gereken bir yıl. Çünkü biliyorsunuz 2000 yılında serbestleşmeyle ilgili kanunlar çıkartıldı ve BTK -eski adıyla Telekomünikasyon Kurulu- da o zaman kuruldu. Önümüzdeki günlerde bu 10 yıl ile ilgili de görüşlerimizi söyleyeceğiz ama 2009 ile ilgili değerlendirme yaparsak şunu söyleyebilirim: yeni haberleşme kanununun çıkmasının ertesi yılıdır 2009.
Turk-internet.com: Yeni kanun 2008’in hemen sonunda çıktı.
Yusuf Ata Arıak: Evet. Bu kanunla birlikte olumlu bazı gelişmeler oldu. Mesela artık lisans alma işleri, ruhsat alma işleri kolaylaştı. Tabii dolayısıyla birçok firma kullansa da kullanmasa da, bedeli olmadığı için bunları aldı. Bu bürokratik engellerin kalkması iyi bir şey. Onun yanı sıra, sektörle ilgili bilgilerin düzenli olarak BTK tarafından her üç ayda bir yayımlanması süreci başladı. Bu da hepimizin önünü görmesi bakımından önemli oldu. Aynı rakam bazında konuşma şansı verdi bütün kesimlere. İnternetten alınan vergilerin düşürüldüğü bir yıl oldu, o bakımdan olumlu bir yıl oldu.
Ama genel olarak ekonomik krizin etkilerini gördüğümüz bir yıl da oldu. Bizdeki hesaplara göre 23,5 milyar liralık 2008 cirosunun yerine, 24 milyar liralık 2009 cirosu oldu.
Turk-internet.com: Geçen yıllara nazaran az artış.
Yusuf Ata Arıak: Az bir artış oldu. Birinci genel tespit bu. İkinci genel tespit: çok şiddetli fiyat indirimleri, yarışmaların olduğu, sınırsız tarifelerin olduğu bir dönem oldu. Bunun sonucunda firmaların kârlılık düzeylerinin düştüğü, azaldığı bir dönem oldu.
Turk-internet.com: Sınırsız tarifelerin nedeni neydi?
Yusuf Ata Arıak: Sınırsız tarifeler özellikle mobille sabit arasındaki savaşlarda ortaya çıkan bir unsur. Sabitin içinde bildiğiniz gibi yeterince bir rekabet ortamı yok fakat tuhaf bir şekilde sabitle mobil arasında bir mücadele oluştu ve özellikle Avea’nın başlattığı ‘her tarafa şu kadar para’ diye başlayan tarifeyle bu hızlandı.
Bu çatışma hem taraflarını çok etkiledi hem de alternatif sektörü çok etkiledi. Çünkü alternatif sektörün elinde bu tür silahlar yok. Dakika bazlı ara bağlantı üzerinden çalıştığı için özellikle Türk Telekom’un tarifeleriyle rekabet edebilir tarifeler çıkartmakta güçlük çekti.
Onun için sınırsız tarifeye izin veren idarenin gerekli tedbiri alarak, aynı şekilde tarifeleri alternatiflerinin de verebilmesini sağlaması gerekirdi. Burada önemli bir sorun çıktı BTK açısından.
Onun dışında iki tane önemli konuda karar alındı. Bunlardan bir tanesi sabit numara taşıma, bir tanesi de şehir içi konuşmaların da rekabete açılması ile ilgiliydi. Bunların ikisiyle de ilgili olarak 2009 yılı içinde kararlar alındı.
Turk-internet.com: Numara taşınabilirliği sabit tarafta 9 Eylül’de başladı değil mi?
Yusuf Ata Arıak: Evet. 10 Mayıs’ta da şehir içi teorik olarak açıldı. Fakat bugünkü noktaya baktığımız zaman; tüketici açısından, bu sektörün unsurları açısından çok önemli olan bu iki karar da işlemez durumda. Taşınmış bir tane sabit numara yok. Daha kimseye verilen yeni numaralar da yok.
Dolayısıyla taşınma da olmuş değil. Şehir içi de gene BTK’nın almış olduğu karar gereğince “Standart Hat” aboneleri –ki %40-45 mertebesindeki aboneleridir Türk Telekom’un- bunlar için 2009 sonuna kadar kapalıydı. Ayrıca %40-45lik düzeydeki “Hesaplı Hat” aboneleri zaten kapalı alternatif işletmecilere.
Dolayısıyla şehir içi fiilen %90 küsur mertebesinde rekabete açılmamış durumda idi. Ama Danıştay kararlarıyla bu yılın son günlerinde iki tane olumlu karar söz konusu.
Bu söyleşinin devamını Arıak : Danıştay’ın Son 2 Kararı Sektörün Önünü Açıyor – 2 başlığı altında okuyabilirsiniz.
Kaynak : 