İngiliz hükümeti kısa süre önce bilişim teknolojileri stratejileriyle ilgili bir rapor yayınladı [1]. Bu rapora göre, kamu kurumlarında Nisan 2011 – Nisan 2012 tarihleri arasında satın alınan yazılım lisansı sayısı 18,4 milyon. Ancak bu lisanslardan yalnızca 12 milyonu kullanılmış. Yani 6 milyon lisans veya başka bir deyişle satın alınan lisansların %32,6’sı atıl vaziyette duruyor.
Kamu kurumları uzun yıllardır hem Microsoft, Google veya SAP gibi büyük yazılım firmaları hem de HP, ve IBM gibi donanım devleri için en karlı müşteri grubu olarak görülmekte. Zira bu kurumlar, genellikle uzun vadeli kontratlar yapıp büyük hacimli alımlar gerçekleştirirler. Gerçi kamu kurumlarının alım süreçleri genelde oldukça sıkı bir biçimde regüle edilmiştir ve yapılan ihaleler ciddiyetle (!) takip edilir ve denetlenir. Ancak yayınlanan raporlar, satın alınan yazılım ve donanımların sanıldığı kadar efektif bir biçimde kullanılmadığını ortaya koyar nitelikte.
İngiltere Devlet Tedarik Hizmetleri Departmanı (bizdeki Devlet Malzeme Ofisi’ne benzer bir yapı), hükümet tarafından yayınlanan rapor doğrultusunda yazılım lisansları transferinin dinamik bir biçimde yönetilebilmesi gerektiğini açıklamakta. Yani elde atıl olarak kalan lisanslar, merkezi bir yapıdan izlenerek ihtiyacı olan kurumlara yönledirilebilmeli ve bu sayede gereksiz yere lisans alımının önüne geçilerek daha efektif bir yapı kurulabilmeli.
Kamu alımlarının nasıl yapılacağı uzun zamandır tartışılan bir konu ve bu konuda farklı yöntemler izleniyor. Avrupa’da benimsenen 3 farklı model var ve bunlar merkezi, yarı merkezi ve merkezi olmayan (dağıtık) alımlar olarak geçmekte. Örneğin Estonya, Litvanya ve Polonya gibi ülkelerde ihale fonksiyonlarını yoğun bir biçimde birkaç merkezi kurumda toplayan merkezi ihale yapısı hakimken; İngiltere, Fransa, Almanya ve İsveç gibi ülkelerde yarı merkezi; Finlandiya ve Portekiz’de ise merkezi olmayan model izleniyor.
Türkiye’de ise kamu alımları, Maliye Bakanlığı’na bağlı iki kurum olan Kamu İhale Kurumu ve Devlet Malzeme Ofisi tarafından yürütülmekte. Bununla birlikte, istisnai alımlar da ayrıca söz konusu olabiliyor.
[1]-One Year On: Implementing the Government ICT Strategy
Kaynak : 