Türk Telekom Nisan 2012 İnternet Kesintisi Nedeniyle 590 Bin TL Ceza Aldı

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından 23 ocakta alınan ve bugün açıklanan bir kurul kararına göre, Türk Telekom geçen yıl 27 nisanda yaşanan internet kesintisi [1] nedeniyle 590.000 TL ceza aldı.

BTK kararında, Türk Telekom’un Türkiye’nin ulusal ana şebekesini yönetmesi ve bu şebekenin büyüklüğüne karşın işlemin tek kişiyle gerçekleştirilmesi yani hizmet kalitesi standartlarına uyulmadığı nedeniyle ceza aldığı belirtildi.

Kesinti RedHack’in önceden geniş çaplı bir saldırı yapacağını açıkladığı 27 nisan 2012 gecesi meydana gelince, bu saldırıdan ötürü meydana geldiği şeklinde yorumlanmıştı[2]. Ancak daha sonra ortaya çıkan bilgilerde, sisteme Phorm reklam sisteminin uygulanması için cuma akşamının seçildiği görüldü. Bu da başka bir eleştiri nedeniydi, çünkü uygulama, olası RedHack saldırısıyla aynı zamana denk getirilmişti.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun bugün açıkladığı 23 ocak tarihli karar şu şekilde;

BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURULU KARARI
Karar Tarihi : 23.01.2013
Karar No : 2013/DK-SDD/65
Gündem Konusu : İnceleme – Elektronik Haberleşme Güvenliği.

KARAR :Sektörel Denetim Dairesi Başkanlığının hazırladığı takrir ve ekleri incelenmiştir.

Türk Telekomünikasyon AŞ’nin yönettiği şebekenin büyüklüğü ve muhtemel kesintilerin etkileri dikkate alındığında bu şebekenin ulusal düzeyde kritik bilgi altyapısı olduğu değerlendirilmektedir. Ancak 27 Nisan 2012 günü yaşanan kesinti olayında, şebekede tek bir kişi tarafından yapılan önceden planlanmamış lokal bir çalışmanın geniş kapsamlı internet kesintisine neden olduğu görülmektedir.

Bu itibarla, Telekomünikasyon Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin İmtiyaz Sözleşmesi’nin “Hizmet Kalitesi” başlıklı 18 inci maddesinde yer alan

“Türk Telekom hizmet kalitesinde ulusal ve uluslararası standart otoriteleri ve Kurum düzenlemelerinde belirtilen telekomünikasyon hizmet standartlarına uyar.”

hükmüne, Elektronik Haberleşme Güvenliği Yönetmeliğinin “Elektronik haberleşme güvenliğini sağlama yükümlülüğü” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “İşletmeci, TS ISO/IEC 27001 veya ISO/IEC 27001 standardına uygunluğu sağlamakla yükümlüdür.” hükmüne aykırı olarak; internet kesintisi yaşanmasına sebep olan olayın şebeke hiyerarşisinde üst seviyede yer almayan (t3) bir cihaz üzerinde yapılan konfigürasyon hatasından kaynaklandığı, söz konusu cihazın konfigürasyonlarının (yönlendirme tablolarının değiştirilmesi vb. kritik işlemlerin)

• canlı sistemler üzerinde yapılan çalışma ile değiştirildiği,
• önceden planlanmadan yapıldığı,
• tek bir kişi tarafından herhangi bir onay mekanizması olmaksızın gerçekleştirildiği,
• test edilmeden devreye alındığı ve
• mevcut sistemler üzerindeki değişikliklerin planlanarak dokümante edilmediği

tespit edildiğinden Türk Telekomünikasyon AŞ hakkında; Telekomünikasyon Kurumu Tarafından İşletmecilere Uygulanacak İdari Para Cezaları İle Diğer Müeyyide ve Tedbirler Hakkında Yönetmeliğin “Yetki Belgesi Şartlarının İhlaline İlişkin İdari Para Cezaları” başlıklı 10 uncu maddesinde yer alan

“Aşağıda belirtilen hallerde işletmecinin bir önceki takvim yılındaki cirosunun %1’ ine (yüzde bir) kadar idari para cezası uygulanır.
…
e) İşletmecinin, uluslararası standartlara ve/veya Kurumun belirlediği hizmet kalite standartlarına uymaması,”

hükmü ve aynı Yönetmeliğin 32’nci maddesi hükmü çerçevesinde, ihlalin gerçekleştiği 2012 yılının bir önceki yılı olan 2011 yılı net satış tutarının (¨7.374.599.666,22) %0,008 (yüzbinde sekiz) i oranında idari para cezasının uygulanması hususuna karar verilmiştir.

Telekomünikasyon Şebekeleri Devlete Ait

Telekom firmaları, hizmet verebilmek için devletle imtiyaz sözleşmeleri imzalayarak lisans alıyorlar. Bu lisanslar 25 yıllık oluyor ve bu süre boyunca, firmaların mevcut networkü kullanma, geliştirme ve bunun üzerinden hizmet verebilme hakkı (imtiyazı) oluyor. Bu kapsamda Oger Telekom tarafından 2005’de 6,55 milyar $ karşılığında satın alınan değer, Türk Telekom’un % 55’i olmakla birlikte, telekomünikasyon şebekesi Türk Telekom’a ait değil, sadece “imtiyaz sözleşmesi” sayesinde 25 yıllık kullanım imtiyazı Türk Telekom’a ait. 100 yıldan uzun süredir oluşturulan bu ulusal şebekenin değerinin –tam olarak hesaplanamasa da–, 500 milyar $’lar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor. Dolayısıyla “imtiyaz sözleşmesi” çerçevesinde bu şebeke ile ilgili söz etme hakkı devlete ait oluyor.

Diğer yandan “haberleşme” bir anayasal hak olduğu için, devletin vatandaşlarının haberleşmesini sağlaması gerekiyor. Özelleştirme döneminde bu gereklilik, BTK denetimi ve yönetimi ile sağlanıyor. BTK da bu çerçevede ceza vermiş durumda.

[1] Dün TTnet 2 Kat Süresince Kesilince Sosyal Networklerde Protesto Yaşandı

[2] RedHack TTnet’in 2 Saatlik Kesintisini Üstlendi