Bu makalenin daha önceki bölümlerine aşağıdaki linkleri tıklayarak ulaşabilirsiniz..
III. NEDEN KATALOG SUÇLAR ?
Anayasa ve AHİS ile güvence altına alınmış haberleşme hürriyetine yapılacak müdahale, sadece diğer suçlara göre daha ciddi suçlarla sınırlanmış ve bu sınırlama literatüre “katalog” ifadesiyle geçmiş, bu şekilde de kullanılagelmiştir. Bu anlamda aynı mantık, 5651 Sayılı İnternet Yasası için de geçerlidir.
CMK’nın 135.maddesinde belirtilen katalog suçlar tabiri, 2007 yılında yürürlüğe giren 5651 Sayılı yasada da, internete erişimin engellenmesi için getirilen suçlardan bazıları ile paralellik arzeder ve anılan yasada da aynen “Katalog Suç” tabiri kullanılır.
Hukuk tekniği yönünden suçların “Katalog” olarak değerlendirilmesinin nedeni ise, “Tesadüfen Elde Edilen” veya edinilecek deliller açısından getirilmiş bir sınırlanma mantığı ile her suçta iletişim özgürlüğünün ihlal edilmemesidir.
Şöyle ki; aslında dinlemenin hedefi olmayan kişinin elektronik haberleşme anında yaptığı beyanlar, bir suç teşkil ediyorsa ya da başka bir suça dair kuvvetli şüphe doğurmakta ise ve bu tesadüfen elde edilen delil katalog suçlar kapsamına girmekteyse, elde edilen bulguların dinlemeyi gerçekleştiren yetkili merci tarafında adli makamlara iletilmesi gerekir. Oysa katalog ile sınırlandırılmanın olmadığı düşünüldüğünde, hiçbir şeyden haberi olmayan ve iletişimin dinlenmesinin hedefi olmayan kişinin de soruşturma ya da kovuşturma kapsamında, fail, şüpheli ya da tanık sıfatına sahip olması gerekecek idi. İşte yasa koyucu, dinlemeyi gerçekleştiren yetkililerin, tesadüfen elde ettiği deliller için, insan hakkı ihlallerine ve hukuka aykırı delil toplamanın engellenmesi gayesiyle, tesadüfen elde edilebilecek delilleri işbu katalog suçlar ile sınırlandırmıştır.
Eğer iletişimin diğer ucundaki ve dinleme tedbiri ile ilgili olmayan ancak, katalog suçlara ilişkin bir delil bırakan kişi, tesadüfi olarak da olsa katalog suça giren bir eylemle ilgili delil bırakmışsa, bu takdirde bu kişiler de, elde edilen deliller kapsamında adli makamlara iletilir ve yasal süreç işletilir.
Bu duruma CMK’nın 138/2. Maddesinde açıkça değinilmiştir.
Buna göre; “Telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi sırasında, yapılmakta olan soruşturma veya kovuşturmayla ilgisi olmayan ve ancak, 135 inci maddenin altıncı fıkrasında sayılan suçlardan birinin işlendiği şüphesini uyandırabilecek bir delil elde edilirse; bu delil muhafaza altına alınır ve durum Cumhuriyet Savcılığına derhal bildirilir.” Görüldüğü gibi, dinleme nedeniyle tesadüfen ve yeni öğrenilen suç, eğer katalog kapsamında yer almaktaysa, yeni ve tesadüfen elde edilen bu delil, ilgililer tarafından savcılığa bildirilecektir.
Tesadüfen elde edilen ve katalog suç dışında kalan bir hükmün ihlali halinde ise, ne olacağı sorusu akla gelmektedir.
Bu halde, oluşan daha doğrusu açığa çıkan yeni suç hakkında, dinleme tedbirinin kesilerek, yetkililerce ayrıca savcılığa bir suç duyurusunda bulunup CMK kapsamında hareket etmenin en doğru yol olacağı düşünülmektedir.Katalog dışı kalann suçlar nedeniyle elde edilecek delil olursa, dinleme tedbiri hemen kesilmeli ve yeni bir suç duyurusu yapılarak, buna göre verilecek karar beklenmelidir.
Katalog suçlar aşağıda aynen aktarılmıştır.
Bu madde kapsamında dinleme, kayda alma ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesine ilişkin hükümler ancak aşağıda sayılan suçlarla ilgili olarak uygulanabilir:(*4*)
- a) Türk Ceza Kanununda yer alan;
- 1. Göçmen kaçakçılığı ve insan ticareti (madde 79, 80),
2. Kasten öldürme (madde 81, 82, 83),
3. İşkence (madde 94, 95),
4. Cinsel saldırı (birinci fıkra hariç, madde 102),
5. Çocukların cinsel istismarı (madde 103), * 5651 ile aynı
6. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (madde 188),
7. Parada sahtecilik (madde 197),
8. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma (iki, yedi ve sekizinci fıkralar hariç, madde 220),
9. (Ek alt bent: 25/05/2005 – 5353 S.K./17. md.)(*5*) Fuhuş (madde 227, fıkra 3),* 5651 ile aynı
10. İhaleye fesat karıştırma (madde 235),
11. Rüşvet (madde 252),
12. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (madde 282),
13. Silahlı örgüt (madde 314) veya bu örgütlere silah sağlama (madde 315),
14. Devlet Sırlarına Karşı Suçlar ve Casusluk (madde 328, 329, 330, 331, 333, 334, 335, 336, 337) suçları.
b) Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanunda tanımlanan silah kaçakçılığı (madde 12) suçları.
c) (Ek bent: 25/05/2005 – 5353 S.K./17. md.)(*5*) Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin (3) ve (4) numaralı fıkralarında tanımlanan zimmet suçu,
d) Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda tanımlanan ve hapis cezasını gerektiren suçlar.
e) Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 68 ve 74 üncü maddelerinde tanımlanan suçlar.
(7) Bu maddede belirlenen esas ve usuller dışında hiç kimse, bir başkasının telekomünikasyon yoluyla iletişimini dinleyemez ve kayda alamaz.
makalenin son bölümünü yarın okuyacaksınız..
Kaynak : 