Türkiye’deki online yayıncılar, içerikçiler, uzun bir süredir ya “hosting çok pahalı” diye ağlıyorlar, ya da sitelerini doğrudan yurtdışına koyuyorlar. Bu tersine, ülkemizde bir veri merkezi (data center) sektörü oluşmasının da önüne geçiyor. Var olan veri merkezleri de hem sayıca az, hem metrekare olarak (örneğin Bulgaristan ve Romanya gibi küçük Balkan ülkeleri olan komşularımızda bile 2000-3000 m2 üzeri birkaç data center varken, ülkemizde henüz yok).
İşte tam bu ortamda, Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’ın 2 gün evvel Cebit açılışında yaptığı konuşmada müjdelediği “Veri merkezleri fiyatlarına % 50-60 indirim geliyor” açıklaması maalesef bir çok tuzak içeriyor. Konuşmayı verdiğimiz haberin okunurluğu[1], bize konunun heyecanla beklendiğini gösteriyor ama aslında kazın ayağı böyle değil. BTK’nın verdiği kararın[2] Türk Telekom tarafındaki uygulamasının teknik detayları henüz yayınlanmadı ama biz BTK kararını size bugünden başlayan bir yazı dizisinde detaylı ve teknik olarak anlatacağız. Ama önce kısaca özet verelim;
- 1.İndirim sadece yurtdışından gelecek içerik-yayıncılar için veriliyor. “Fatmagül’ün suçu” dediğimiz nokta bu; yurtiçinde yıllardır vergi veren, Türk hukukuna uygun davranmaya çalışan içerikçilerin herhangi bir hakkı yok. Ama yıllardır Türk hukuku dışında kalan, vergi ödemeyen vs içerikçiler adeta ödüllendiriliyor.
2.Üstüne üstlük, yurtiçindeki Türk hukukuna uygun davranmaya çalışan içerikçiler, yurtdışından gelecek olanlarla haksız rekabetle yani % 50-60 maliyet dezavantajı ile karşılacaklar.
3.Servis sağlayıcıları-Hostingciler’in Türk Telekom tarafından denetlenmesi ve kontrol edilmesinin önü açılıyor. Çünkü yurtdışından gelecek içerik, sadece Türk Telekom’u seçmek zorunda değil. Diğer veri merkezlerine gidebilir. Bu durumda Türk Telekom o içeriğin yurtdışından gelecek bantgenişliği kadar bedava bantgenişliğini veriyor ama karşılığında hem ilgili sunucuların şifrelerini istiyor, hem de ilgili veri merkezi-servis sağlayıcıyı denetleme hakkı alıyor. Bu örneğin, Akbank’ın, Garanti Bankası’nı denetleme hakkını almasına benzer bir durum.
4.Denetimi ve şifrelerin verilmesini uygun görmeyen servis sağlayıcılar, yurtdışı trafiğe indirime veremeyeceği için, Türk Telekom’un veri merkezi konusunda tekel durumunun güçlenmesi durumu söz konusu. Bu da ileride, içerikçilerin yayın için rekabetçi fiyatları bulamaması anlamına da gelebilir.
5.Sunucuların şifrelerinin alınması, yayıncı-içerik için hem ticari açıdan sakıncalı, hem de o siteyi takip eden kullanıcıların kişisel gizlilik haklarına aykırı..
6.Sunucuların şifrelerinin alınması, servis sağlayıcıların denetleme hakkının alınması, sansüre gidebilecek bir uygulama. Site kapatmalarını tartışırken, asıl dikkat edilmesi gereken sansür bu olabilir.
Sonraki bölümlerde, bu açıkladığımız maddeleri daha teknik ve detaylı inceleyeceğiz.
Ama özetle şunu belirtelim; yurtdışı trafik, yurtiçine getiriliyorken, yurtiçinde kalmaya gayret eden az sayıda içerikçinin hakkı yeniliyor. Ayrıca, yurtdışından gelecek olan trafik bahane edilerek, servis sağlayıcılarının denetimi ve de gelecek içeriğin şifreleri alınıyor. Bunlar düşünülmesi gereken hassas noktalardı. Ama düzenleyici kurum olan BTK’nın bu noktaların farkında olmadıklarını düşünüyoruz.
Oysa içerikçilerin beklentisi, bugün dünyanın çok üstünde olan fiyatların hepsinin ve herkes için geri çekilmesiydi. Her yıl % 50 kar eden bir Türk Telekom bunu neden yapmıyor diye düşünmeden de edemiyor insan. Bir sözü ile % 50-60 indirim yaptırabilen Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’ın, neden aynı gücü, bu indirimi daha düzgün ve adaletli yaptırmadığına dair merakım hep canlı duruyor. Özellikle de THY konusundaki yaklaşımını ve havacılığa getirdiği hareketliliği görünce.
Sonraki bölümde görüşmek üzere
8 Ekim 2010 Saat 17:30 itibariyle güncelleme Türk Telekom, yazıyla ilgili olarak şu açıklamayı gönderdi :
Sitenizde yer alan “Fatmagül’ün Suçu Ne? (Bakan Yıldırım’ın ‘Veri Merkezi İndirimi’ Açıklaması Neler İçeriyor?)” başlığıyla Mehmet Tasnikli’nin kaleme aldığı yazı ile ilgili olarak kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi adına aşağıdaki açıklamayı bilginize sunarız.
- 1- Tüm veri merkezi işletmecilerinin TT’den aldığı internet hizmeti konusunda daha ucuz asimetrik ME internet çalışması BTK onayına sunulmuştur. BTK tarafında araştırabilirsiniz.
2- Teknik kontrolde de ücretsiz devrede bahsedilen domain bilgisinin olup olmadığı ne kadar kapasite kullanıldığına yöneliktir ki, bunun raporlanmasını BTK, TT’den istemektedir.
3- ISS internet trafiğini kendi yerleşkesine taşıdığı durumda (ki bu yerleşke veri merkezi olabilir) SSG trafiğinin hem noktadan noktaya devre hem de internet devresinde % 40 indirim yapılan bir kampanya da aynı zamanda çıkartılmıştır. Bu kampanya sadece veri merkezleri için değil bütün ISS’ler içindir.
Bu kapsamda, Bakan bey’in yaptığı açıklamalar bu çalışmaların bütününe bakılarak değerlendirilmelidir.
Bu konudaki yazı dizimize, ve tarafların (içerik sağlayıcı, ISS, BTK ve Türk Telekom) görüşlerini içeren bölümlerle devam edeceğiz. Analizin “İndirim Kampanyasının, Yurtiçi İçerik ve Veri Merkezleri Açısından Analizi” şeklindeki ikinci bölümünü burayı tıklayarak okuyabilirsiniz.
[1] Bakan Yıldırım : Türk Telekom Hosting Ücretlerini % 50-60 Düşürüyor
Kaynak : 