Türkiye’deki uluslararası yatırımcıların, yatırım kararlarını etkileyen ekonomik ve siyasi gelişmelere yönelik değerlendirmelerini içeren ve yatırım ortamının nabzını tutan YASED Barometre araştırması çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. YASED Yönetim Kurulu Başkanı Piraye Antika, YASED Yönetim Kurulu Üyeleri ve YASED Genel Sekreteri Mustafa Alper’in bir basın toplantısı ile açıkladığı Barometre araştırmasının sonuçlarına göre, uluslararası yatırımcıların yüzde 42’si 2010’da yeni yatırımlar yapmayı düşünüyor
Ankete göre YASED üyeleri, 2009 yılının son 6 ayında üretim ve ciro hedeflerini büyük oranda gerçekleştirdi. Geçtiğimiz yılın ikinci yarısında üyeler ciro hedeflerine yüzde 53, üretim hedeflerine yüzde 55 oranında ulaşabildiler. Üyelerin yüzde 37’si karlarının ve yüzde 39’u ihracat hedeflerinin altında kaldığını dile getirdi. Uluslararası yatırımcılardan yüzde 44’ü son altı aylık dönemde çalışan sayılarının aynı kaldığını, yüzde 34’ü azaldığını, yüzde 22’si ise arttığını söylerken, önümüzdeki altı aylık dönem için bu oranlar aynı sırayla yüzde 54, yüzde 17 ve yüzde 29 olarak ifade edildi.
Dünya Ekonomisinde Sabit Büyüme
Barometre araştırmasına göre, Türkiye’deki uluslararası yatırımcıların yüzde 60 gibi önemli bir bölümü, gelecek 6 ayda dünyada ekonomik büyümenin sabit kalacağı görüşünde. Yatırımcılar Türkiye ekonomisine dönük büyüme beklentilerinde yüzde 47 oranında “hızlanacak” görüşünde olacağını düşünüyor.
YASED’in Barometre araştırması, yatırımcıların temel ekonomik göstergelerle ilgili tahminlerini de ortaya koyuyor. Ankete göre, uluslararası yatırımcıların yüzde 64’ü gelecek aylarda enflasyonun, yüzde 53’ü ise faiz oranlarının sabit kalacağını tahmin ediyor. Üyelerin yüzde 52’sine göre döviz kuru 2010 enflasyona paralel olarak seyredecek.
Yatırımların önündeki en büyük engel “Yerel Siyasi Bunalım”
YASED üyelerine göre “Yasal Çerçeve ve Yasaların Uygulanması”, “Kayıtdışı Ekonomi” ve “Vergi ve Teşvikler” sırasıyla yüzde 57, yüzde 46 ve yüzde 45’lik oranlarla Türkiye’deki uluslararası yatırımların önündeki süregelen en önemli engeller olarak yer alıyor. Ayrıca üyeler gelecek 6 ayda Türkiye’de yatırım ortamını en olumsuz yönde etkileyecek olası tehditler olarak yüzde 21’lik bir oranla “Yerel Siyasi Bunalım”, yüzde 20,5’lik oranla “Uluslararası Piyasalarda Yeni Bir Ekonomik Dalgalanma” ve yüzde 19,1’lik bir oranla “Yerel Ekonomik Dalgalanma” yı sıralıyor.
Yine üyelere göre hükümetin önümüzdeki dönemde öncelik vermesi gereken 3 konu yüzde 71 oranla “İşsizlik”, yüzde 66 oranla “Yapısal Reformlar” ve yüzde 51 oranla “Sürdürebilir Büyüme”. Üyelerin yakın zamanda bekledikleri en önemli mevzuat değişiklikleri de geçtiğmiz dönemlerde olduğu gibi sırasıyla “Türk Ticaret Kanunu”, “Gelir Vergisi Kanunu” ve “Enerji Piyasaları Düzenlemeleri” oldu.
YASED Yatırımcı Beklenti Endeksi
Bu yıl ilk kez YASED Barometre Anketi’nden derlenen YASED Yatırımcı Beklenti Endeksi’nin sonucu da kamuoyu ile paylaşıldı. Endeks, YASED adına Marmara Üniversitesi Öğretim Üyeleri Doç Dr. Erhan Aslanoğlu, Yrd. Doç Dr. Sadullah Çelik ve Prof. Dr. Hurşit Güneş tarafından hazırlanmış olup, 2002 yılından bu yana YASED Barometre Anketi’nde yer alan belirli sorulara (ekonomik istikrar, siyasi istikrar, vergi ve teşvikler, yasal çerçeve, fikri mülkiyet hakları, finansal ortam, bürokratik engeller, kayıtdışı ekonomi, yolsuzluk, rekabeti koruma) ilişkin yanıtlardan oluşan verilerden derlenmiştir.
YASED Yatırımcı Beklenti Endeksi sonuçlarını kamuoyu ile paylaşan Prof Dr. Hurşit Güneş şunları belirtti :
YASED Yatırımcı Beklenti Endeksi 2010 yılının birinci çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 3,3 değer kaybederek 70,01 değerini almıştır. Küresel krizin de etkisiyle 2008 yılının ikinci yarısında düşüş gösteren endeks, 2009 yılının ikinci yarısında bir toparlanma eğilimine girmişti. ABD başta olmak üzere, gerek dünyanın birçok ülkesi gerek Türkiye’deki genişletici para ve maliye politikaları bu toparlanmanın temel nedeni olarak görünüyordu. 2010 yılının birinci çeyreğinde bu artışın hız kestiğini, endeksin eski seviyelerine dönmese bile bir düşüş gerçekleştirdiğini izliyoruz.
Prof. Dr. Güneş endeks hakkında şu bilgileri iletti:
YASED – Yatırımcı Beklenti Endeksi Türkiye’de faaliyette bulunan yabancı yatırımcıların önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerini yansıtmaktadır. Endeksi oluşturan 10 soru Türkiye’deki yatırım ortamına ilişkin ekonomik ve ekonomi dışı birçok unsura yöneliktir.
Örneğin, yatırımcının önümüzdeki dönemde ekonomik ve siyasi istikrara ilişkin beklentileri, ya da vergiler, teşvikler, bürokratik uygulamalara ilişkin beklentileri endeksin soruları arasındadır.
YASED – Barometre anketinde detayları izlenebilecek yanıtlara baktığımızda, 2010 yılı birinci çeyreğindeki düşüşün ağırlıklı olarak siyasi istikrara bağlı beklentilerdeki bozulmayla, vergi ve teşviklere ilişkin daha olumsuzlaşan beklentilerden kaynaklandığını görüyoruz.
Ekonominin genel gidişatına ilişkin beklentilerde bozulma değil, hatta bir miktar iyileşme olduğunu görüyoruz. YASED – Yatırımcı Beklenti Endeksinin ekonomik büyüme ile önemli bir korelasyonu olduğunu geçmiş verilerden gözlemliyoruz. Bu çerçevede, YASED endeksi önümüzdeki dönemde ekonomik büyüme konusunda temel belirleyenlerden birisinin siyasi istikrar olabileceğine kuvvetle işaret etmektedir.
“YASED Yatırımcı Beklenti Endeksi”nin bundan sonra yılda iki kez 5 Nisan ve 5 Ekim tarihlerinde kamuoyuna duyurulacağı açıklandı.
Kaynak : 