Avrupa Birliği (AB) mahkemesi, birkaç gün önce ikinci el yazılım satan firmalar lehine karar aldı. Görünüşe göre, Alman şirketi UsedSoft ile Oracle arasında vuku bulan legal mücadele yazılım üreten şirketleri hazırlıksız yakaladı.
AB Mahkemesinin kararı, birliğe üye tüm ülkelerde geçerli olması sebebiyle kritik. Bu, bir yerde AB devletleri ile yazılım lisans ihtilafı yaşayan kuruluşlar ve bireyler arasındaki sorunların tasfiyesi anlamını da taşıyor. Daha önce de SusenSoftware ile SAP ve UsedSoft ile Microsoft arasında ikinci el yazılımın yeniden satılması konusunda hukuki sorunlar yaşanmıştı.
Mahkemenin, bir sayfadan daha uzun kararını tek cümleyle özetlemek gerekirse; bir yazılımı üreten firma ya da kişinin bunun üzerindeki fikri mülkiyet hakkı ilk satışıyla birlikte elinden çıkıyor. Bir başka deyişle yazılım üreticisi, satışın ardından bir daha hak iddia edemiyor. AB Mahkemesinin, yazılımın ikinci el satışına onay veren kararından (1) bir bölümünü aşağıda bulabilirsiniz:
“Yazılım yazarı, İnternetten indirilen programlarının kullanılmalarını müteakiben lisanslarının yeniden satışına karşı çıkamaz. Bu tür bir lisans altındaki bir bilgisayar programının bir kopyasının dağıtımıyla ilgili münhasır hak ilk satışta tükenir.
Oracle, İnternet mecranda indirilebilen, “kullanıcı-sunucu yazılımı” işlevinde bilgisayar programları geliştirir ve dağıtır. Müşteri, Oracle’ın internet sitesinden programın bir kopyasını doğrudan kendi bilgisayarına yükler.
Kullanıcının lisans anlaşmasıyla verilen bu tür bir program üzerindeki hakkı, programın bir kopyasını bir sunucu üzerinde daimi depolamayı kapsar ve 25 kullanıcının da kendi iş istasyonu bilgisayarlarının ana hafızasına indirerek erişim sağlamasına izin verir. Lisans anlaşması müşteriye, yalnızca kendi iş amaçları dâhilinde kullanması için sınırsız bir süre için devredilemeyecek kullanıcı hakkı verir. Bakım anlaşması dahilinde, yazılımın güncellenmiş versiyonları (güncellemeler) ve hataları düzeltme programları (eklemeler) de Oracle’ın internet sitesinden indirilebilir.
Alman şirketi UsedSoft, Oracle’ın müşterilerinden ikinci el yazılım lisanslarını satın alan bir şirket olarak kayıtlara geçiyor. UsedSoft’un müşterileri, bu firmadan sağladıkları lisans ile internetten ikinci el bir yazılımı indirme hakkını da elde ediyor. Bu yazılıma sahip olan müşteriler ise bir başka lisans ya da ek kullanıcılar için bir lisansın bu kısmını satın alabilirler. Bu durumda, yazılımı diğer kullanıcıların iş istasyonlarının ana hafızasını indirirler.”
Özetlemek gerekirse: AB sınırları içerisinde yaşayan yazılım kulanıcılar, bir kez ödemelerini yaptıktan sonra bu yazılımlar üzerinde satış gibi bir tasarrufta bulunabilecekler. Yazılım üreticileri ise AB’nin rekabeti engelleyen her türlü girişimi yasakladığı gerçeğinden hareketle yazılımlarının dağıtımını buna konumlandırmak durumunda kalacaklar.
Gözlemciler, mahkeme kararının yazılım şirketlerine ekosistemlerini gözden geçirmeleri hususunda bir uyarı anlamına geldiğini; internetten yazılım satışının yeniden kurgulanması gerektiğini belirtiyorlar.
(1) AB Mahkemesinin Yazılımın İkinci El Satışına Onay Veren Kararı
Kaynak : 