Ağırlıklı olarak Apple’a üretim gerçekleştiren Foxconn, fabrikalarındaki elverişsiz çalışma şartları nedeniyle eleştirilere maruz kalmış, Apple da bunun üzerine üretim tesislerinde kapsamlı bir inceleme başlatmıştı. (1) Foxconn, eleştirileri savmak adına Şubat ayı itibariyle çalışan ücretlerine yüzde 16 ile 25 arasında bir zam yapmıştı.
İncelemelere ilaveten Apple, gazetecilerin tesisleri gezebilmelerine imkan tanınmasını istemiş, Amerikan ABC televizyonunun Nightline isimli haber programı, fabrikadaki işçilerin durumlarını gösteren görüntülere yer vermişti. Geçtiğimiz günlerde yayımlanan “American Life” isimli bir radyo pogramında da Apple için üretim yapan fabrikalardaki çalışma şartları yeniden ele alınmıştı.
Foxconn’u gezen programcılardan Mike Daisey, röportaj yaptığı işçilerden bazılarının sağlıksız çalışma şartları nedeniyle zehirlediklerini ulusal yayında açıklamıştı. Yayında anlatılanlar, sonrasında New York Times köşe yazarları tarafından sütunlarında ele alınmış, olay ciddi yankı bulmuştu. Ulusal ölçekte yayımlanan program, internette 200 binden fazla dinlenmiş, podcast versiyonu 888 bin defa indirilmişti.
Ancak radyo yönetimi tarafından yapılan açıklamada programı sunan kişinin hayali bazı unsurlara da yer verdiği ifade edildi. Mike Daisey, programda yaş sınırının altında olduğu halde çalıştırılan kişiler olduğunu; bir işçinin iPad üretimi esnasında ciddi bir biçimde yaralandığını söylemişti.
Bu haberin yayınlanması sonrasında gazeteciye çeviri yapan kişi, bu şekilde herhangi bir ifadeyi çevirmediğini belirtiyor. Diğer yandan aynı gazetecinin iPhone montaj hattında çalışan bazı işçilerin zehirlendiklerini iddia etmesine karşılık gazetecinin ziyaret ettiği Shenzhen’deki fabrikada böyle bir olayın vuku bulmadığı belirtiliyor.
Programın “ev sahipliğini” yapan Ira Glass, düzmece ögelerin yer aldığını ortaya çıkmasının ardından blogu aracılığıyla yaptığı açıklamada, kendisinin ve yapımcı Brian Redd’in kandırıldığını; programın yayınlanmamış olması gerektiğini paylaştı.
Teknoloji analisti Chris Green, radyo programının endüstride büyük yankı yaptığını ve Apple’ın kurumsal itibarı adına bir kabus anlamına geldiğini ifade etti.
İşçilerin içinde bulundukları zor şartlar, “yok satan” iPhone’un gerçek maliyetinin ve şirkete sağladığı karın yeniden tartışılmasına neden oluyor. Cihazın, Apple için 650 dolar gibi bir gelir sağladığını belirten gözlemciler, bunun şirkete maliyetinin 300 doların altında olduğunu ifade ediyor.
(1) Apple’a Üretim Yapan Fabrikaların İmajı Denetlemelerin Ardından Daha da Bozuldu
Kaynak : 