Allianz’a Göre, Küresel Varlıklar Düşüşe Geçti

Allianz, 50’den fazla ülkedeki hanelerin aktif varlıklarını ve borç durumlarını mikroskop altına alan “Küresel Varlık Raporu”nun üçüncü baskısını yayınladı. Raporda elde edilen verilere göre, 2007 ve 2008 yıllarında yaşanan kriz sonrası gözlenen mali varlıklardaki dikkat çekici iyileşme geçen sene ani bir duraklama yaşadı; kişi başına düşen net mali varlıklar 2009 ve 2010 yılındaki %7,8 ve %9,7 artışa karşın 2011 yılında sadece %0,6 artış gösterdi.

Hayal kırıklığı yaşatan bu gelişmeler, öncelikle mali varlıkların brüt artışlarındaki düşüşe bağlı: 100 trilyon Euro sınırı 2011 yılında aşılmış ise de hanelerin küresel mali varlıklarını 103,3 trilyon Euro’ya çıkartan zayıf Euro sayesinde büyüme hızı %1,6’ya ulaşırken bu oran kişi başı %0,8 olmak üzere belirlendi. Allianz Group Baş Ekonomisti Michael Heise :

“Belirsizlik, düşük faiz oranları ve Euro krizinin varlık gelişimi üzerinde iz bıraktığı apaçık ortada. Yatırımcılar finansal pazarların yeniden örgütlenmesi konusunda kayda değer bir başarı elde edilmemiş olmasının ve Euro bölgesindeki krizin çözülememiş olması durumunun esas yükünü taşıyor”

dedi. Geriye bakıldığında, yatırımcıların uzun zamandır saldırgan bir tasarruf etme ortamı ile karşı karşıya bırakıldığı da son derece açık. Aynı dönemdeki ortalama enflasyon oranı ile az çok benzerlik gösteren kişi başına düşen brüt mali varlıklar 2000 yılından bu yana yılda ortalama %3,1 oranında artış gösteriyor. Bu da demek oluyor ki, yatırımcılar geçtiğimiz 11 yıl içerisinde esaslı bir varlık yükselişi elde edemediler. Michael Heise bu durumu “Üzücü bir sonuç” olarak yorumluyor.

Diğer yandan, yatırımcılar 2007 ve 2008 yılında yaşanan küresel finansal krizden beri borç konusuna daha disiplinli yaklaşıyorlardı. Ancak küresel borç 2011 yılında %2,2 oranında artış gösterdi. Bunun sonucunda, 2011 yılındaki küresel borç oranı %2,5 puan kayma göstererek %67’nin altına düşmüştü. Krizden önceki yıllarda küresel borç artışı çoğunlukla %72’lik bir oranı buluyordu ve küresel borç büyümesi ise %8 sınırının üstünde seyrediyordu.

2000 yılından sonraki rakamlar incelendiğinde yıllık ortalama %5,5 oranındaki borçlardaki artış %4 oranındaki özel hanelerin mal varlıklarındaki artışı geride bırakır nitelikte. Kişi başına düşen net varlıklardaki artış yılda ortalama %2,5’e ulaştı.

Lehman sonrası dönemdeki küresel mal varlığındaki gelişme, bankalara kazanç sağlayan, banka krizlerini hesaba katmayan bir akım olmasının yanı sıra güvenli yatırımlarda kaçış arama tutkusu olarak da açıklanabilir. Elde edilen küresel bilgiler bölgesel ve ulusal düzeylerde farklılık gösterirken farklı gelişmeleri de kamufle ediyor.

Kuzey Amerika, Batı Avrupa, Japonya ve Okyanusya gibi ülkeler geçmiş dönemde güçsüz bir konumda bulunsalar da zaman içinde ekonomik gelişim gösterdiler. 2000 yılından günümüze kadar olan süreç incelendiğinde yıllık kişi başına düşen net gelir Japonya’da %1,2 ve Okyanusya’da %2,4 oranında artış gösterdi. Krizden büyük ölçüde etkilenen Avrupa ülkelerinde mali kayıplar ekonomik gelişimlerde en önemli faktör konumunda yer alıyor. Latin Amerika, Asya ve Doğu Avrupa ekonomik bunalımdan zarar görmeyen bölgeler arasında yer alıyor. 2007 ve 2008 yıllarında yaşanan finansal kriz piyasaları yavaşlatmış olsa da yıllık büyüme oranı % 7 ile %10 arasında seyrediyor.

Türkiye ekonomisi incelendiğinde ortaya çıkan tabloda ise kişi başına düşen artışın mütevazı bir oranda seyrettiğini ve 2011 yılındaki artış oranının %2,8 olarak belirlendiğini ortaya koyuyor. 2000 yılından bu yana artış oranı gözlendiğinde yıllık ortalama net kişi başı artış oranı %9,8 olarak belirleniyor. Küresel sıralamada Türkiye 2011 yılının sonunda ortalama 1.660 Euro net kişi başına düşen milli varlık ile en zengin ülkeler arasında 43. sırada yer alıyor. Kişi başı milli gelir sıralamasında listenin başında uzun yıllardır İsviçre yer alırken, Japonya ve Amerika 2. ve 3. sırada yer alıyor.

“Allianz Küresel Varlık Raporu” incelenen ülkeleri 3 zenginlik sınıfa ayırıyor. Toplam 17 ülke, ortalama net kişi başı mali varlığın 26,800 Euro’nun üzerinde olduğu “en zengin ülkeler” 1. grubunu oluşturuyor. Ortalama net kişi başı mali varlık 4.500 Euro’nun üzerinde olan ülkelerin yer aldığı 2. grup “orta zenginlikteki ülkelerin” son yıllarda sayıları ikiye katlandı. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 3. grup “düşük zenginlikteki ülkeler” ortalama kişi başı mali varlıkların 4.500 Euro’nun altında olduğu ülke sayısı ve nüfus yoğunluğu açısından en kalabalık grubu oluşturuyor.

Net Kişi Başı Mali Varlıklar 2011 Tablosu