Okuyucularımızdan gelen mailler üzerine yaptığımız araştırma sonucunda dün bir haber yayınlamıştık[1]. Bu haberde “IP Havuzu” ifadesi benim dikkatimi çekti. Ne oluyor diye baktım. Bakınız ne oluyor?
YouTube biliyorsunuz 2008 5 mayısından itibaren, Türkiye’den engelli. Kısaca hatırlayalım, Youtube savcılık talebi ve hakim kararı ile engellendi çünkü çıkarılması istenen “Atatürk’e hakaret” videolarının bazılarını kaldırdı ama kaldırmadıkları da var. Batılıların, Hz.Muhammed karikatürleri gibi dini hassasiyetlerimize özen göstermemeleri konusu, ülkemiz açısından milli bir hassaslık olan konuya, yani Atatürk’e hakaret konusunda da aynı davranışı gösterdi. YouTube tarafından “Bizim ülkemizde bu suç değil” savunması ile yaklaşıldı ve bu videolar kaldırılmadı.
Hukuki mercilerden zaman içinde aldığımız bilgilere göre, bu videolardan başka zaman içinde yüklenen diğer videolardan kaynaklanan daha 10 kadar mahkeme kararı da var. Yani 5 mayıs kararı kaldırılsa bile, daha kaldırılması gereken başka videolar da var.
Son olarak, hukuki başvurulara rağmen CHP eski başkanını Deniz Baykal’ı koltuğundan eden videoların da kaldırılmadığı biliniyor.
Yani YouTube ile Türk hukuki merciler arasında bir çelişki sözkonusu. Google “özgürlük” konusunda Çin’e gösterdiği ilgiden muzarip olduğu için, bu konuyu da aynı kalıba sokuyor ya da sokmaya çalışıyor. YouTube Türk hukuk mercilerinin verdiği kararları kendine uygun bulmuyor.
Bunu daha önceki yazılarımızda da açıklamıştık. Batılı kültür ile doğulu kültür arasında, hassasiyetler açısından önemli farklar var.
Bloklama IP’lere Yapıldı
Sonuçta, hukuki bu sorun nedeniyle, 5 mayıs 2008’deki engelleme teknik olarak, URL bazlı değil, YouTube’e ait belli IP’lere uygulanmıştı. Ama Youtube olaydan 5-6 ay sonra bu IP’leri sessiz sedasız boşa çıkardı. Başka IP’ler kulllanmaya başladı.
Türk kullanıcılar bir süre sonra bunu farkına vardılar. Çünkü insanlar anonymizer-proxy olmadan da YouTube’e erişemeye ve birbirlerine bunun nedenini sormaya başladılar.
Bazı haberciler bunu YouTube açıldı diye de değerlendirdiler.
YouTube Engellemeyi Şaşırtma ile Aşmaya Çalışıyor
O dönem farkına varılan bu yeni IP’lerin, Türk mercilerce engellenmediği görüldü. Bunun bir nedeninin konuyla ilgili hassasiyet olduğu düşüncesindeyiz. Zaten Ulaştırma Bakanlığına yakın kaynaklar, Türkiye’nin bu konuda yaklaşım gösterdiği ve YouTube’den ufacık da olsa bir adım beklediği, konuyu çözmek konusunda çalışıldığını da belirtiyorlar.
Buna karşılık YouTube tarafından yaklaşım olmadığı, YouTube’ün konuyu genellikle “Türk kullanıcılarının YouTube’den mahrum olması” ekseninde yaklaştıkları ve dünyanın teknolojiye en meraklı ülkelerinden birisi olan ülkemiz kullanıcılarını kazanmaya yönelik bir hareket yapmadıkları belirtiliyor.
Ancak YouTube engelleme konusunda tamamen haraket etmiyor da değil. Nitekim Google cephesinde son dönemde başka bir teknik gelişme görülüyor. Belki şaşırtmaca taktiği denilebilir.
Google, artık YouTube için belli IP’ler kullanmak yerine, bir havuzdan IP çekiyor görünüyor. Bu durumda, YouTube olduğu düşünülen IP hukuk mercileri tarafından bloklandığında, ertesi gün o IP, havuzdan Google Analtyics’e ya da Calendar’e yönlendirilmiş ise, bu sefer Google Analytics’e ya da Calendar’e erişilemiyor oluyor. Dünkü haberimiz işte bu durumu anlatıyordu[1].
Gördüğünüz gibi internet dünyası, önde kullanıcıların YouTube, Twitter, Facebook kullanımı ile ilgili tartışmalarına sahne oluyorsa, arka planda görmediğimiz başka savaşlara, belki daha önce düşünülmeyen teknik taktiklerin geliştirilmesine konu oluyor.
Ve anlaşılan Google, Türk hukuku ile olan sorununu çözmek yerine, teknik stratejilerle yasağı aşmaya çalışıyor. Sonuçta Dailymotion ve Türkçe video siteleri yükselirken, Facebook[2] üzerinden video seyretme artarken, YouTube hala bu yasağa aptalca bir şekilde takılmış durumda. Aslında biraz da protesto ederek sorunu çözmeyi Türk kamuoyundan bekliyor. Ama internette yükselen bazı sesler olmakla birlikte tatminkar bir tartışma yok.
Bunun bir tarafında YouTube IP oyunları, diğer tarafında inatçı kullanıcıların proxy üzerinden erişimi varsa, diğer bir yanında başka video siteler var. Sonuçta, sayı olarak MSN ya da Facebook ya da diğer herhangi bir uygulama kullanımında dünya 2.cisi ya da 3cüsü olan Türk internet kullanıcıları nezdinde, aradan geçen 24 aydan sonra, bazen konuşuluyor olsa bile “YouTube engellemesi” gündemden düşmüş gibi duruyor.
Ama Google servislerinin engelleniyor oluşu, bu servislerin bazılarının da Analytics gibi iş amaçlı kullanılan siteler oluşu, bu durumu değiştirebilir.
4 Haziran tarihli not : Okuyucularımıza yakında bu konuda ilginç bir gelişme aktaracağız.
Kaynak : 