Geçtiğimiz hafta Türk Telekom ev sahipliğinde, İstanbul’da dünyanın dev telekom firmaları biraraya geldi[1]. Bu toplantıda dev networkler işleten operatörlerin, artan yatırım ihtiyaçlarına karşın, gitgide düşen gelir düzeyleri konuşuldu.
Telekom sektörünün en büyük çelişkilerinin başında, gitgide artan bant genişliği kullanımı (yani video kullanımının artışı) nedeniyle taşıyıcı firmaların yatırımlarının artması gerekliliği, buna karşılık bu bant genişliği kullanımını tetikleyen ve bundan para kazanan firmaların başka firmalar oluşu.
Yani milyar $’lar düzeyinde yatırım yapması gerekenler telekom firmaları olurken ve bu firmalar kazançlarına vergi ödemek zorunda iken, networke yatırım yapmayan ve ülkelere vergi ödemeyen ama inanılmaz paraları kazananlar Google, Facebook, Youtube gibi firmalar oluyor[2]. O zaman bunun dengesi nerede olacak? İşte son birkaç yıldır telekom firmaları bunu anlamaya ve yeni iş modelleri yaratmaya çalışıyorlar[3]. İstanbul’daki toplantıda da bu konuşuldu.
Biz de bu konuları toplantıya katılan CEO’lardan bazıları ile tartıştık. Bunlardan en önemlilerinden birisi olarak bize tanıtılan ve yeni kurulan bir operatör olan Du[4]’nun CEO’su Osman Sultan bize bakın neler anlattı :
turk-internet.com : İlk olarak bize kendinizi tanıtır mısınız?
Osman Sultan : Ben Osman Sultan ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Du isimli bir telekom operatörünün Ceo’suyum. Bu operatör 4 seneden beri var. Mobil, onarım, geniş bant, TV servislerinin tüm türlerini sunuyor ve bütün yayıncılara yayın servisleri ve web sunarak telekom servislerinin tüm çeşitlerine hizmet veriyoruz.
Turk-internet.com : Telekom sektörünün para kazanma modelleri nasıl gelişiyor?
Osman Sultan : Evet bu çok heyecan verici, ilginç ve rekabetçi bir konu. Son bir kaç konu yıldır telekom gelişirken, konu taşınabilirlikti ve tüm operatörler daha çok insanın eline cep telefonu vermeye çalışıyordu.
Şimdi eski yıllarımı hatırlıyorum. 1998’te Mısır’da, herkesin bir cep telefonu taşıması fikriyle çıkageldiğim zaman, çevremdeki herkes bunun gerçek bir ütopya olduğunu düşünüyordu. Şimdi ise taşınabilir ortam kabul edilen bir gerçek.
Oyunun ismi ve rekabet, “bu taşınabilir ortamla ne yaptığınızla” ilgili, artık sınırlar yok oluyor. Hep daha fazlasını istiyorsunuz, hayatınızdaki her şeyi gittiğiniz yere götürmek istiyorsunuz. Dijital ortamda daha fazlasını yapmak istiyorsunuz.
İnanıyorum ki, fiziksel hayat ile dijital hayat arasındaki sınır yok oluyor. Bu etkiyi, bu dijital ortamın, sosyal paylaşımın önemini, bu dünyada yer alan Facebook, Twitter, Google vb önemini özellikle bazı Arap ülkelerinde yaşanan son olaylarda görebiliriz.
Telekom operatörleri yarışıyor çünkü bunlar farklı bir iş modeliyle karşımıza çıkıyor. Öncelikle Telekom operatörlerinin lisanslı olarak belirli ülkelerle ve sınırları dışındakinden fazlası olan belirli birleşik ülkelerle yaptığı operasyonların sınırlı olduğu gibi herhangi bir coğrafya ile sınırlı değilsiniz. Bu yüzden bu kendinden emin üst nokta dediklerimiz için yeni bir iş modeli bulmamız lazım.
Turk-internet.com : Yeni iş modeli mümkün mü? Çünkü coğrafyada sınır olmadığından bahsettiniz. Mesela Google her yerde. Bu konuyla ilgili nasıl bir saptama yapabiliriz?
Osman Sultan : Bence, telekom operatörleri hayatta kalmaya uğraşırken, bu oyuncuların var olması mümkün değil. Ama operatörlerin yeni bir Facebook, başka bir Twitter veya başka bir Youtube yaratarak, onların yaptıklarını taklit etmeleri de doğru değil. Yani ortaya farklı vaatler çıkarmanız gerek.
Bence belli düzeni olan platformlar yaratılabilir. Şu anda üzerinde uğraştığımız, Samena adına yarattığımız bir platform var. Bunu bir Telekom operatörü olarak yaratmadık, internet ortamında yarattık.
Facebook, Google veya Youtube gibi bu dünyanın elemanlarıyla yarışmak istemiyoruz. O ortamda bulunmak istemiyoruz ancak bence bir yayın hizmeti ortaya koymak için müşterilerimizin onlardan istediği özgüven ve deneyime sahibiz. Bu ortamdaki her alanda onlara ulaştıracak dağıtımımız var. İnsanlar sürekli daha fazlasını istedikleri ve şu an kullandıklarını kullanmaya devam etmek istedikleri için faturalama tekniğimiz var. Eminim ki, gelişmiş yeni bir platform üretebiliriz. Hedefimiz, internet ortamında servis veren bir model üretmek.
Turk-internet.com : Peki bunu tamamlamak açısından ne tür sorunlar var?
Osman Sultan :
Bu sebeple bu platform sayesinde dijital ortamda varlığınızı sürdürmeniz olanaklı olacak.
Arap Telekom firmaları olarak – bunun daha kapsamlı talebi getireceğinden endişe duysak da – bir platform yarattık. Bu platformun ismi Enayu (NIU). Enay Arapça “ben” demek.
Çünkü bunu gerçekten istedik ve buna bütün operatörlerin bir konsorsiyum olarak katılımı sağlanacak. Ben inanıyorum ki, bu farklı bir kültür ve biz operatörler olarak bunu anlamalıyız. Bu atılımı yaratmalı ve bu yatırımı internet ortamında yaşatmalıyız. Farklı kültürlerden geliyoruz ancak bu yalnızca dış görünüş. Çok heyecanlıyım ama henüz uygulamayı şekillendiremedik. Çok hırslı olmalıyız çünkü hepimiz hemfikiriz ki uzun vadede olacaklar beklenenden çok daha büyük.
Bugünkü kullanıma bakarsanız, her dakika Youtube’a 35 saatlik video yükleniyor, her dakika. Bu stüdyolardaki bir günkü üretimlerinizin hepsinden daha fazla, bu Youtube üretimi.
Ve baktığımızda dediğim gibi, bazı ülkelerin tüm siyasi alanlarını değiştirecek etkiye sahip ve bu çok heyecan verici. Bence hırsı olmalıyız ancak aynı zamanda mütevazi olmalıyız. Çünkü kullanıcılarımız bize yol gösterecek, biz asıl internet kuşağı değiliz, çocuklarımız öyle. Onlar bize yol gösterecek ancak iletişimin ve dijital ortamın birleşmesi eğer yeterince akıllı ve yeterince mütevazi olursak gerçekleşecek. Ülkelerimizin hayatında çok olumlu değişimler var.
Turk-internet.com : Operatörlerle, onların networkü üzerinden hizmet sunanlar arasındaki ilişkiyi nasıl tanımlıyorsunuz?
Osman Sultan : Operatörler güçlüdür. Bu da biliyorsunuz ki normal. Biz var oldukları günden beri tüm altyapıları ortaya koyan Telekom operatörleri olarak tanımlanıyoruz. Ne kadar büyük, eski ve varlığını sürdürebilen bir operatörseniz, o kadar zorluk çekersiniz. Bu altyapılarla, iş modelleriyle değil kültürle alakalı bir durum. Yeni kurumlara, operatör demek için çok sabırsız olmamalıyız veya çok katı davranmamalıyız. Hala milyonlarca insanın iletişim kurduğu o günü görmek için zamanları var ve bu güzel bir şey. Biz yaratıcı olmalıyız, bir sonraki adıma taşımalıyız. Ben bu konuda çok iyimser ve olumluyum.
[1] ETNO ve SAMENA Üyesi Dev Telekom Firmaları İstanbul’da Toplandılar
[2] Google’ın Vergi’den Kaçmak İçin Denizaşırı Gelirlerini Vergi Cennetlerine Aktardığı İddia Ediliyor
[3] Avrupa’da Telekom Firmaları Youtube için Google’dan Taşıma Ücreti Talep Ediyor
[4] DU
Kaynak : 